شهر «كركوك در عراق» آتش زير خاكستر است و به نظر مى رسد با وزيدن نسيم انتخابات، اين آتش بيشتر نمايان شود. چرا كه كردها اين شهر را قلب كردستان عراق مى خوانند و از سوى ديگر، تركيه كركوك را ميراث ترك ها و متعلق به تركمان  ها مى داند. جدال ميان تركيه و مقامات كرد عراقى از همان روزهاى نخستين سقوط بغداد پررنگ تر شد، به خصوص زمانى كه نيروهاى وابسته به حزب دموكرات كردستان به رهبرى «مسعود بارزانى» اندكى پس از سقوط بغداد وارد كركوك شدند. البته آنكارا بارها نگرانى اش از به تصرف درآمدن اين شهر توسط كردها را به مقامات كاخ سفيد گوشزد كرده و هر بار پاسخ گرفته است كه واشنگتن دغدغه هاى تركيه را در اين باره درك مى كند و هرگز اجازه نمى دهد كنترل اين شهر به طور كامل در دست كردها باشد.اما حال، سخنان سران كرد عراق درباره نحوه برگزارى انتخابات در كركوك دوباره به نگرانى هاى تركيه افزوده است. «جلال طالبانى» رهبر اتحاديه ميهنى كردستان عراق و بارزانى از مقامات عراقى خواسته اند كه انتخابات در كركوك تا زمان اسكان كامل كردها در اين شهر، برگزار نشود، اما «عبدالله گل» وزير امور خارجه تركيه بلافاصله در واكنش به اين خواسته كردها در جمع خبرنگاران ترك گفت: «تصميم درمورد انتخابات با سران كرد نيست، اين شوراى برگزاركننده انتخابات عراق است كه در اين باره تصميم مى گيرد.»گل افزود كه حفظ يكپارچگى عراق و برگزارى انتخابات در زمان مقرر در اين كشور مهمترين نكاتى است كه آنكارا در كنفرانس عراق در «شرم الشيخ» مصر و نشست وزيران كشور همسايه عراق در ايران بر آن تأكيد خواهد كرد.

اهميت و حساسيت كركوك براى مقامات ترك بيشتر به اين دليل است كه اين شهر نقشى كليدى در پروژه تشكيل كردستان مستقل عراق دارد، به طورى كه در بسيارى از نقشه هايى كه توسط كردهاى عراقى منتشر شده است، كركوك عنوان پايتخت را دارد.كردهاى عراق كه سال ها در زمان حاكميت صدام حسين رئيس جمهورى سرنگون شده اين كشور جرأت ورود به كركوك را نداشتند، پس از جنگ، از نواحى اطراف به ويژه اردوگاه هاى آوارگان به سوى اين شهر روانه شدند و بسيارى از اعراب مهاجر را از خانه هاى خود بيرون راندند و جايگزين آنان شدند. «برهم صالح» يكى از مقامات اتحاديه ميهنى كردستان و معاون نخست وزير عراق در اين باره مى گويد: «صدام، كردهاى ساكن اين شهر را از خانه هايشان بيرون كرد و شهر را به خانه اعراب مبدل ساخت. حال، آيا ما حق نداريم به خانه خود بازگرديم؟»اخبار مربوط به نخستين روزهاى ورود نيروهاى كرد به كركوك حاكى از آن بود كه گروهى از كردها به مركز اسناد اين شهر هجوم برده و بسيارى از سندهاى مالكيت ساكنان شهر را از ميان برده اند. البته اين تنها اعراب نبودند كه از كركوك رانده شدند. اقليت تركمان هاى عراقى نيز از پروژه كردى سازى شهر بى نصيب نماندند. برخى از تركمان هاى ساكن كركوك نيز ناچار به ترك اين شهر شدند و گروهى نيز كه زمانى توسط صدام از شهر رانده شده بودند، اجازه بازگشت نيافتند. اين كشمكش آنقدر اوج گرفت كه چند ماه پيش، تركمان ها در اربيل، كركوك و موصل تظاهراتى عليه كردها به راه انداختند. تركيه نيز كه تركمان  ها را عاملى مناسب براى مقابله كردن با كردهاى عراقى مى شمرد و از اين رو، خود را حامى اين اقليت عراقى مى خواند، هرازگاهى به شدت در مقابل اين تحولات واكنش نشان مى دهد و اعتراض مى كند. البته مردان عدالت و توسعه حزب مقتدر تركيه اكنون هيچ تمايلى به عنوان كردن ادعاهاى تاريخى و قديمى مالكيت بر كركوك و حمايت صرف قوميتى از تركمان  ها ندارند و با پيش گرفتن خط مشى منطقى فعلى تنها دليل نگرانى خود را خطر تجزيه عراق مى خوانند. عبدالله گل چه پيش از جنگ و چه پس از آن در مصاحبه با دو روزنامه ايرانى گفت: تركيه هيچ چشمداشتى به خاك عراق ندارد و عراق متعلق به تمام عراقى هاست و بايد اينگونه حفظ شود.»