در يك ماه اخير (مرداد 1383) واكنشهاي اسراييل نسبت به برنامههاي هستهاي ايران با افزايش تهديدهايي توأم بوده است كه شروع دور جديد اين تهديدها به گزارش سالانه وزارت دفاع اسراييل در رابطه با برنامههاي هستهاي ايران و قطعنامه ضدايراني سناي آمريكا بر ميگردد. البته در چرايي افزايش تهديدها بايد به چندين عامل اشاره كرد كه مهمترين آنها نزديكشدن به نشست آژانس در سپتامبر و آزمايش موفقيتآميز موشك شهاب 3 ميباشند.
در نوشتار حاضر درصدد پاسخ به سئوالات ذيل ميباشيم:
1ـ در گزارش وزارت دفاع اسراييل و قطعنامهي سناي آمريكا بر چه مواردي اشاره گرديده است؟
2ـ دلايل تشديد جنگ رواني اسراييل عليه ايران چيست؟
3ـ آيا اسراييل در عملياتي نمودن تهديدهاي خودموفق خواهد بود؟
4ـ در مقابله با با اين تهديدهاي فزاينده چه بايد كرد؟
اسراييل طي يك ماه اخير از شيوههاي گوناگون براي تهديد ايران استفاده نمود: از رايزنيهاي گسترده و محرمانه با آمريكا تا جنجال خبري گسترده و از شيوههاي گفتاري نرم و ملايم تهديد به حملهي مستقيم نظامي.
الف ـ گزارش وزارت دفاع اسرايي و قطعنامهي سناي آمريكا
روزنامه اسراييلي معاريف در اوايل مرداد، با چاپ گزارش سالانه وزارت دفاع اسراييل تحت عنوان «ارزيابي شرايط ملي» اعلام كرد: تلاش تهران براي دستيابي به تكنولوژي هستهاي بزرگترين تهديد براي اسراييل است. طبق اين گزارش، فشارهاي بينالمللي سبب شده است كه برنامههاي هستهاي ايران تاحدي متوقف شود و آژانس بينالمللي انرژي اتمي با افزايش كنترل و مراقبت از ايران توانسته است برنامه هستهاي تهران را تاحدي آرام كند. زيرا در غيراين صورت ايران ميتوانست به زودي بزرگترين تهديد براي موجوديت ا سراييل باشد. در اين گزارش به نقل از «افرايم كام»، معاون مركز اطلاعات استراتژيك تلآويو آمده است: پيشبيني دانشمندان اسراييلي كه گفته بودند ايران تا سال 2007 ميتواند سلاح هستهاي بسازد، كاملاً منطقي است چرا كه توانايي ايران براي ساخت سلاح هستهاي درزمان كنوني بسيار بيشتر از دوسال گذشته است اما فشارهاي بينالمللي از جمله بررسي و كنترل آژانس اتمي، سبب تعويق اين برنامهها شده است. به اعتقاد افرايم كام پيوستن اروپا به آمريكا در روند تحت فشار قراردادن ايران مؤثر ميباشد. طبق اين گزارش اروپا تاكنون قدمهاي لازم را براي همگامشدن با آمريكا برنداشته است.
در همين ايام سناي آمريكا طي قطعنامهاي از آژانس بينالمللي انرژي اتمي خواست تا برنامههاي هستهاي ايران را به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع دهد تا اين كشور متعهد شود از اين پس در پي سلاحهاي هستهاي نباشد. سنا اعلام كرد كه شوراي امنيت بايد ايران را از لحاظ اقتصادي و ديپلماتيك تحريم كند.در اين قطعنامه از نگراني عميق كنگره درباره ضعف ايران براي پاسخگويي به خواستههاي آژانس بينالمللي انرژي اتمي و همچنين احتمال گسترش سلاحهاي هستهاي سخن گفته شده است. قطعنامه سنا نه تنها از شواري امنيت سازمان ملل خواسته است كه در برنامههاي هستهاي ايران دخالت كند، بلكه از اتحاديه اروپا نيز درخواست نموده كه توافقنامههاي اقتصادي و ديپلماتيك با ايران را مشروط به همكاري كامل اين كشور با جامعه بينالمللي درباره تسليحات اتمي نمايد.
