| در هفتم ژوئن سال ١٩٨١، جنگنده بمبافكنهاي رژيم صهيونيستي در حملهاي گسترده به تاسيسات هستهيي “اسريك”(Osriq) عراق در نزديكي بغداد حمله كردند. اين حملهي غير قابل توجيه به وسيلهي رژيم صهيونيستي از سوي كارشناسان تسليحاتي اين رژيم، اقدامي براي فلج كردن عراق براي جلوگيري از ساخت و استفاده از سلاحهاي هستهيي طي دههي آينده عنوان شد. در آن زمان دفاع ضد هوايي عراق تلاش كرد تا به مقابله با اين حمله بپردازد، اما اين اقدام بسيار دير صورت گرفت و در مدت زمان اندكي راكتور هستهيي اسريك عراق كه دو دهه پيش با همكاري كارشناسان تسليحاتي فرانسه و ايتاليا ساخته شده بود، با خاك يكسان شد.(1)
دفتر مطالعات بيـنالملل خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با توجه به فرا رسيدن سالروز توافق صورت گرفته براي ساخت نيروگاه هستهيي عراق، به ذكر گزارشي از سابقهي ساخت اين تاسيسات و اقدام يكجانبه و غيرقانوني رژيم صهيونيستي در بمباران اين نيروگاه و اهداف بلند مدت اين رژيم پرداخته است.
تاريخ برنامههاي هستهيي عراق به آغاز دههي ٦٠ ميلادي بر ميگردد. در سالهاي نخستين اين دهه، عراق در راستاي تكميل پروژههاي هستهيياش، با دعوت از كارشناسان تسليحاتي فرانسه و ايتاليا و بازديدي كه اين كارشناسان از تواناييهاي بالقوه عراق انجام دادند، به ساخت تاسيسات هستهيي “اسريك” در نزديكي بغداد اقدام كرد.
ترس رژيم صهيونيستي از عراق و موضعي كه جهان عرب در آن زمان در برابر اين رژيم داشت؛ رژيم صهيونيستي را بر آن داشت تا با انجام تحقيقات گستردهي جاسوسي و نظامي به شناسايي برنامههاي هستهيي عراق به خصوص “اسريك” بپردازد. بنابر ادعاي منابع سرويس امنيتي رژيم صهيونيستي كه در راستاي توجيه اين حمله صورت گرفت؛ عراق در دههي ٧٠ ميلادي از سويي با به كارگيري نيروهاي ويژه كه تعداد آنها بالغ بر ١٩٠ هزار نيرو ميشد و از سويي ديگر با استقرار بيش از ٢٢٠٠ دستگاه تانك و ٤٥٠ فروند جنگنده در نقاط حساس اين كشور،رژيم صهيونيستي را بر آن داشت كه اقدامي عالجانه صورت دهد.
در اين راستا حزب كارگر و همچنين حزب ليكود اين رژيم طي سالهاي ١٩٧٤ تا ١٩٨١ با برگزاري جلسات اضطراري متعدد به اين نتيجه رسيدند كه تنها راه موجود براي از كار انداختن تاسيسات هستهيي اسريك، حملهي نظامي و تخريب كامل اين تاسيسات است.
عدم دستيابي به موفقيت در مذاكرات فشرده با مقامات ايتاليايي و فرانسوي براي توقف همكاريهاي تسليحاتي اين كشورها با عراق و هم چنين حمايت ديگر كشورهاي عربي از برنامهي تحقيقاتي و هستهيي عراق، شرايط را براي رژيم صهيونيستي بحرانيتر ساخته بود.(٢)
اين در حالي است كه به رغم اظهار نگراني مقامات رژيم صهيونيستي از فعاليتهاي هستهيي عراق، بررسي گزارشات منتشر شده از سوي سازمان ملل و چند سازمان مدافع عدم تكثير سلاحهاي هستهيي نشان ميداد كه برنامههاي هستهيي عراق جنبهي تحقيقاتي و توليد انرژي داشت. نيروگاه هستهيي اسريك كه داراي يك راكتور ٤٠ مگاواتي آب سبك بود، با منبع سوختي ٥/٢٧ پوندي، با تركيب ٩٣ درصدي اورانيوم ٢٣٥ فعال بود كه اين مواد از سوي فرانسه به عراق وارد شده بودند.
