خاموشي برق چه پيامدهايي بر زندگي روزمره مردم آمريكا داشته است؟
-اين هفته به مدت چند روز از هر شش نفر آمريكايي يك نفر بدون برق و انرژي بود. گرچه اين تاريكي به واشنگتن، پايتخت آمريكا، سرايت نكرد و ما (ساكنان اين ايالت) از اين مصيبت جان به در برديم، ولي به خوبي احساس مي كرديم كه بقيه شهروندان آمريكايي و كانادايي در شمال شرقي چه ناراحتي هايي را تحمل مي كنند. آسانسورها از كار افتاد، ترن ها و هواپيماها ايستادند، جريان آب در ساختمان ها قطع شد، عمليات جراحي در بيمارستان ها مختل گرديد، تاريكي چندين ايالت بزرگ و پرجمعيت آمريكا را فرا گرفت. گرچه تاكنون طبق اظهارات مقامات دولتي خرابكاري عمدي در اين واقعه وجود نداشته است، ولي درجه ترس و وحشت و اضطراب مردم از اين گونه اتفاقات و حوادث در آمريكا، به ويژه پس از انفجارات 11 سپتامبر سال 2001 زياد است. ترس و اضطراب در اين دو سال يكي از بزرگترين عارضه هاي ملي آمريكا شده است. وابستگي فوق العاده مردم، به ويژه در كشورهاي صنعتي و فوق صنعتي، به سه منبع بزرگ برق، آب، و اطلاعات و ارتباطات حياتي شده است. امروز وقتي برق قطع مي شود، فقط چراغ ها خاموش نمي شوند، بلكه زندگي روزانه شهروندان خاموش مي گردد. بشر مدرن و متجدد بيش از پيش آسيب پذير شده و قدرت ها و اقتصادهاي بزرگ دنيا آسيب پذيرترند.
رئيس جمهور آمريكا در زمان قطع شدن برق كجا بود و ضمنا در رابطه با اين معضل چه پاسخي به افكار عمومي داد؟
- وقتي كه برق در شمال شرق آمريكا قطع شد، به مدت زيادي از رئيس جمهور و معاون او خبري نبود و تلويزيون هاي آن قسمت آمريكا، كه مختل نشده و كار مي كردند، مي پرسيدند چرا از كاخ سفيد خبري نيست و در حقيقت آنها منتظر اعلاميه و اظهارنظر مقامات بالا بودند.
چند دقيقه اي نگذشت كه معلوم شد رئيس جمهور در كاليفرنيا است و براي جمع آوري پول و حمايت مالي براي انتخابات آينده فعاليت مي كند و معاون رئيس جمهور نيز در ايالت خود در «ويومينگ» تعطيلات تابستاني را مي گذراند. بالاخره وقتي كه آقاي بوش فرصت پيدا كرد كه در اين مورد نظر بدهد، اعتراف نمود كه يكي از دلايل اين فاجعه، فرسودگي و كهنه بودن زيرساخت ها و شبكه هاي برقي است. كنگره آمريكا نيز در پاسخ به سؤالات مردم تصميم گرفت به اين قضيه رسيدگي كند. ولي در اين كه چرا يك كشور مدرن و ابرقدرتي كه از همه تكنولوژي هاي موجود بهره مند است، يك زير ساخت «فرسوده و كهنه» داشته باشد هنوز از طرف دولتمردان و صاحبان كارخانجات و شبكه هاي برقي و انرژي اين كشور توجيه نگرديده است. اگر اين قضيه مثلا در ايران يا يكي از كشورهاي «دنياي سوم» اتفاق مي افتاد، آن را حمل بر عقب ماندگي و بي لياقتي نظام مي كردند!
در آمريكا اين نوع نقصان ها هميشه به صورت جدا و متفرقه در مطبوعات و رسانه ها و گفتمان دولتمردان ذكر مي شود، بدون اينكه تصوير جامع و روشن تري از آن به مردم داده شود، و پس از مدتي از ذهن مردم نيز فراموش مي شود.
