صنعت بيمه الكترونيك اصولا مورد استفاده شركتها و صنايعى قرار مىگيرد كه كاغذدر كار آنها نقش عمدهاى را بر عهده دارد. به عبارت بهتر انگيزه فرار از هزينههاىفراوان بايگانى و نگهدارى و ارسال مرسولات و اسناد مكتوب كاغذى منجر به يافتن شيوههاى جديد و بهرهگيرى از تكنولوژىهاى نوين در سرعت بخشيدن به كار كاهشهزينهها و همچنين سهولت در بهرهگيرىهاى آنى و فورى از اسناد و مدارك شده است. دراين ميان مهمترين عاملى كه تمام ارائهدهندگان خدمات بيمه كارگزاران، آژانسها،واسطهها و بازاريابان صنعت بيمه را در يافتن راههاى نوين و بهرهگيرى ازسيستمهاى خودكار تشويق و ترغيب مىكند، همانا رضايتمندى مشترى است از سويىمهمترين كليد موفقيت در راهاندازى يك سيستم بيمه اتوماتيك اهميت دادن به جمعآورىاطلاعات معتبر، مستند و مميزى شده است. اهميت دادن به اين طبقهبندىها، كارايىسيستم ارائه خدمات بيمه را تا حد بسيار زيادى بالا برده و روند فراهم كردن تداركاتو خدمات مورد نياز مشترى را با استفاده از مديريت موثر و اطلاعات منسجم شتاب بيشترىخواهد داد. «جفرى ماركس»تحليلگر بيمه معتقد است، ارائه توضيحات وتشريح نحوه عملكرد اجراى كار و قابليت و كارايى مديريت و رهبرى يك شركت بهترين معرفآن است. افزايش بازدهى مراحل انجام كار و بالا بردن قدرت رهبرى، شركت را بيش از پيشسودآور خواهد كرد. او همچنين معتقد است: رهبران سازمانهاى امروزى جهان همواره درجستوجوى راههايى هستند تا بتوانند مراحل انجام كار در سازمان تحت امرشان راروزبهروز كاراتر و پربازدهتر كنند. اولين گام اجرايى رهبران امروزى كهسازمانشان درگير بوروكراسىهاى دست و پاگير است اين است كه با موشكافى و دقت هر چهتمامتر بر روى مطالعات علمى از سويى و افزايش روابط موثر با مشترى از سوى ديگر،متمركز شوند. اين امر به ويژه در صنعت بيمه كه فرمهاى درخواست مختلف، ادعانامهها،تغييرات در دستورات صادر شده فاكتور فروش و سياستهاى مختلف پولى جايگاه ويژهاىدارند، از اهميت فراوانى برخوردار است.Gartner group يكى از موسساتتحقيقاتى در زمينه بيمه الكترونيك در جهان با انجام مطالعهاى تخمينزده است كهروزانه در محيط كار 30 درصد از زمان كارى كارمندان در انجام كارهاى روزانه وجابجايى اسناد و مدارك كاغذى تلف مىشود. اين آمار جداى از زمان تلف شده براى انجامامور بىارزش و رفتارهاى غيركارى محاسبه شده است. براساس گزارشات و شاخصهاى ارائهشده اين موسسه، شركتهايى كه هنوز در آنها انجام كارها توسط كاغذ صورت مىگيرد، مدتزمان تلف شده در آنها در سال 2003 به حدود 40 درصد مىرسد. بنابراين مدت زمان تلفشده در اين شركتها با توجه به بالا رفتن پيوسته سطح استانداردهاى كارى و ادارى درجهان به مرور بيشتر شده و شركت را متحمل هزينههاى فراوانى مىكند. براساسيك طبقهبندى هزينههاى اضافى مربوط به كاغذ در نظام ادارى سنتى برآورد شده است: براين اساس هزينههاى انجام كپىبردارى چه به صورت دستنويس و يا به صورت الكترونيكىاز اسناد و فرمهاى كاغذى كه روزانه به طور معمول 9 الى 11 بار صورت مىگيرد حدود 18 دلار برآورد شده است همچنين طبقهبندى مدارك و اسناد كاغذى روزانه 20 دلارهزينهبر است. در اين طبقهبندى بازيابى اسناد و مدارك كاغذى گم شده براى نظامادارى سنتى تقريبا 120 دلار هزينه دارد. از سويى هزينههاى جارى ديگر