سكوت خبری حاكم بر سرنوشت پایگاه فوق سری بی 52‌های آمریكا در قلب اقیانوس هند، پس از زلزله تسونامی نشانگر چیست؟ آیا پایگاه عظیم نظامی ایالات متحده نابود شده است؟ از آنجایی كه موقعیت جغرافیایی این جزیره در نزدیكی سواحل و هند می‌باشد قطعاً نسبت به سواحل كشورهای آفریقایی در معرض خسارات سنگین‌تری قرار داشته است. و در شرایطی كه هند و سریلانكا ومالدیو از تسونامی زیان های بسیاری دیده اند، هنوز سرنوشت این جزیره فوق سری و تاسیسات و تجهیزات مستقر در آن نامعلوم است.

جزیره‌ای كه 130 سانت از سطح دریا ارتفاع داشته و با خیزابی به نام تسونامی روبرو بوده كه ارتفاع امواج آن بین 10 تا 50 متر بوده است، این در حالی است كه حتی خبرهایی كه از جنوب آسیا می‌رسد حاكی از وقوع تغییرات جغرافیایی در این مناطق است به طوری كه برخی جزایر این نقطه از جهان ده ها متر از موقعیت قبلی خود جابجا و برخی ناپدید و همچنین ظاهر شده است. پایگاهی نظامی در 1000 مایلی مركز تسونامی

جزیره «دیه‌گو گارسیا» پایگاه نظامی آمریكا كه در 1000 مایلی مركز زلزله تسونامی قرار داشته، به احتمال زیاد تحت تأثیر امواج معروف به تسونامی قرار گرفته است.

از آنجایی كه موقعیت جغرافیایی این جزیره در نزدیكی سواحل و هند است قطعاً نسبت به سواحل شورهای آفریقایی در معرض خسارات سنگین‌تری قرار داشته است.و در شرایطی كه هند و سریلانكا ومالدیو از تسونامی زیان های بسیاری دیده اند،هنوز سرنوشت این جزیره فوق سری وتاسیسات و تجهیزات مستقر در آن نا معلوم است. اواسط سال 1965 میلادی نیروهای نظامی انگلیس وارد یكی از جزایر نزدیك سواحل مالدیو شدند و جزیره به اشغال خود درآوردند.

نیروهای انگلیسی اهالی این جزیره را كه تعدادشان به 1500 نفر می‌رسید به كمك كشتی‌های آمریكایی از جزیره راندند و آنها را به جزیره‌ای در 1000 مایل دورتر از موطن اصلی‌شان یعنی جزیره موریشیوس منتقل كردند. فردای آن روز نیروهای آمریكایی و انگلیسی مشتركاً اقدام به ساخت بزرگترین پایگاه نظامی جهان بر روی این جزیره در قلب اقیانوس هند بنا نهادند. از آن پس این جزیره به نام پایگاه نظامی «دیه‌گو گارسیا» شناخته شد.

دیه‌گو گارسیا جزیره‌ای مرجانی است كه به نحو چشمگیری سرسبز و استوایی است. این جزیره اولین بار توسط دریانوردان پرتغالی در قرن 15 كشف شد.

گفته می‌شود اسم دیه‌گو گارسیا از نام دریانوردی كه جزء اولین مكتشفین جزیره بوده، گرفته شده است.

جزیره V شكل است كه روی باز آن به سمت شمال و شمال غربی است، ساحلی به طول37 مایل دارد و 7 درجه زیر خط استوا قرار دارد. عمق این جزیره20 الی 50 متر و ارتفاع آن بین 120 تا 140 سانتی‌متر بالا از سطح دریاست.

این جزیره پس از اشغال از سوی انگلستان تا سال 2016 میلادی به آمریكایی‌ها اجاره داده شده است.

