مجله اكونميست در آخرين شماره خود به تحليل سه مناظره تلويزيوني نامزدهاي دموكرات‌‏ها و جمهوري‌‏خواهان انتخابات رياست جمهوري آمريكا پرداخته؛ تحليلگر اكونميست معتقد است:"در رقابت تبليغاتي نفس‌‏گير اين دوره رويه‌ انتخابي هر دو نامزد به نظر منطقي است, هرچند رويه "كري" و طرفدارانش به نظر متعارف‌‏تر مي‌‏رسد". در اين تحليل با اشاره به تاثير نتايج آخرين نظرسنجي‌‏ها در انتخابات رياست جمهوري آمريكا دروه‌‏هاي پيشين عنوان شده‌‏است, نتايج آخرين نظر سنجي‌‏ها هميشه نشانگر آرايي بوده كه رئيس جمهور به دست مي‌‏‏آورد؛ اما در اين دوره علاوه بر اينكه نتايج بسيار نزديك به هم هستند, حتي نمي‌‏توان به همين نتايج نيز اعتماد كرد.

آن‌‏چه مي‌‏خوانيد گزارش سرويس بين الملل ايلنا, از اين تحليل اكونميست است:

سه مناظره تلويزيوني به سود "جان كري" تمام شده است اما آن‌‏چه در اين سه مناظره مشهود بود، اين بود كه هر كدام از دو نامزد انتخابات رياست جمهوري آمريكا، راهبردي متفاوت را براي جلب نظر جامعه آمريكا پيش‌‏رو گرفته‌‏اند.

در حالي كه تنها چند روز به تاريخ برگزاري انتخابات رياست جمهوري آمريكا باقي مانده است؛ دو نامزد اين انتخابات با يكديگر رقابتي تنگاتنگ دارند و هر كدام از آن‌‏ها در آخرين مراحل مبارزات تبليغاتي خود راهبردي جديد و كاملا متفاوت با يكديگر را در پيش گرفته‌‏اند.

سه مناظره تلويزيوني مسير مبارزات انتخابي را تغيير داده‌‏است. پيش از اين مناظرات, جورج بوش به طور متوسط در نظرسنجي‌‏ها پنج تا 6 درصد از رقيب خود پيش افتاده بود. تا پيش از برگزاري اين مناظرات، تنها 39 درصد از مردم آمريكا موافق سياست‌‏هاي "كري" بودند و اين درحالي است كه "بوش" توانسته بود نظر 53 درصد از مردم آمريكا را به سياست‌‏هاي خود جلب كند.

"بوش" در مناظره نخست بسيار ضعيف عمل كرد و اجازه داد "كري" اين مناظره را فاتحانه به سود خود خاتمه دهد.

در مناظره دوم هيچ‌‏كدام از طرفين نتوانستند بر رقيب خود فائق آيند, گرچه برخي معتقدند "كري" توانست در اين مناظره خود را در تراز "بوش" نشان دهد و مناظره سوم نيز باز به سود "كري" خاتمه يافت.

اكنون هر دو نامزد از محبوبيتي يكسان در ميان مردم آمريكا برخوردارند و حتي نظرسنجي روزنامه واشنگتن پست حاكي از آن است كه "كري" كمي از رقيب خود پيش افتاده است.

آن‌‏چه در اين جلسات مناظره جلب توجه مي‌‏كرد، اختلاف نظرهاي "بوش" و "كري" بود. "بوش" در آخرين جلسه مناظره در آريزونا خطاب به "جان كري" گفت: شما عكس جريان‌‏هاي سياسي روز آمريكا حركت مي‌‏كنيد.

"كري" نيز در دومين جلسه مناظره اعلام كرد: ديدگاه "بوش" غلط است و وي تنها به دنبال ايجاد وحشت و ارعاب در ميان مردم آمريكاست.

مناظرات شديد اللحن اين دو نامزد حاكي از رقابت تنگاتنگ ميان آن دو و احساس راي دهندگان آمريكا مبني بر ضرورت انتخاب هرچه سريعتر يكي از اين دو نامزد بود. اين نكته به خوبي در مناظره دوم كه در حضور مردم انجام گرفت، مشهود بود.