همچونبايگانى كردن، توزيع و طبقهبندى فيزيكى اسناد با توجه به بزرگ و كوچكى شركت متفاوتاست اما در مجموع هزينههاى جارى يك شركت رقم بالايى را به خود اختصاص مىدهد. هزينههايى كه اصولا در ليست هزينههاى جارى يك شركت تعريف دقيقى ندارد و مديران وحسابداران به آن به ديده هزينههاى جارى و معمول مىنگرند. در صورتى كه با يك تحقيقموشكافانه مىتوان ارزش واقعى يك كار و هزينههاى مناسب آن را با بهكارگيرىسيستمهاى نوين كارى تعيين كرد. براساس گزارشات موسسه تحقيقاتى Gartner group مدت زمانى كه هر كارمند در محيط كار بنا به سيستم كاغذى سنتى به هدر مىدهدسالانه رقمى در حدود 11 هزار دلار ارزش دارد و بايگانى، نگهدارى و نقل و انتقال وتوزيع كاغذها سالانه به طور متوسط 55 هزار دلار از مجموع هزينههاى جارى يك شركت رابه خود اختصاص مىدهد. براساس آمار اين موسسه در بعضى از شركتهاى بزرگ دنيا درخوشبيانهترين حالت سالانه رقمى در حدود 11 ميليون دلار از هزينه مصرف شده دربوروكراسى ادارى، به دور ريخته شده است و در صورتى كه سرعت و حجم نقل و انتقالاسناد كاغذى بيشتر باشد آمار هزينههاى تلف شده بسيار بيشتر است. از اين روبا توجه به رشد و توسعه صنعت تجارت الكترونيك در دنيا و فروش اينترنتى كالاها وخدمات، به كارگيرى اين صنعت در شركتها مزاياى فراوانى دارد كه از آن جمله مىتوانبه:
- 1كاهش هزينه توليد اسناد و مدارك
- 2حذف سريع اطلاعاتتكرارى و اشتباهات
- 3افزايش اطلاعات مستند و قابل اطمينان
- 4افزايش امكان دسترسى و ارائه سريعتر خدمات به مشتريان اشاره كرد.
ظرفيتكاهش هزينهها با به كارگرفتن سيستمهاى خريد و فروش الكترونيكى به ويژه براىشركتهاى بيمهاى، تماما به روند كارى موثر و كارا و جريان پيوسته آن ارتباط دارد. فراهمآوردن امكان توليد و به كارگيرى اسناد كافى و فرمهاى الكترونيكى مدت زمانانجام كار را از ماهها به يك هفته كاهش مىدهد.
به علاوه ارزش افزوده،كارايى و بازدهى، امنيت، كاهش زمان درگيرى با كار و ايجاد يك زمينه رقابت متفاوت،از بهترين نتايج استفاده از سيستم خريد و فروش اينترنتى است. «تجارتالكترونيك»به عنوان يكى از مهمترين دستاوردهاى علمى بشر امروزى عرصهاى است كهسالهاست هوش و حواس رهبران سازمانهاى بزرگ اقتصادى دنيا را معطوف خويش ساخته و پيشبينى شده است كه تا سال 2010 ميلادى بيش از 50 درصد تجارت دنيا از اين روش صورتگيرد و بىشك درآيندهاى نه چندان دور تمامى مردم جهان به طور مستقيم و ياغيرمستقيم با اين نوع تجارت در تماس خواهند بود. براساس گزارش كنفرانس توسعهو تجارت سازمان ملل متحد (Unctad)، حجم تجارت الكترونيك در سال 2002 ميلادى، رقمىدر حدود 2294 ميليارد دلار بوده است. اين سازمان پيشبينى كرده است در سال 2006ميلادى اين رقم به 2836 ميليارد دلار برسد. هماكنون در آمريكا 26 درصدمعاملات به صورت اينترنتى انجام مىشود. كشورهاى اروپايى غربى و ژاپن نيز به ترتيببا 3/19 و 6/14 درصد در ردههاى بعدى قرار دارند. كشورهاى در حال توسعه با اينكهمدتها بعد به فكر استفاده از دانش الكترونيك در تجارت افتادند، با اين حال در سال 2002 ميلادى از حجم 2294 ميليارد دلار حجم تجارت الكترونيك، 105 ميليارد دلار آنمربوط به كشورهاى در حال توسعه بوده است و پيشبينى شده است كه تا سال 2006 اينرقم به 858 ميليارد دلار