در حال حاضر صاحب اصلی جزیره انگلستان محسوب می‌شود از همین رو نمایندگانی از آن كشور بر این جزیره حكمرانی می‌كنند. یكی از پیچیده‌ترین چالش انگلیسی‌ نحوه برخورد با 1200 تا 2000 ساكن بومی رانده شده از این جزیره بوده است.در حال حاضر نوادگان كارگرهایی كه برای اولین بار در اواخر قرن 19 وارد جزیره شدند و برای نسل‌ها در آن محل زندگی كردند، به نوعی ساكنان بومی دیه‌گو گارسیا محسوب می‌شوند. اما دولت آمریكا و انگلیس با آنها به عنوان كارگران موقت برخورد می‌كنند. بومیان جزیره امیدوارند با پایان یافتن موعد اجاره آمریكایی‌ها در 2016 به جزیره بازگردند و فعالیت‌های ماهیگیری و كشاورزی را در جزیره احیاء كنند. اما اكنون «دیه‌گو گارسیا» قدرتمندترین و مجهزترین پایگاه نظامی آمریكا شناخته می‌شود كه پس از تحولات اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 میلادی در ایران و اشغال افغانستان توسط ارتش سرخ شوروی به شدت تجهیز شده است. این پایگاه زرادخانه اصلی جنگ‌های خلیج و افغانستان بود و همچنین آشیانه بمب افكن های دور برد B-52 به شمار می‌رود. دیه‌گو گارسیا بزرگترین مركز بازجویی آمریكا و برخی زندانیان القاعده نیز به شمار می‌رود.

این پایگاه در دوران جنگ سرد نیز نقش بسیار استراتژی در مقابله آمریكا با روسیه به عهده داشت و در زمان جنگ شوروی و افغانستان پروازهای جاسوسی آمریكا از این جزیره انجام می شد. یكی از ناموفق‌ترین و تلخ‌ترین عملیات نظامی ارتش آمریكا،كه گرفتار شدن چرخ بال های نظامی این كشور در شنهای صحرای طبس ایران بود،از این پایگاه انجام شده بود. دیه‌گو گارسیا دارای تجهیزات بسیار پیشرفته نظامی، اطلاعاتی و مخابراتی است. در جنوب این پایگاه مركز ارسال پیام (Transmitter Site) قرار دارد. این مركز امكان برقراری تماس میان سواحل، كشتی‌ها و هواپیماها در سطح بسیار بالایی با مراكز مورد نظرشان را فراهم می‌كند. «گروه امنیت دریایی» (Naval Security Grup) نیز در این جزیره مستقر است.

»گروه امنیت دریایی» فعالیت‌های فوق‌سری در زمینه‌های مختلفی در راستای منافع ملی آمریكا دارد كه از جمله آن می توان به هدایت عملیات‌ها، فراهم‌سازی تجهیزات لازم برای دریافت و ارسال سریع پیام‌های سری اشاره كرد. این پایگاه همچنین در زمینه هدایت، راهنمایی و جستجوی افراد و یا گروه‌های دریایی نیروی نظامی آمریكا فعالیت دارد.

تجهیزات پیشرفته دیگری نیز در این پایگاه وجود دارد كه اطلاعات دقیقی از آن در دسترس نیست. زمانی كه در سال 1979 رژیم نژادپرست اسرائیل و آفریقای جنوبی مشتركاً یك آزمایش سری هسته‌ای انجام دادند، آن آزمایش در این پایگاه ثبت شد. رسانه‌آمریكایی لوس آنجلس تایمز نوامبر گذشته در گزارشی خبر داد، سه زیر دریایی اسرائیلی به نام «دلفین» برای استقرار در دریای عمان به منظور آمادگی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای نطنز، اراك و بوشهر و نقطه ای در جنوب تهران در این جزیره مستقر شده و به 24 موشك‌ هاربون قادر به حمل كلاهك هسته‌ای مسلح شده اند، اما بعد مقامات ایران به شدت اسرائیل را از هرگونه اجراآفرینی بر حذر داشتند. ساكنین این جزیره كه در حال حاضر نیروهای مارینز و GIA هستند این مكان را شكارگاه تروریست‌ها می‌خوانند. زیرا بخش عمده ای از عملیات‌های نظامی آمریكا به رهبری بوش علیه تروریست از این نقطه هدایت می‌شود. در این جزیره حدود 1700 نظامی آمریكایی، 1500 پیمانكار غیرنظامی و 50 سرباز انگلیسی ساكن هستند.