دروهي اين تحولات، تهديدهاي عليه ايران از سوي سران اسراييل به نحو بيسابقهاي افزايش يافت تا جايي كه روزنامه البيان امارت متحده عربي، به نقل از منابع ديپلماتيك بلندپايهي غرب ادعا كرد: اسراييل در ماه سپتامبر به ايران حمله ميكند. به ادعاي اين روزنامه دوخلبان اسراييلي در حال حاضر دورههاي آموزشي لازم را سپري ميكنند تا توسط جنگندههاي اف ـ 15 در ماه سپتامبر نيروگاههاي هستهاي ايران را هدف قرار دهند. هماهنگي سران اسراييل با مقامات آمريكايي و هدف قرارگرفتن اهدافي در ايران، پيش از آن كه روسيه سوخت هستهاي در اختيار ايران بگذارد از ديگر موارد مطرحشده در اين گزارش است.
ب ـ دلايل تشديد جنگ رواني
حجم بيسابقهي حملات تبليغي صهيونيستها عليه جمهوري اسلامي ايران طي يك ماه اخير، بيانگر اين است كه طي اين مدت متغيرهاي متعددي در اين رابطه، وارد محاسبات اسراييليها شده است و اسراييل استفاده از اين متغيرها را در راستاي تأمين منافع ملي خود و منافع صهيونيسم جهاني ميبينند. اين متغيرها عبارتند از:
1ـ اقدامات وحشيانه وشكستهاي بينالمللي اسراييل: كابينه شارون از يكسو درحال حاضر در بحران عميقي گرفتار ميباشد. زيرا اصرار وي بر تخليهي شهركهاي صهيونيستنشين غزه، جامعه اسراييل را عملاً به دوقطبتبديل كرده است. شارون براي رضايتمندي قطب مخالف خود درصدد است تا با سركوبشديد مبارزان فلسطيني، خروج از غزه را ناشي از ابتكار عمل و قدرتمندي اعلام نمايد نهاز سرضعف و ناچاري، پيشهكردن اين سياست و ترور رهبران حماس و غيرنظاميان بيگناه، موجي از انتقادات را بهدنبال داشته است كه در اين ارتباط مواضع و روابط سران دولت تركيه قابل ملاحظه ميباشد. از سوي ديگر احداث ديوار حائل در اراضي اشغالي 1967، با محكوميت ديوان و مجمع عمومي سازمان ملل همراه بوده است. اين موضوع تنشهايي را نيز در روابط اسراييل با اتحاديه اروپا بهدنبال داشته است. طبيعتاً يكي از راهكارهاي مهم اسراييليها براي برونرفت از اين بحران در روابط خارجي خود، بهراهاندازي جنگ رواني وتبليغاتي عليه ايران به بهانه سلاحهاي اتمي ميباشد. كما اينكه در اين رابطه موفق گرديده آمريكا را با خود همراه نموده، اروپا را تحريك كرده و اين موضوع را در صدررسانههاي خبري جهان قرار دهد. بنابراين جنجال تبليغاتي عليه تأسيسات هستهاي ايران ميتواند سرپوشي براي اقدامات وحشيانه اسراييل در داخل اراضي اشغالي و شكستهاي بينالمللي آن در عرصه فرامنطقهاي محسوب گردد.