در اين مناظره كه در سنت لوئيس برگزار شد، راي دهندگاني كه هنوز تصميمي براي انتخاب يكي از اين دو نامزد نگرفته بودند، سوالات تندي از "بوش" پرسيدند. اين سوال‌‏ها به علاوه موضوعاتي چون سقط جنين، تحقيق در خصوص سلول‌‏هاي بنيادين جنيني و نحوه انتخاب قضات ديوان عالي كه در مناظره سوم مطرح شد به هرچه داغ‌‏تر شدن فضاي مناظرات كمك كرد. اين مسايل حتي بيش از مساله عراق، نشانگر قضاوت اخلاقي مردم آمريكا بود و نشان مي‌‏داد كه آن‌‏ها در تصميم‌‏گيري‌‏هاي خود تنها منافع مادي را در نظر نمي‌‏گيرند.

جلسات مناظره، ديدگاه‌‏ها و رويه‌‏هاي كاملا متفاوت هر دو نامزد را به خوبي هويدا ساخت.

"بوش" به دفعات اعلام كرد: بهترين دفاع حمله است؛ خواه در مورد جنگ عراق باشد، خواه در مورد مبارزه با تروريسم، خواه در مورد كاهش ماليات‌‏ها. "بوش" پس از مناظره ضعيف خود در جلسه اول، ديگر اعتماد به نفس خود را به دست‌‏آورده بود و سعي مي‌‏كرد با اشتياق به دفاع از سياست‌‏هاي خود بپردازد. وي در مناظره دوم هر آن‌‏چه در توان داشت رو كرد تا بتواند نظر مثبت مخاطبين را جلب كند.

در مقابل "كري" در هر سه جلسه مناظره كه در طي دو هفته برگزار شد، با آرامش كامل حاضر شد و تغيير چنداني در نحوه برخورد خود با مسايل ايجاد نكرد. او از همكاري، احتياط و برنامه ريزي گفت. كري در سخنان خود بارها از عبارت "من براي ...برنامه‌‏اي دارم"، استفاده كرد.

" كري" در مناظره سوم مختصري به سياست‌‏هاي خود در خصوص بهداشت، افزايش حداقل دستمزد و تغيير سياست‌‏هاي آمريكا در خصوص مهاجرت اشاره كرد. به نظر مي‌‏رسيد اين مسايل تاثير چشمگيري بر مردم داشت و باعث شد آنان به اين فكر ببينند كه "كري" دردهاي آن‌‏ها را احساس مي‌‏كند و قصد دارد براي كمك به آن‌‏ها كاري انجام دهد. اما "بوش" در پاسخ به اين سوال كه "چه جوابي به كساني داريد كه در نتيجه سياست‌‏هاي شما شغل خود را از دست داده‌‏اند؟" در مورد تعديل بازرگاني سخن گفت كه حتي يكي از حاضرين نيز چيزي در مورد آن نمي‌‏دانستند و آن‌‏گاه صحبت را به آموزش كشاند. "كري" همواره سخن خود را به صورت مبسوط و با بيان جزئيات براي همه قابل فهم مي‌‏كرد؛ اما "بوش" حتي زماني كه در مورد طرح خود براي اصلاح نظام تامين اجتماعي آمريكا سخن گفت, هيچ‌‏گونه جزئياتي در اختيار مخاطبين قرار نداد.

هنگامي كه "بوش" در سخنان خود سعي مي‌‏كرد, تا رضايت طرفداران حزب خود را جلب كند، "كري" هدفش جلب نظر مساعد طرفداران هر دو حزب بود. اي در اين ارتباط گفت: از نظر من چندان مهم نيست كه عقيده‌‏اي توسط دموكرات‌‏ها مطرح شده باشد يا جمهوري‌‏خواهان.

عملكرد "بوش" پس از حوادث 11 سپتامبر فوق العاده بوده‌‏است.

البته" كري" بعدا عكس اين قضيه را مطرح كرد و گفت: "بوش" پس از 11 سپتامبر افتضاح عمل كرده‌‏است. او براي جلب توجه حضار، در سخنانش فرازهايي از كتاب مقدس را خواند و گفت: ايمان انسان بيكار در خطر است.