وى درباره سرنوشت تركمان هاى عراق و آينده كركوك شهر نفت خيز موصل نيز اظهار داشت: «تركمان ها جزيى از عراقند و تركيه دوست دارد آنان در خاك خود خوشبخت باشند. درباره سرنوشت كركوك و موصل هم كل مردم عراق بايد تصميم بگيرند، نه هيچ كشور ديگرى و نه قومى از ميان اقوام عراق.»اين در حالى است كه با وجود تأكيد آمريكا و وعده هاى واشنگتن مبنى بر رعايت حساسيت ها تركيه درباره اين دو شهر كه مى تواند زمانى پايه اى مناسب براى خودمختارى كردهاى شمال عراق باشد، كردهاى عراقى تمام تلاش خود را براى به دست آوردن كركوك و موصل مى كنند. مطرح شدن نفوذ اسرائيلى ها در نواحى شمال عراق و همراهى عوامل اطلاعاتى آنان در سوق دادن كردها به تشكيل كشور مستقل كردستان نيز نگرانى هاى آنكارا در اين زمينه را دو چندان كرده است. در همين ارتباط، بايد خاطرنشان كرد كه چند ماه پيش مجله آمريكايى «نيويوركر» مطلبى را با قلم «سيمورهرش» درباره شمال عراق چاپ كرد كه در آن با استناد به مدارك به دست آمده از منابع اطلاعاتى آمريكا بر آموزش پيشمرگان كرد (نيروهاى مسلح كرد شمال عراق) توسط اسرائيلى ها تأكيد شده بود.پس از آن، در پى اعتراض آنكارا به تل آويو، اسرائيل اعلام كرد كه به هيچ وجه اين اخبار واقعيت ندارد. «پنهاس آويومى» سفير تل آويو در آنكارا در ديدار با مقامات ترك در اين باره گفت: «اسرائيل بدون مشورت تركيه هيچ كارى در شمال عراق انجام نخواهد داد.»«آريل شارون» نخست وزير اسرائيل نيز در ديدارى با «اوغورزيال» مشاور وزير امور خارجه تركيه تأكيد كرد كه اگر تل آويو به فعاليت در شمال عراق احساس نياز كند، حتماً به آنكارا اطلاع خواهد داد.البته گزارش هاى برخى منابع خبرى از سرمايه گذارى روزافزون اسرائيل در شمال عراق حكايت دارد، به گونه اى كه اخيراً حتى زمزمه هايى از تأسيس بانك هاى اسرائيلى در شهرهاى مهم شمال عراق شنيده شده است. تركيه نيز در مقابل انكار تل آويو به ظاهر، اعلام كرد كه به اسرائيل اعتماد دارد، اما هرازگاهى نيز هشدارهايى در اين باره به مقاما ت اسرائيلى مى دهد. «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه در مصاحبه اى در اين باره با بيان اين كه به هر حال بايد به سخنان مقامات اسرائيلى هم اعتماد كرد، گفت:  «اما اگر موضوع حمايت اسرائيل از كردها واقعيت داشته باشد، تركيه واكنش تندى از خود نشان خواهد داد.»اكنون با نزديك شدن زمان برگزارى انتخابات در عراق و تلاش كردهاى عراقى براى پيش بردن اهداف خود در راستاى زمينه سازى ايجاد كردستان عراق، شاخك هاى ديپلماسى آنكارا بيش از پيش درباره اخبار شمال عراق حساس شده است و اين در حالى است كه ترك ها اين روزها در تكاپوى آماده شدن براى آغاز مذاكرات با اتحاديه اروپا هستند و در اين مقطع تمام تلاش خود را دارند كه هيچ خدشه اى به اين روند وارد نشود. موضوع كشمكش داخلى تركيه با كردها در داخل كشور مسأله اى بود كه تا مدت ها چوب لاى چرخ مذاكره با اتحاديه اروپا به شمار مى آمد و حال كه در سايه اصلاحات و اعطاى حقوق بيشتر به كردهاى تركيه، آنكارا اندكى خود را از بند چالش هميشگى رها مى بيند، داغ شدن تحولات شمال عراق مى تواند دوباره باعث آشفتگى داخلى تركيه شود. به ويژه اينكه كردستان عراق مأمن خوبى براى نيروهاى حزب منحل شده كارگران كرد تركيه (PKK) و اخلاف آن كارك و كنگره ژل به حساب مى آيد.