2ـ نشست سپتامبر:وضعيت پروندهاي هستهاي ايران در نشست قبلي آژانس با كارشكنيهاي آمريكا و لابيهاي صهيونيستي به سپتامبر موكول گرديد. همانگونه كه ارائه اطلاعات و تصاوير بهظاهر صحيح و واقعي درنشستهاي قبلي آژانس باعث شداين پرونده همچنان در جريان باقي بماند طبيعتاً اين پروژه براي نشست آينده نيز پيگيري ميشود. در اين رابطه مقامات آمريكايي نقش بسزايي ايفا ميكنند. كاندوليزارايس،مشاور امنيت ملي رييس جمهور آمريكا، با اين ادعا كه دولت بوش تمايلي بينالمللي را براي اقدام عليه برنامههاي هستهاي ايران شاهد است اعلام كرد: آمريكا اولين كشوري بود كه گفت ايران در اين زمينه يك تهديد است و تلاش كرد وجامعه بينالمللي را متقاعد ساخت كه تهران تحت پوشش برنامه صلحآميز هستهاي در واقع براي رسيدن به يك برنامه هستهاي تلاش ميكند. وي همچنين مدعي شد: ايران براي اولين بار با مخالفت واقعي در تلاش براي گامبرداشتن در اين راه روبرو شده است. رايس خواستار بيانيهاي شديداللحن از آژانس بينالمللي اتمي در نشست سپتامبر شد.
3ـ انتخابات رياست جمهوري آمريكا: دوم نوامبر آينده (برابر با دوازدهم آبان ماه) موعد برگزاري انتخابات رياست جمهوري آمريكا ميباشد. موضوع ايران يكي از سوژههاي تبليغاتي بوش در رقابت با رقيب دموكرات وي جان كري، بهشمار ميرود. در حالي كه بوش شكستهاي بسياري را در روابط وسياست خارجي خود طي 4 سال اخير متحمل گرديد تلاش ميكند تا براي حفظ موقعيت خود در كاخ سفيد به بهانهي برنامههاي هستهاي ايران به انتقادات شديدي روي آورد.چرا كه بحران سازي وسپس كنترل آن بحران و در نتيجهي ارائه يك مديريت بحران مطلوب از خود، همواره يكي از حربههاي سياستمداران در چنين مواقعي بهشمار ميرود.
4ـ پروژه شهاب (3): آزمايش موفقيتآميز موشك جديد شهاب 3 در 21 مرداد و اعلام اين كه اين پروژه در پاسخ به تهديد اسراييل است، شرايط را براي تشديد جنگ رواني از سوي بنگاه خبري تبليغي صهيونيستها فراهم نمود.
دكتر حسن روحاني درباره موشك شهاب 3 اعلام كرد: آزمايش موشك شهاب 3 پاسخي به تهديدات اسراييل بود. وي با اعلام اين كه اساساً دكترين نظامي جمهوري اسلامي ايران يك دكترين دفاعي است اظهار داشت: خيلي طبيعي است كه وقتي كشور ما از جانب كشورهاي خارجي تهديد ميشود، بايد خود را آماده كنيم. علي شمخاني وزيردفاع نيز، اين آزمايش را مقابله با اسراييل براي تقويت دفاع موشكياش دانسته بود.
موشك شهاب 3، با 1300 كيلومتر برد ميتواند هر نقطهاي را در اسراييل موردهدف قرار دهد. اعلام آزمايش موفقيتآميز اين موشك بلافاصله، واكنش سران اسراييلي را درپي داشت. آنها اعلام كردهاند كه براي مقابله با تهديد اين موشك، در حال بررسي تغييراتي در موشك ضدموشك خود «پيكان» هستند تا بتوانند موشك شهاب 3 را ردگيري كند.
روزنامهي دست راستي جروزاليم پست، آزمايش موفقيتآميز موشك شهاب 3 را تهديد بسيار هولناكي اعلام نمود. در اين رابطه موشهبعيون، رييس ستاد مشترك ارتش اسراييل اعلام كرد: اگر ايران به قدرت هستهاي تبديل شود، خاورميانه شيوه ضداسراييلي در پيش خواهد گرفت. به ادعاي وي در اين صورت كشورهاي ميانهرو، افراطيتر خواهند شد و كشورهايي كه آماده دستيابي به توافق صلح با اسراييل باشند، احتمالاً سياست خود را در قبال ما تغيير خواهند داد و تروريسم را بر ضد ما يا به شيوههاي ديگر تحت چتر ايراني بهكار خواهند گرفت.