كوچكترین جسمی كه به این جزیره نزدیك شود با تهدید روبرو خواهد شد. با همه این اوصاف و با وجود بایكوت خبری موجود در پیرامون این موضوع، دلایل زیادی وجود دارد كه از سرنوشت ابهام‌آمیز جزیره دیه‌گو گارسیا حكایت می‌كند دلایلی كه بیشتر از هر چیز بر نابودی این جزیره در اثر تسونامی دلالت می‌كند:

1- جزیره‌ای كه بیشتر از 140 سانتی‌متر از سطح دریا ارتفاع ندارد، چگونه توانسته است در برابر امواج تسونامی كه ارتفاع آنها به دهها متر می‌رسیده، مقاومت كرده باشد؟پیش‌بینی‌ها می‌گوید با توجه به ارتفاع و سرعت امواج قطعاً آب سطح جزیره را گرفته است.البته پیش از اینكه جزیره به زیر آب برود به احتمال بسیار تأسیسات آن را آب فراگرفته است.

-2 دیه‌گو گارسیا جزیره‌ای است كه در اثر عواملی از قبیل زلزله، آتشفشان و تحركات گسل‌ها بر روی آب آمده است.ویژگی مهم این گونه جزایر این است كه همان گونه در اثر فعل و انفعالات طبیعی كره زمین ظاهر می‌شوند، با بروز همین عوامل نیز ناپدید می‌شوند.

 -3بررسی واكنش افكار عمومی جامعه آمریكا به اطلاعیه نیروی دریایی آمریكا در مورد خسارات وارده بر پایگاه نظامی آمریكا نشان می‌دهد كه مردم این كشور هیچ‌گونه اعتمادی به این اطلاعیه ندارند.

یك پایگاه اینترنتی به نام میلیتری دات كام كه روزانه مورد بازدید بسیاری از نظامیان و خانواده آنها قرار می‌گیرد و بسیاری از سوالات پاسخ می‌دهد، به برخی سوال ها درباره سرنوشت جزیره پاسخ داده است.

شخصی به نام توماس لارسن به سوال یك خانواده نظامی آمریكایی كه پرسیده بودند چند سانتی‌متر باید آب بالا بیاید، تا پایگاه به زیر آب برود، پاسخ داد، جای نگرانی نیست، آب تنها 180 سانتی‌متر بالا آمده و ما در حال ماهیگیری هستیم.

نظامی دیگری به نام پلاین تروث نیز 30 دسامبر در ساعت 30/7 صبح در پیامی در همین پایگاه اینترنتی نوشت: نیروی دریایی درباره سرنوشت دیه‌گو گارسیا دروغ می‌گوید، دولت چرا خبری از سرنوشت «دی ـ یو» منتشر نمی‌كند.

در همان ساعات اولیه حادثه كه برای لحظاتی كالین پاول بر صفحه CNN ظاهر شد در پاسخ سوالی پیرامون «دیه‌گو گارسیا» تنها به این گفته بسنده كرد، «من اطلاعی ندارم» و از هرگونه تأیید یا رد اخبار مربوطه به این جزیره طفره رفت. البته او واقعاً چیزی بیشتر از این نمی‌دانست.

در پیام دیگری یك نظامی آمریكا در این پایگاه از پنتاگون خواسته بود، چرا تصویری از جزیره پس از امواج تسونامی پخش نمی‌شود. او می گفت ما تصویری از دیه‌گو می‌خواهیم كه این جزیره در سلامت بسر می‌برد. زیرا ما و مردم به فرماندهان ارتش و رئیس جمهور اعتمادی نداریم.

خانمی نیز در یكی از اتاق‌های گفتگو این پایگاه اینترنتی نوشت: اگر «دی‌ ـ یو» از امواج ویرانگر تسونامی جان سالم بدر برده است، پس چرا هواپیماها، كاركنان، پزشكان و متخصصین این پایگاه مدرن در عملیات امدادرسانی جزایر آسیب دیده همسایه خود شركت نكردند.

وی در ادامه نوشت: چرا امواج تسونامی آسیبی به «دی ـ یو» نرساند با لبخند پاسخ داد: چرا از خود امواج نمی‌پرسی.

با وجود اینكه دیه گو گارسیا هم از امكانات خوبی برخوردار بوده ولی چون به مناطق آسیب دیده نزدیك بوده، آمریكاییها دو ناو هواپیما بر به منطقه اعزام كردند كه البته این اقدام آمریكا بر ابهامات در مورد این پایگاه افزود.

در یكی از اتاق‌های مشهور گفت‌وگو اینترنتی آمریكایی به نام Talk Left در 30 دسامبر یكی از اعضاء آن گفت: امیدوارم كه این پایگاه با تمامی جنگنده‌های مستقر در آن كه در چند جنگ غیرقانونی و ظالمانه بمب بر سر مردم بی‌گناه فرو ریختن، اكنون در اعماق اقیانوس گرفتار شده باشند.