از سوي ديگر روند مراحل پاياني ساخت اين راكتور در آغازين سالهاي دههي ٨٠ دچار وقفههاي طولاني شده بود. حملهي نظامي عراق عليه ايران در سال ١٩٨٠، مهمترين دليل توقف ساخت نهايي اين راكتور بود. با اين حال در فاصلهي يك سال مانده به حملهي جنگندههاي رژيم صهيونيستي به اين تاسيسات، سازمان امنيتي اين رژيم گزارشاتي مبني بر احتمال تبديل شدن عراق به يك نيروي هستهيي قوي طي ٥ تا ١٠ سال آينده منتشر كردند. دفاعيات مكرر كارشناسان ارشد تسليحاتي عراق مبني بر اهداف علمي و تحقيقاتي برنامههاي هستهيي تاسيسات اسريك و نيز ارائهي مداركي دال بر قانوني بودن و عدم هرگونه تناقضي با تعهدات اعلام شده از سوي عراق مبني بر انجام فعاليتهاي صلحآميز هستهيي، به هيچ وجه نتوانستند خللي در تصميم رژيم صهيونيستي براي حمله به عراق ايجاد كنند.(٣(
آنچه از گزارشات فاش شده از سوي برخي منابع آگاه در سالهاي پس از اين حمله مشخص شد، رقابتهاي سياسي و نظامي در داخل احزاب فعال رژيم صهيونيستي از جمله عوامل اصلي حمله به تاسيسات هستهيي اسريك بوده است. مناخيم بگين، نخست وزير وقت رژيم صهيونيستي پيشتر از آنكه عراق را به عنوان خطري هستهيي در آينده احساس كند، عدم حملهي نظامي به عراق را برابر با از دست دادن وجهي سياسي و شكست در انتخابات آتي اين رژيم ميدانست. براساس گزارشهاي محرمانهي آن زمان، رژيم صهيونيستي با در نظر گرفتن جزئيات حملهي آتياش به عراق، از سالها پيش برنامهي تخريب تاسيسات هستهيي اسريك را در سر ميپروراند.
بر اساس بخشي از گزارشهاي سازمان امنيت رژيم صهيونيستي، كارشناسان تسليحاتي اين رژيم هيچگونه توجهي نسبت به عواقب احتمالي انفجارهاي هستهيي و در خطر قرار گرفتن جان شهروندان شهرها و كشورهاي مجاور نيروگاه هستهيي اسريك نكرده بودند و با توجه به فاصلهي ١١٠٠ كيلومتري عراق از رژيم صهيونيستي، مقامات اين رژيم هيچگونه نگرانياي به خود راه نميدادند. اين امر به گونهاي بود كه وزير جنگ وقت رژيم صهيونيستي به خلبانان ويژهي اين حمله، پيش از آغاز عمليات چنين گفته بود: “بيتوجه به هر مسالهاي، هدف، تنها تخريب تاسيسات هستهيي اسريك است، حال اين امر به هر قيمتي كه ميخواهد تمام شود.”
حملهي هوايي در ساعت ٣ بعدازظهر هفتم ژوئن سال ١٩٨١، به وسيلهي چندين جنگنده بمبافكن اف-15 و اف-16 رژيم صهيونيستي و از طريق حريم هوايي عربستان و اردن و جنوب عراق صورت گرفت. به فاصلهي كمتر از ٩٠ ثانيه چيزي جز خرابههايي از تاسيسات اسريك باقي نمانده بود. پس از پايان حمله، رژيم صهيونيستي كه خود را مورد تهاجم و انتقادات گستردهي مجامع بينالمللي ميديد، در توجيهي غير منطقي دربارهي علل اين عمليات عنوان كرد: “براساس گزارشات منابع آگاه، عراق در شرف دستيابي به سلاحهاي هستهيي بود” و اين ادعايي بود كه پيش و پس از اين حمله از سوي سازمان ملل و بسياري از مجامع بينالمللي، قويا تكذيب شده بود. انجام اين حمله انتقادات گستردهي جهاني را عليه رژيم صهيونيستي موجب شد. حتي خوش بينترين گروههاي حامي سياستهاي رژيم صهيونيستي با ابراز تاسف و نگراني در خصوص وقوع اين حادثه، ادعاهاي اين رژيم را مبني بر احتمال قريبالوقوع بودن تبديل شدن عراق به يك قدرت هستهيي را واهي و غير اصولي عنوان كردند. در اين ميان بسياري از كارشناسان تسليحاتي كشورهاي جهان، آژانس بين المللي انرژي اتمي را به دليل عدم انتشار گزارشات شفاف و روشن در خصوص برنامههاي هستهيي عراق به گونهاي كه هيچ بهانهاي در اختيار رژيم صهيونيستي قرار نگيرد، به شدت محكوم كردند.
نكتهي جالب در اين خصوص واكنش آژانس بينالمللي انرژي اتمي به اين انتقادات بود. مقامات رسمي اين سازمان پس از انتقاد از حملهي غيرقابل توجيه رژيم صهيونيستي به عراق، اعلام كردند كه برنامههاي هستهيي تاسيسات اسريك كاملا شفاف و مطابق با قوانين اين آژانس بوده است. آنها هم چنين خاطرنشان كردند: “مقامات عراقي طي چند سال گذشته، همكاريهاي نزديكي با آژانس داشتهاند.” با اين حال اوج انتقادات عليه رژيم صهيونيستي پس از انتشار اين جمله از سوي مقامات رژيم صهيونيستي كه بلافاصله پس از پايان عمليات اعلام شده بود، صورت گرفت: “بدون توجه به هيچ گونه شرايط و مجاورت با هر كشوري، اسراييل به هر كشوري كه با اجراي برنامههاي هستهيياش، خطري براي مردمش محسوب شود، حمله خواهد كرد.”(٤)
منابع:
١- WWW.PALESTINEFACTS.ORG
٢- WWW.PALESTINEFACTS.ORG
٣- WWW.FAS.ORG و WWW.US-ISRAEL
٤- WWW.FAS.ORG |