روزنامه فرانسوي فيگارو، آزمايش شهاب 3 و پاسخ اسراييليها مبني بر دستكاري در موشكهاي خود به دليل مقابله با شهاب 3 را جنگ ستارگان ايران و اسراييل اعلام كرد.
حاميان اسراييل در آمريكا طبق معمول به تبليغات ضدايراني خود ادامه دادند. وزارت خارجه آمريكا طي بيانيهاي اعلام كرد: آمريكا نگرانيهاي جدي در مورد برنامههاي موشكي ايران دارد و تلاشهاي ايران را براي توسعه تواناييهاي موشكي خود بهعنوان تهديدي عليه منطقه و منافع آمريكا ميداند. در اين بيانيه ضمن تأكيد بر تهديدشدن خاورميانه درنتيجهي اين آزمايشهاي موشكي، آمده است: «ما به گامهاي خود براي شناسايي فعاليتهاي موشكي ايران ادامه ميدهيم و همكاري خود را با ديگر كشورهايي كه چنين عقيده مشابهي دارند ادامه خواهيم داد.
5ـ سرپوشگذاري بر زرادخانههاي مخوف و عظيم موجود در اسراييل، يكي ديگر از دلايل تشديد جنگ تبليغي عليه ايران بهشمار ميرود. اسراييل بهعنوان تنها رژيم صاحب سلاحهاي هستهاي در خاورميانه تحت انتقادات گستردهاي قرار دارد. طبيعتاً سوژهي ايران، درحال حاضر بهترين موقعيت را براي آنها در جهت انحراف افكار عمومي از حقايق موجود، فراهم ميكند.
ج ـ ارزيابي تهديدهاي اسراييل
آيا اسراييل قادر است تهديدهاي خود را مبني بر حمله به مراكز اتمي ايران عملي نمايد؟ در تحليلها و گزارشات همواره حمله سال 1981 اسراييل به مراكز اتمي «اوزيراك» عراق بهعنوان يك عمليات اسراييلي موفق در اين رابطه نام برده ميشود و اين واقعه با حملهي احتمالي اسراييليها به مراكز هستهاي ايران مقايسه ميگردد. در هر صورت موفقيتآميز بودن تهديدهاي اسراييل بهصورت جدي مورد ترديد است. زيرا اول آن كه تأسيسات هستهاي ايران به مددِ دانش متخصصين داخلي به نتيجه رسيده است و اين پروژه منحصر به بوشهر نميباشد. پس تعدد مراكز هستهاي ايران و بوميبودن دانشهستهاي از نقاط اختلاف با برنامه هستهاي عراق ميباشد. عراقيها تنها مراكز هستهاي خود (اوزيراك) را با كمك متخصصين فرانسوي در حال پيگيري بودند.
دوم اين كه عراق در سال 1981 در حال جنگ با ايران بوده و به همين دليل توجه اصلي نيروهاي نظامي اين كشور (بهخصوص نيروي هوايي) معطوف به اين واقعه بود ولي ايران اسلامي در حال حاضر با تمام توان به دفاع از مراكز هستهاي خود ميپردازد. اعلام آمادگي سران نظامي ايران در اين رابطه قابل ملاحظه است.
ساخت طولانيتر اسراييل با ايران در مقايسه با عراق، از ديگر مشكلات اسراييل براي اجراي اين تهديدها ميباشد. بوشهر، اراك، اصفهان، نطنز و ... شهرهايي پراكنده در سرزمين پهناور ايران ميباشند. استفاده از خاك هريك از كشورهاي همسايه براي اين منظور، مخاطرات جدي از سوي ايران متوجه آنها خواهد كرد.
