از تاريخ 10 مي سال 2003 كه نيروهاي آمريكايي عملا بر كليه مناطق عراق تسلط پيدا كردند، يكي از اصلي‌‌ترين اهداف آمريكا، ضبط سرمايه‌هاي عراق و خارج كردن آنها براي جبران هزينه‌هاي جنگ عراق بود. اين بار برخلاف جنگ خليج فارس در سال 1990 كه كشورهاي عربي منطقه، هزينه آن را پرداخت كردند، خود آمريكا منابعي براي جبران هزينه‌هاي خود پيدا نمود.

در اين زمينه علاوه بر ميزان ذخاير ارزي عراق در بانك مركزي آن كشور و همچنين بانك‌هاي خارجي كه رقم آن بالغ بر شش ميليون دلار است، سرمايه‌هاي ديگر كشور عراق از جمله ميراث فرهنگي و ذخاير طلا و الماس و جواهرات درخور توجه بوده كه البته رقم دقيق آن تاكنون مشخص نشده است. اما در كنار سرمايه‌هاي فوق، سرمايه اصلي عراق يعني نفت اين كشور، به عنوان سومين كشور داراي ذخاير نفتي اثبات‌شده (حدود 103 ميليون بشكه) از ديگر ثروت‌هاي اين كشور، متمايزتر است.

آمريكايي‌ها از همان ابتدا به دنبال صادرات نفت عراق با كليه ظرفيت‌هاي صادراتي ممكن بوده‌اند. قيمت نفت كه كمپاني‌هاي آمريكايي تأثير مستقيمي بر روند صعود و نزول آن دارند، پس از حمله به كشور عراق به بشكه‌اي نزديك 30 دلار رسيد كه از آن به بعد تاكنون به مرز 40 دلار در هر بشكه نزديك شد. افزايش قيمت نفت در شرايطي كه آمريكا مالك حدود 2 ميليون و 500 هزار بشكه نفت صادراتي عراق مي‌باشد، در جهت افزايش ذخاير استراتژيك آمريكا مي‌باشد. چراكه نوسانات قيمت‌هاي نفت در دنيا، از اهرم‌هاي مهم و اساسي آمريكا به شمار مي‌رود. آمريكايي‌ها كه خود علاقه‌اي براي مهم نشان دادن موضوع توليد نفت عراق ندارند، تبليغاتشان را اساسا در چارچوبي مي‌گنجانند كه به ظاهر منفعتي از توليد نفت به دست نمي‌آورند.

اما واقعيت توان صادراتي نفت عراق، فراتر از است. عراق كه در جنگ با ايران قدرت توليد و افزايش ظرفيت خود را به روزانه 3 ميليون و 600 هزار بشكه رسانده بود، با افزايش ظرفيت چندين كارخانه بهره‌برداري و نمك‌زدايي و آب‌زدايي از نفت، عملا توليد نفت خود را به رقم بالاتر از 3 ميليون بشكه در روز رسانده است. به دليل بسته شدن بندر بصره پس از جنگ خليج فارس، توان صادراتي نفت عراق عمدتا از اين محل بالغ بر 2 ميليون و 400 هزار بشكه در روز ‌بود، ضمنا عراق داراي چند خط لوله صادراتي بود، يكي خطوط لوله نفت به بندر جيهان تركيه با ظرفيت يك ميليون بشكه در روز و ديگري خط لوله نفت به عربستان سعودي كه شامل دو خط لوله هر كدام به ظرفيت 540 هزار بشكه در روز بوده است، به همراه خط لوله صادراتي نفت خود به كشور اردن، ظرفيت صادرات نفت خود را به روزانه 3 ميليون و 200 هزار بشكه افزايش داده است كه به اين خطوط لوله صادراتي، خط لوله نفت صادراتي به كشور سوريه ـ كه در زمان جنگ ايران و عراق بسته شده بود ـ را مي‌توان به آن اضافه كرد.

