ديپلماتهاي ارشد اتحاديه اروپا ميگويند با ورود اعضاي جديد به اين اتحاديه و استفاده آنها از جايگاه خود براي امتيازگيري از همسايگان غير اروپايي، سياست خارجي اين اتحاديه به قرباني غيرمنتظره افزايش اعضا تبديل شده است.
اين ديپلماتها كه در سياستگذاريهاي خارجي اتحاديه اروپا دخالت دارند، مي گويند تلاش براي رسيدن به اتفاق نظر در اتحاديه به كابوسي مبدل شده است.
برخي از اختلافات و درگيريهايي كه پس از گسترش اتحاديه اروپا در ماه مه به وجود آمده، اعضاي جديد را در مقابله با كشورهاي مايل به پيوستن به اتحاديه قرارداده استأ اسلووني مقابل كرواسي، قبرس در مقابل تركيه، مجارستان در برابر صربستان.
ديپلماتها هشدار دادهاند در صورتيكه بلغارستان، روماني و تركيه به اتحاديه اضافه شوند، يكصدايي و رسيدن به اجماع در مورد مسائل مختلف دشوارتر خواهد شد.
يكي از اين ديپلماتها كه نخواست نامش فاش شود گفت: «رسيدن به اتفاق نظر در ميان 15عضو پيشين، هميشه دشوار بود. اما اين بار قضيه به گونهديگري است.» او ميگويد برخي اعضاي جديد،بويژه كشورهاي كوچكتر اميدوارند به هنگام تلاش براي پايان دادن به اختلافات و مناقشات به نفع خود از حمايت ساير اعضاي اتحاديه برخوردار شوند. ورود قبرس، جمهوري چك، استوني، مجارستان، لتوني، ليتواني، مالت، اسلواكي، لهستان و اسلووني به اتحاديه اروپا در ماه مه، بزرگترين واقعه در تاريخ گسترش اتحاديه است. اين گسترش دشواربود چرا كه اتحاديه سعي داشت سياست خارجي واحدي ميان اعضا بهوجود آورد.
كشورهاي فوق، سابقا كمونيست بودند و چندين دهه بدون آنكه سياست خارجي مستقلي داشته باشند تحت سلطه مسكو بودند. پس از فروپاشي امپراتوري شوروي، عضويت در اتحاديه اروپا و سازمان پيمان آتلانتيك شمالي به مهمترين اهداف اين كشورها تبديل شد.اخيرا برخي از اين كشورها در روابط خود با كشورهاي همسايه، عضويت در اتحاديه اروپا را به عنوان اهرم و وسيلهيي براي اعمال فشار مورد استفاده قراردادهاند.
ماه گذشته، در شبه جزيره بالكان جنگ لفظي سختي ميان دو كشور همسايه بر سر يك مناقشه مرزي ديرينه در گرفت. جنگ زماني آغاز شد كه پليس كرواسي در شهر مرزي پلووانيا، كه مورد ادعاي دو كشور است، 12 شهروند اسلوونيايي را بازداشت كرد. اين گروه كه نتوانسته بودند از نقطه مرزي ميان دو كشور عبور كنند، مدعي شده بودند اين شهر جزو خاك اسلووني است.
مناقشه زماني وخيم تر شد كه آنتون روپ نخست وزير اسلووني، كرواسي را تهديد كرد « كرواسي ديگر از حمايت اسلووني براي ورود به اتحاديه اروپا برخوردار نخواهد بود.» به موجب قوانين اتحاديه اروپا، هر يك از اعضا ميتوانند از حق وتو براي ممانعت از ورود اعضاي جديد استفاده كنند. پس از اظهارات تند خاوير سولانا رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا، اسلووني از تهديد كرواسي دست برداشت. سولانا گفته بود نبايد از بروكسل براي رفع اختلافات استفاده كرد.
ماريا واگروسكا كارشناس مسائل سياست خارجي در مركز روابط بينالملل در ورشو ميگويد برخي از اعضاي جديد در صدد هستند تا از اين طريق منافع سياست خارجي خود را تعريف كرده يا راهي براي تحقق آنها بيابند.
ويگفت:« لهستان، مجارستان، جمهوري چك و اسلواكي به هنگام تلاش براي پيوستن به اتحاديه اروپا منافع مشترك بسياري داشتند اما اينك كه به عضويت اتحاديه درآمدهايم از آن منافع مشترك خبري نيست. ما تقسيم شدهايم. از سوي ديگر، برخي اعضا سعي دارند از بروكسل براي تحقق منافع سياست خارجي خود استفاده كنند.»در عين حال، قبرس نيز هفته گذشته در برنامه برگزاري اجلاس ميان اتحاديه اروپا و سازمان كنفرانس اسلامي اختلال ايجاد كرد.
پس از 11 سپتامبر 2001، هر ساله گردهمايي ها واجتماعات مشتركي ميان سازمان كنفرانس اسلامي و اتحاديه اروپا انجام ميشود كه هدف آنها روابط نزديكتر ميان مسلمانان و مسيحيان است.
در تمام جلسات پيشين، تركها كه به نمايندگي ساكنان تركنشين شمال قبرس حضور يافتهاند خود را با عنوان جمهوري تركي قبرس شمالي معرفي كردهاند. اما اين بار دولت قبرس با آنان مخالفت ورزيد.
بنا بر اين اجلاس اتحاديه اروپا و سازمان كنفرانس اسلامي كه قراربود تركيه ميزبان آن باشد، بطور ناگهاني لغو شد. قبرس تاكيد كرده كه تركهاي شمالي قبرس كه امسال خود را دولت قبرس خواندهاند، از تابلويي با عنوان فوق استفاده نكنند. اما ترك هاي قبرس با حمايت تركيه از پذيرش درخواست دولت قبرس سرباز زدند.
بنابراين هلند كه رياست ادواري اتحاديه را برعهده دارد براي جلوگيري از ايجاد اختلاف ميان قبرس و تركيه، اين اجلاس را لغو كرد.در ماه دسامبر كه اتحاديه اروپا پيرامون آغاز مذاكرات الحاق تركيه به آن تصميم ميگيرد قبرس ميتواند از حق وتوي خود استفاده كند.مجارستان نيز از بروكسل به عنوان ميانجي در مناقشه خود با صربستان استفاده كرده است.
مجارستان مدعي است كه در حق اقليت مجار صربستان در استان و يووديا ظلم شده است. يك ديپلمات ديگر اتحاديه اروپا ميگويد:« بله، در آنجا خشونتهايي صورت گرفته اما به مردمان ستم نشده است. بوداپست و بلگراد بايد با يكديگر گفتوگو كنند.»
واگروسكا اظهار ميدارد كه به زمان نياز است تا اعضاي جديد اتحاديه راهي براي آشتي دادن منافع ملي خود با اهداف سياست خارجي اتحاديه بيابند.يري اشنايدر از وزارت خارجه چك ميگويد:« اتحاديه اروپا بايد سياست خارجي واحد داشته باشد در غير اين صورت منافعي كه به ضرر اتحاديه هستند رخ مينمايند.»