"كري" در طول سه مناظره اغلب در مورد سياست‌‏هاي جمهوري‌‏خواهان سخن گفت تا سياست‌‏هاي حزب متبوعش. او ادعا كرد، در سياست خارجي‌‏اش قصد دارد راه "آيزن هاور" و "ريگان" را پيش گيرد.گرچه سياست‌‏هاي اين دو هيچ‌‏گونه هم‌‏خواني‌ با يكديگر نداشته است. در مورد جنگ عراق از نظر سناتورهاي جمهوري‌‏خواه "چاك هيگل" و "ريچارد لوگار" دفاع كرد در مورد سلول‌‏هاي بنيادين جنيني از عقيده "نانسي ريگان" دفاع كرد. "كري" ادعا كرد: برخي مقامات سياسي با مطرح كردن مساله توازن بودجه اشتباه بزرگي مرتكب شده‌‏اند. او در حالي كه چشم به دور بين‌‏هاي فيلمبرداري دوخت, گفت: من هرگز ماليات طبقه متوسط اجتماع را افزايش نخواهم داد, من براي طبقه متوسط مي‌‏جنگم و همين تفاوت اساسي من با "بوش" است.

در پايان مناظرات هم "بوش" و هم "كري" از عملكرد خود ابراز رضايت كردند. حتي جمهوري خواهان معتقدند، "بوش" توانست رقيب دموكرات خود را از پاي درآورد. دموكرات‌‏ها نيز معتقدند عملكرد "كري" عالي بوده است.

چنين اظهار نظرهايي حاكي از تفاوت‌‏هاي راهبردي در محاسبات هر دو جناح است. "بوش" به دنبال برانگيختن طرفداران حزب خود است. او پس از مناظره اول انتقادات خود را از "كري" شديد اللحن‌‏تر كرد. در يكي از مبارزات تبليغاتي در كلرادو, "بوش" توجه خود را معطوف به محافظه‌‏كاري اجتماعي كرد:" ما بايد از بنيادهايي حمايت كنيم كه به زندگي ما هدف و جهت مي‌‏بخشند؛ خانواده‌‏ها, مدارس و سازمان‌‏هايي مذهبي از جمله اين بنيادها هستند, ما مي‌‏خواهيم فرهنگ زندگي, ازدواج و خانواده را جاني دوباره ببخشيم.

"بوش" حتي تظاهر هم نكرده‌‏است كه قصد دارد نظر آن دسته از راي دهندگاني را كه هنوز در انتخابات يكي از دو نامزد دچار ترديد هستند به خود جلب كند. در مبارزات انتخاباتي او افراد به صورت داوطلبانه شركت مي‌‏كنند و در عوض نام آنان به عنوان كساني كه از "بوش" حمايت مي‌‏كنند، ثبت مي‌‏شود.

"كري" نيز سخنراني‌‏هاي قاطعانه‌‏اي درباره سياست داخلي, اوضاع اقتصادي, كاهش مشاغل بهداشت و ستايش از طبقه متوسط جامعه داشته است.

به عبارت ديگر تفاوت ميان ديدگاه‌‏هاي دو نامزد در طول جلسات مناظره, حاكي از تفاوتي چشمگير در محاسبات آن دو در خصوص مرحله پاياني مبارزات تبليغاتي است, دموكرات‌‏ها معتقدند در اين رقابت پيروز خواهند شد, بنابراين هدفشان را معطوف به تغيير عقيده راي دهندگاني كرده‌‏اند كه قصد دارند از "بوش" حمايت كنند. جمهوري‌‏خواهان معتقدند كسي مي‌‏تواند در اين رقابت پيروز شود كه بتواند حاميان حزب خود را به پاي صندوق راي بكشاند. بنابراين هدفشان را معطوف به محافظه كاران اجتماعي كرده‌‏اند.

هر دوي اين رويه‌‏ها به نظر منطقي مي‌‏رسد, اما رويه "كري" و طرفدارانش به نظر متعارف‌‏تر است. هم‌‏چنان كه رقابت تنگاتنگ ميان دو جناح نشان مي‌‏دهد، رويه‌‏اي كه آنان برگزيده‌‏اند بهتر از رويه جناح مخالف است, حمايت از "بوش" به پايين‌‏تر از 50 درصد رسيده است. اين نكته از اهميت بسيار زيادي برخوردار است چرا كه هرگاه رئيس جمهوري براي بار دوم در انتخابات شركت مي‌‏كرد، رايي كه به وي اختصاص مي‌‏يافت، تقريبا برابر ميزان حمايت از وي در آخرين نظرسنجي بوده‌‏است.