پس از جنگ خليج فارس در سال 1991 و آغاز تحريم‌هاي جهاني بر عليه كشور عراق و فروش نفت در برابر غذا توسط سازمان ملل متحد، ظرفيت صادراتي نفت عراق به كمتر از 1 ميليون و 200 هزار بشكه نفت كاهش پيدا كرد. اين كاهش به دليل وجود تحريم‌هاي نفتي بر عليه اين كشور بود، به گونه‌اي كه نيروي دريايي آمريكا كه در منطقه خليج فارس حضوري مستمر داشته استف حتي نفتكش‌هاي 2000 تني تا 4000 تني نفت خام را كه به صورت قاچاق توسط قاچاقچيان در حوالي فاو و بندر بصره خريداري مي‌شد را نيز ضبط مي‌كردند و عملا دولت عراق از استفاده از بنادر صادراتي بصره، ام‌القصر، فاو، بامياس، خور العميه، البكر، موجز بافياس نو در سوريه و جيهان تركيه براي صادرات استفاده نمي‌كرد است.

پالايشگاه‌هاي نفت عراق كه توان پالايش 800 هزار بشكه نفت در روز را دارند، شامل پالايشگاه بياجي بصره، دورا، پالايشگاه مركزي، پالايشگاه نفت هاديتا و پالايشگاه‌هاي خانقين، كركوك و ميسان مي‌باشند.

ميادين نفتي مهم عراق كه عمده صادرات نفت اين كشور از اين ميدان‌ها تأمين مي‌شود، شامل ميدان‌هاي نفتي روميله، ابوغريب، عين زائد، امرا، خاباز، كركوك، خورسولا، مجنون، نفت خانه،‌ نهر العمر، ناصريه، سوپرتاميان، صحراي غربي، كمربند زاگرس است كه ميدان نفتي روميله با توان صادراتي 1 ميليون و 200 هزار بشكه در روز در جنوب عراق از معروف‌ترين آنهاست. هم‌اكنون در اين ميدان، چاه‌هاي نفتي‌اي قرار دارد كه ظرفيت توليد يك چاه آن به تنهايي، 80 هزار بشكه در روز است و عمدتا نفت صادراتي عراق از اين ميدان‌ها ارسال مي‌شود.

لوله‌هاي نفتي كه از اين ميادين به كارخانه‌هاي بهره‌برداري مي‌رود و پس از نمك‌زدايي و آب‌زدايي از آنجا به مسير صادراتي ارسال مي‌شود، در حال حاضر با دو خط لوله 18 اينچي به بندر بصره متصل مي‌باشند كه اين بندر هم‌اكنون توان صادراتي 2/2 ميليون بشكه نفت را در روز داراست.

در اين زمينه تانك‌هاي ذخيره نفت و بنادر فاو و ام‌القصر از اين ميزان صادرات پشتيباني مي‌كنند و در حال حاضر طبق اعلام رسمي دولت عراق، 14 هزار نيروي آموزش‌ديده عراقي، مسؤوليت كنترل و حفاظت منابع نفتي و خطوط لوله مواصلاتي را در اختيار دارند.

بنا بر آخرين برآوردها، اگر قيمت نفت صادراتي عراق در 15 ماه گذشته را به طور متوسط 27 دلار و حجم صادراتي نفت اين كشور را در اين مدت به طور متوسط 1 ميليون و 700 هزار بشكه در روز در نظر بگيريم، رقم درآمد آمريكا از فروش نفت عراق، به حدود 22 ميليارد دلار مي‌رسد.

لازم به ذكر است، در 15 ماه گذشته، تعداد 81 حمله به لوله‌ها و مراكز نفتي و مجتمع‌هاي پالايشگاهي و تلمبه‌خانه‌ها انجام گرفته كه بنا بر ادعاي آمريكايي‌ها، حدود 45 روز اختلال كاري ايجاد كرده است.

ليست اين حملات در سايت http://www.iags.org/iraqpipelinewatch.htm موجود مي‌باشد.