برسد. براساس اين اطلاعات، نرخ رشد تجارت الكترونيكى دركشورهاى اندونزى، فيليپين و مالزى به ترتيب 100، 93 و 81 درصد است و اين نسبت دركشورهاى سنگاپور و هنگكنگ 58 درصد است. «بيمه الكترونيك» به عنوانيكى از مهمترين بخشهاى تجارت الكترونيك صنعتى است كه به شدت مورد توجه قرار گرفتهاست. از بين رفتن محدوديتهاى مكانى و زمانى، كاهش نرخ، افزايش حجم فروش، دسترسىآسان به اطلاعات، كاهش هزينههاى معاملاتى، مشترى مدارى، تخصصى شدن فعاليتها وتغيير ساختار شبكه فروش از جمله مزاياى استفاده از بيمه الكترونيك است. توليد وانتشار كارتهاى اعتبارى بيمهاى نيز از جمله ابزارهاى نوين اين صنعت است كه پا بهپاى ديگر كارتهاى اعتبارى و نقدى ساختار فروش بيمهنامه و تعرفههاى بيمهاى رادستخوش تغييرات اساسى خواهد كرد. در بيمه الكترونيك مهمترين ابزار اطلاعات وارتباط است به عبارت بهتر بيمه الكترونيك بهرهگيرى از فناورى اطلاعاتى و ارتباطىبراى ايجاد فرآيند جديدى از بيمه است كه با جامعه اطلاعاتى و شبكهاى همخوانى دارد. از اين رو بيمه الكترونيك شامل توسعه و بهكارگيرى زيرساخت هاى اطلاعاتى و همچنينتهيه و تدوين و اجراى سياستها، قوانين و مقررات لازم براى عملكرد جامعه اطلاعاتىيا ديجيتالى در صنعت بيمه است.بيمه الكترونيكى در معناى عام به كاربرداينترنت و فناورى اطلاعات در توليد و توزيع خدمات بيمهاى اطلاق مىشود و در معناىخاص مىتوان آن را به عنوان تامين يك پوشش بيمهاى از طريق بيمهنامهاى دانست كهبه صورت آنلاين(on line ) درخواست ، پيشنهاد، مذاكره و قرارداد آن منعقد مىشود. ازسويى وجود مشكلاتى همچون كلاهبردارىهاى اينترنتى در اكثر كشورهاى جهان موانعى رانيز برسر تجارت الكترونيك بيمهاى به وجود آورده است.در برخى كشورها هنوزامضاى الكترونيكى وجههاى قانونى ندارد و ترس از فاش شدن اسرار محرمانه مشترى، كهبه هنگام معرفى و ارائه كار و مذاكره و معامله اينترنتى در وبسايتهاى بيمهاىارائه مىشود، از ديگر موانعى است كه مشتريان را در هنگام خريد بيمهنامه از طريقاينترنتى دچار ترديد مىكند. از سويى ارائه فيزيكى و تحويل مدارك بيمهاى يكى ازالزاماتى است كه اين صنعت را دچار وقفه مىكند.لذا تدوين و بهكارگيرىقوانين اجرايى و نظارتى منطبق با فرهنگ هر كشور، به نظر، يكى از مهمترين عوامل موثردر پيشرفت اين صنعت مىباشد.امنيت و اعتماد و رعايت حريم شخصى افراد يكى ازضرورىترين زيرساختهاى مورد نياز اين صنعت (بيمه الكترونيك) است.بيمهالكترونيك بدون ايجاد امنيت و اعتماد براى مردم و شركتهاى بيمه نمىتواند به اهدافخود دست يابد. مردم بايد به امنيت انتقال، پردازش و ذخيرهسازى اطلاعات از طريقشبكه اعتماد داشته باشند. بنابراين، هر طرح بيمه الكترونيك نيازمند تدوين يك چارچوبحقوقى در زمينه حفاظت از حريم خصوصى افراد، تعقيب جرايم رايانهاى، ايجاد و تقويتمراجع سنجش اعتبار و سنديت و قانونى كردن امضاهاى الكترونيكى است.در اينميان زيرساختهاى حقوقى فراوانى را نيز بايد براى حمايت از اجرايى شدن بيمهالكترونيك تدوين كرد. از آن جمله مىتوان به تدوين قوانينى براى نظارت بر نحوهانجام رويههاى ادارى، حفاظت از دادهها و اطلاعات، اجازه دسترسى آزاد به اطلاعاتصنعت بيمه شناسايى و قدرت تشخيص صحت و سقم امضاهاى الكترونيكى و قانون جرمهاىرايانهاى اشاره كرد.