چهارمين دليل در ناتواني اجراي تهديدها توسط اسراييل به توان دفاعي بسيار بالاي ايران بر ميگردد. قدرت موشكي ايران در حال حاضر، بهراحتي تمامي نقاط استراتژيك اسراييل را در شعاع عملياتي خود قرار داده است. حمايت گروههاي مقاومت همانند حزبا... و جنبشهاي فلسطيني در چنين مواقعي قابل ملاحظه است.
پايگاه حمايتي گستردهي مردمي نظام جمهوري اسلامي ايران و روابط ديپلماتيك قوي و وسيع اين دولت با جهانيان از ديگر موانع فراروي اسراييل و ازنقاط اختراق با عراق سال 1981 بهشمار ميرود.
درهرصورت با وجودتفاوتهاي عمده ميان ايران و عراق بهنظر ميرسد هوشياري نيروهاي نظامي و دفاعي ايران به موازات ديپلماسي وسيع و ماهرانه سياستمداران ميتواند مهمترين مانع در مقابل اجراي تهديدات اسراييل عليه ايران بهشمار ميرود.
د ـ چه بايد كرد؟
در وضعيت موجود كه ايران اسلامي از سوي كشورها، سازمانها و بنگاه خبري جهاني تحت فشار است، به نظر ميرسد بايد از دوعرصه سياسي ـ خبري و نظامي تدابير گسترده و جدي انديشيده شود.
آژانس بينالمللي انرژي اتمي درحال حاضر بهعنوان يك سازمان بينالمللي كه ايران نيز با امضاي معاهدهي NPT (معاهده منع توليد و گسترش سلاحهاي هستهاي) عضوي از آن است شناخته ميشود. مذاكره با اين سازمان و افزايش چانهزني با دولتهاي عضو اين سازمان در راستاي گسترش اعتمادسازي بايد در دستور كار باشد. همچنين اجماع در درون نظام و اتخاذ سياست واحد از سوي نمايندگان ديپلماتيك ايران از لوازم ضروري در اين راستا ميباشد. در سطح تعامل دولت ـ ملت نيز، طبيعتاً اطلاع مردم و جامعه ايران از كليات گفتگوها با هدف كسب اعتماد وحمايت مردمي بايد موردنظر قرار گيرد. البته در اين رابطه رضايت كلي مردم (در تمام عرصههاي اقتصادي، اجتماعي و... در حد لازم) ضروري بهنظر ميرسد. به بيان ديگر اين سخني گزاف نيست كه حمايت واقعي مردم از نظام جمهوري اسلامي و سياستهاي آن، اهميتي بيش از قدرت نظامي اين كشور دارد.
مذاكره با اروپا بهعنوان بلوك رقيب آمريكا و استفاده بهينه از روابط مطلوب دوجانبه براي كاستن فشارهاي آمريكا ميتواند متغير مؤثري محسوب شود.
به موازات جلب حمايت مردمي و بهكارگيري ديپلماسي مناسب و پيچيده، بايد در عرصه نظامي و پدافندي سرمايهگذاري لازم صورت گيرد. شهاب 3، پاسخ بسيار مناسبي در اين موقعيت قلمداد شود. طبيعتاً مواضع قاطعسران نظامي و امنيتي در مقابله با تهديدهاي اسراييل، موضوعي حياتي بهشمار ميرود. در اين رابطه طي روزهاي اخير مواضع متعددي ابراز شده است. سردار ذوالقدر، جانشين فرمانده كل سپاه پاسداران با اشاره به اشراف كامل اطلاعاتي سپاه نسبت به وضعيت نظامي و تسليحاتي اسراييل گفت: چنانچه اسراييل نخواهد دست از پا خطا كند و به مراكز هستهاي كشورمان حمله كند، زرادخانه اتمي او را مورد هدف قرار خواهيم داد.