به نظر شما مسئله اضمحلال و فرسودگي سيستم ايالات متحده و يا فساد حاكم بر شركت هاي بزرگ آيا در بروز اين فاجعه مؤثر بوده است؟
- اين سؤال را مي توان اينگونه نيز گفت كه چه رابطه اي بين اين فاجعه و ورشكستگي هاي كمپاني هاي انرژي مثل «انرون» و غيره وجود دارد؟ چه تأثيري «خصوصي كردن» احتياجات عامه مثل برق و آب و گاز و لغو مقررات مربوطه در قيمت انرژي و زيرساخت هاي آن دارد؟ چرا بحران و فاجعه انرژي كه يك سال قبل در نتيجه خصوصي شدن در پرجمعيت ترين ايالات آمريكا، يعني كاليفرنيا، به وجود آمد و بهاي برق را دو برابر كرد بدون پاسخ ماند؟ در اين چند روز درست است كه شهروندان شمال شرق آمريكا از برق محروم شده اند، ولي اين فشار و مصيبت بيش از يك سال است كه در كاليفرنيا با جمعيتي بالغ بر 30 ميليون ادامه دارد و منجر به ورشكستگي مالي دولت ايالتي اين منطقه شده است. شركت هاي غول آساي آمريكا مانند انرون و غيره و مديران آنها نه تنها سال ها سوءاستفاده كرده و به مردم و مشتريان خود دروغ گفته و آنها را فريب دادند، بلكه وابستگي آنها بمنابع قدرت سياسي و اقتصادي آمريكا، آزادي بي حد و حصر سوداگري اين مؤسسات تحت مقررات نظام، و طمع فوق العاده اي كه جزو لاينفك شخصيت اينگونه بنگاه ها و افراد شده است، امروز بزرگترين آسيب ها را به سيستم مالي آمريكا وارد مي آورد. معمولا وقتي اين بي ساماني ها ايجاد مي شود مردم و شهروندان ناراضي به دولت اعتراض مي كنند و از انتخاب مجدد نمايندگان خود به مجلس خودداري كرده و متصديان امور را از كار مي اندازند. در آمريكا اكنون سطح ترس و عدم امنيت به قدري در مغز مردم افزايش يافته است، كه اغلب بجاي اعتراض، براي دلداري خود به مقامات و متصديان امور پناه مي برند و اين يكي از موارد سست شدن پايه هاي مردم سالاري در اين كشور شده است.
واشنگتن چگونه خواهد توانست زيرساخت هاي فرسوده آمريكا را ترميم كند؟
- كيفيت و كميت استانداردهاي زيستي و تكنولوژيكي ايالات آمريكا در اين چند سال بسيار پائين رفته است. با هزينه فوق العاده اي كه دولت فدرال، يعني دولت مركزي آمريكا، در تسليحات و امور نظامي و جنگي دارد و با كسر بودجه فوق العاده اي كه امسال به چهارصد و پنجاه ميليارد دلار خواهد رسيد، معلوم نيست، واشنگتن چگونه خواهد توانست اين كمبودها و زيرساخت هاي فرسوده آمريكا، مثل مسئله برق و انرژي را ترميم كند. علاوه بر اين، بسياري از دولت هاي ايالتي در وضع بحراني قرار دارند. مثلا كسر بودجه دولت ايالتي كاليفرنيا به چهل ميليارد دلار رسيده است و اين باعث شده است كه انتخابات فرمانداري اين ايالت كه دو سال قبل انجام شد، تجديد شود. مطابق قانون كاليفرنيا اگر مردم از وكلا و فرماندار خود ناراضي بودند مي توانند پس از حصول امضاي كافي از شهروندان تقاضاي تجديد انتخاب كنند و اين دقيقاً چيزي است كه هم اكنون در كاليفرنيا صورت مي گيرد و دو ماه ديگر انتخابات جديد برقرار شده و امكان زيادي دارد كه فرماندار كنوني رأي كافي نياورده و كانديداي ديگري بجاي او به فرمانداري انتخاب شود. بحران كاليفرنيا باعث شده است كه هاليوود كه يكي از اركان مالي و حتي سياسي اين ايالت را تشكيل مي دهد، نامزد خود را براي فرمانداري معرفي كند ولابد شما خبر داريد كه آرتيست «بزن بكوب» آمريكا «آرنولد شوارتزينگر» كه هنرپيشه است، خود را نامزد اين سمت كرده است و هيچ بعيد نيست كه اگر شرايط فراهم شود مانند «رونالدريگان» هنرپيشه كه چند دهه قبل به فرمانداري و سپس رياست جمهوري آمريكا رسيد، او نيز به اين مقام ارتقاء پيدا كند.
آيا خاموشي و قطع برق اخير را مي توان گفت كه تنها ريشه در انرژي و نيروگاه ها دارد؟
- بحران آمريكا، تنها بحران برق و انرژي نيست، طرف ديگر اين سكه بحران كيفيت و منابع انساني است.