یك عضو دیگر این پایگاه نیز گفت: چه بسا این حادثه قهر الهی علیه جنایات رئیس جمهور و سربازانش باشد.

برخی خبرها نیز حكایت از این دارد كه لوازم و ادوات بسیاری متعلق به تفنگداران دریایی آمریكا در سواحل مالدیو یافت شده است، این اخبار از سوی بعضی ساكنین سواحل جزایر مالدیو تأیید شده است. این در حالی است كه هیچ سربازآمریكایی در مناطق اطراف مالدیو مستقر نیست.

پیش از وقوع فاجعه تسونامی سازمان ملل برای پیگیری علل و عواقب ناپدید شدن بسیاری از جزایر جهان بر اثر وقوع حوادث غیرمترقبه طبیعی از قبیل زلزله، آتشفشان، سیل و طوفان كمیته‌ای را مأمور این موضوع كرد.

هامسبون رئیس این كمیته پیرامون این مسائل تصریح كرد: یكی از تهدیداتی كه برخی مناطق جهان با آن روبرو است، ناپدید شدن ناگهانی نقاطی از كشورهای جهان است، از جمله این مناطق بنگلادش، جزایر مالدیو و دیه‌گو گارسیا است.

در میان اخبار سفر كالین پاول به مناطق ویران شده جنوب آسیا، هیچ گزارشی از دیدار وزیر امور خارجه آمریكا و نظامی سابق از سربازانش كه تعداد آنها به دو هزار تن می‌رسد، مخابره نشده است. سربازانی كه در جزیره‌ای خدمت می‌كنند كه به اعتراف نیروی دریایی آمریكا 2 متر آب در آن بالا آمده است.

تنها اشاره پاول به این موضوع هنگامی بود كه در پاسخ به سوال خبرنگاری كه درباره سرنوشت جزیره دیه‌گو گارسیا از او می‌پرسید، گفت: پایگاه نظامی آمریكا در جزیره دیه‌گو گارسیا در سلامت كامل است و جای هیچ‌گونه نگرانی نیست. در حادثه جنوب آسیا تنها 15 كشته آمریكایی داشتیم كه آنها نیز توریست بوده‌اند.

البته این گونه سخنان كالین پاول نیز چندان دور از ذهن نیست چرا كه تا چند روز دیگر او دیگر وزیر امور خارجه آمریكا نخواهد بود و به تبع آن این گفته‌ها مسئولیتی را متوجه دولت آینده جورج بوش نخواهد كرد.

مساله مهم دیگری كه باعث حساسیت بر سر سرنوشت دیه‌گو گارسیا شده است. سرنوشت رهبران بازداشتی القاعده در این پایگاه است. سازمان اطلاعات مركزی آمریكا GIA اخیراً بخش‌هایی از این جزیره را به متهمان خطرناك و تروریست‌ها اختصاص داده بود. حتی چندی پیش خبر شكنجه خالد شیخ محمد در این پایگاه پیش از انتقال او به آمریكا به بیرون درز كرد كه این مساله مورد انتقاد صلیب سرخ جهانی قرار گرفت. بنابراین از طرفی برخی مجامع حقوق بشر نیز نسبت به این مساله حساس شده اند.

جنجال دیگری كه موضوع دیه‌گو گارسیا را با ابهامات جدی‌تری روبرو كرده و احتمال می‌رود برای آمریكایی‌ها چالش جدی ایجاد كند، مقاله‌ای بود كه پرفسور میشل شوسوفسكی دانشمند آمریكایی دانشگاه اتاوای كانادا در سایت «گلوبال سرچ» منتشر كرد.

در این مقاله به وزارت امور خارجه و ارتش آمریكا در مورد وقوع زلزله هشدار داده شده بود. این پرفسور اضافه كرد، گزارش‌های بسیاری ثابت می‌كند كه دانشمندان هاوایی از احتمال وقوع زلزله خبر داشتند. البته آنها ادعا كردند تلاش گسترده‌ای كردند تا به مقامات آسیایی در مورد زلزله هشدار دهند، اماناكام مانده اند.

این پرفسور، مقامات آمریكایی را در عدم اطلاع به ساكنین مناطق زلزله‌زده و كشته‌ شدن هزار نفر مقصر معرفی كرده است. وی معتقد است چگونه مسئولان هاوایی توانسته‌اند این هشدار را به دفتر كالین پاول برسانند اما نتوانسته‌اند به مقامات كشورهای آسیب‌دیده اطلاع دهند.