"گاي مولينكس"، مامور بخش سنجش افكار عمومي، معتقد است، در انتخابات چهار دوره گذشته رياست جمهوري در آمريكا ميزان رايي كه رئيس جمهور در انتخابات به دست آورده‌‏, تقريبا برابر ميزان حمايت از وي در آخرين نظر سنجي‌‏ها بوده‌‏است و اين در حالي است كه طبق آخرين نظر سنجي‌‏ها محبوبيت "كري" در حال افزايش است و نسبت به پيش از برگزاري مناظرات چهار درصد بيشتر شده‌‏است.

بنابراين محبوبيت كم‌‏تر از 50 درصد براي رئيس جمهور بسيار ناخوشايند است و اين درحالي است كه "كري" با محبوبيتي بالاي 46 درصد وضعيتي به مراتب بهتر از "بوش" خواهد داشت. در حال حاضر ميزان محبوبيت "كري" 46 درصد است و اين ميزان در حال افزايش است و در طرف مقابل ميزان محبوبيت "بوش" حول و حوش 49 درصد است. "كري" اميد خود را به راي دهندگان غير حزبي معطوف ساخته‌‏ و سعي دارد با سخن گفتن از ايمان خود و اشاره به مشكلات زنان, نظر مساعد شماري از طرفداران حزب مخالف, را به خود جلب كند. حقوق زنان، 76 درصد حقوق مرداني است كه كار مشابه آنان را انجام مي‌‏دهند و اين براي جامعه آمريكا يك فاجعه است. او قصد دارد خود را به عنوان يك جنگجوي قدرتمند نشان دهد و نه يك سوسياليست دمدمي مزاج.

اما در مقابل جمهوري‌‏خواهان به سادگي نخواهند توانست نظر مساعد طبقات متوسط جامعه را با خود همراه سازند. نارضايتي اين طبقه از جنگ عراق و مشكلات اقتصادي بسيار بيشتر از آن است كه جمهوري‌‏خواهان بتوانند به اين سادگي خود را در دل آنان جا كنند.

به نظر هر دو گروه رويه‌‏اي مناسب برگزيده‌‏اند اما برخي معتقدند راي دهندگاني كه هنوز در انتخاب يكي از اين دو نامزد ترديد دارند، مي‌‌‏توانند نقشي تعيين كننده در اين انتخابات داشته باشند. اما اين قاعده بيشتر براي انتخابات دوره‌‏هاي گذشته صدق مي‌‏كند تا اين دوره, چراكه در اين دوره درصد كساني كه هنوز در انتخابات خود دچار ترديد هستند بسيار كمتر از انتخابات دوره‌‏هاي گذشته است. ممكن است اين افراد اصلا راي ندهند و حتي اگر راي دهند، احتمال اين‌‏كه تصميم بگيرند، فرمانده كل قواي خود را در دوران جنگ تغيير دهند. بسيار اندك است؛ چرا كه تقريبا هميشه رئيس جمهوري كه در دوران جنگ براي بار دوم در انتخابات رياست جمهوري شركت كرده‌‏است در اين انتخابات پيروز شده‌‏است.

در انتخابات ميان دوره‌‏اي مجلس نمايندگان آمريكا در سال 2002 جمهوري‌‏خواهان توانستند با به دست آوردن مجموع 51 درصد آرا حداكثر كرسي‌‏هاي اين مجلس را در اختيار بگيرند. در ماه سپتامبر ميزان محبوبيت "بوش" در ميان مردم آمريكا حدود 52 تا 55 درصد بوده‌‏است.

در مقابل ميزان محبوبيت "كري" از ماه مارس تاكنون تنها يك بار بالاتر از 50 درصد بوده‌‏است. اين امر نشان دهنده آن است كه طرفداران جمهوري‌‏خواهان آن قدر زياد هستند كه "بوش" تنها با اتكا به آراي آن‌‏ها و بدون نياز به حمايت راي دهندگان غير حزبي مي‌‏تواند از اين انتخابات به موفقيت دست پيدا كند. بنابراين تنها كاري كه وي بايد انجام دهد اين است كه با اطمينان نيروهاي خود را به پيش براند, بر محافظه كاري اجتماعي تاكيد كند و بي‌‏رحمانه به رقيب خود بتازد.