در پایان، سوالی كه در اذهان باقی می‌ماند این است كه چرا آمریكا پیرامون دیه‌گو گارسیا پنهان‌كاری می‌كند و دروغ می‌گوید؟

فارغ از مسائل سیاسی این حادثه مساله پیوستن كشورها به كنوانسیون مهم كیوتو را نیز به صورت جدی مطرح كرده است.

موج لنگرگاه

تسونامی یك واژه ژاپنی به معنی «موج لنگرگاه» است. تسونامی امواج دریایی ناشی از زلزله است. معمولاً این امواج در پی بالا آمدن یا پایین رفتن ناگهانی سطح زمین در نزدیكی اقیانوس‌ها و یا در بستر آنها ایجاد می‌شوند. امواج تسونامی ضعیف‌تری هم وجود دارند كه بر اثر فعالیت‌های آتشفشانی بستر دریاها ایجاد شده و بیشتر در اقیانوس آرام مشاهده می‌شوند.

امواج تسونامی گاه با سرعتی بیش از 800 كیلومتر در ساعت در سرتاسر اقیانوس به حركت درمی‌آیند. این امواج گاهی با فاصله چند صد كیلومتر از یكدیگر در اقیانوس حركت می‌كنند. بسیاری از مردمی كه تاكنون محل سكونت‌شان مورد هجوم امواج تسونامی قرار گرفته است پس از گذشت چند ساعت و با این تفكر كه امواج به پایان رسیده به خانه‌هایشان بازگشته اند. ولی به دلیل هجوم امواج كه با فاصله زمانی زیاد به همان محل برخورد كرده اند جان خود را از دست داده اند.

سرعت امواج تسونامی پس از رسیدن آنها به مناطق كم عمق ساحلی كاهش یافته اما ارتفاع آنها افزایش می‌یابد. یك موج تسونامی كه ارتفاع آن ابتدا از سطح تا تاج موج تنها چند سانتی‌متر یا چند متر است، در صورتی كه قدرت شدید و ویرانگری به آن وارد شود، ممكن است هنگام برخورد به ساحل تا 30 تا 50 متر ارتفاع پیدا كند. راه چندانی وجود ندارد كه بتوان از طریق آن به كسانی كه در مناطق ساحلی هستند هشدار داد كه امواج تسونامی به سمت آنان در حال حركتند. اولین نشانه بروز امواج تسونامی وزش یك باد شدید است كه تقریباً شبیه بادهای شدیدی است كه پیش از وقوع طوفان می‌وزد.

روستایی هایی كه امواج تسونامی را از نزدیك دیده‌اند می گویند دیوارهای عظیمی از آب كه تا عمق دو كیلومتری وارد خشكی شده بودند، با صدایی شبیه به صدای فرود آمدن یك هواپیمای جت در حركت بودند.

در پی وقوع زلزله مرگبار روزهای واپسین سال 2004 در اقیانوس هند كه موجب كشته شدن بیش از 230 هزار نفر شد، این پدیده مرگبارترین تسونامی در یك قرن گذشته نام گرفته، كه به حدود ده كشور مجاور آسیب وارد كرده است.

دانشمندان آمریكایی معتقدند زلزله و تسونامی امواج سهمگین ناشی از زلزله اخیر كه برخی كشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا را ویران كرد لایه‌های زمین را در زیر اقیانوس هند حدود 30 متر جابجا كرده و همچنین باعث جابجایی اندك جزایر نزدیك سوماترا شده است.

لیكن هورنات متخصص ژئوفیزیك از مؤسسه زمین‌شناسی آمریكا می‌گوید تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد حركت لایه‌های زیر دریا باعث شده است كه جزایر نیكوبار و جزیره سیمئولو جابجا شوند، اما میزان جابجایی آنها هنوز مشخص نیست. وی می‌افزاید این تصاویر نشان می‌‌دهد لایه‌های زمین در زیر سطح اقیانوس به طور چشمگیری بیش از دوازده متر جابجا شده‌اند اما دانشمندان تلاش می‌كنند با استفاده از دستگاه‌های موقعیت‌یاب ماهواره‌ای دستی میزان جابجایی را در سطح زمین مشخص كنند.