... حقيقت، واپسين چيزى است كه بشر ـ در مقام كلى خويش ـ به آن خواهد رسيد. بنابراين، «حكومت حق» كه بر مطلق عدل بنا شده، آخرين حكومتى است كه در سياره زمين بر پا خواهد شد. همه تحولات تاريخ در حيات بشر، «در انتظار موعود» صورت گرفته است؛ چه بدانند و چه ندانند. اگر بشر «تصورى فطرى» از غايت آفرينش خويش نداشت، هرگز با «وضع موجود»، مخالفت نمى‏كرد و نياز به تحول، يكباره براى هميشه در وجودش مى‏مرد؛ امّا بشر هرگز به وضع موجود راضى نمى‏شود و به آنچه دارد، بسنده نمى‏كند؛ چرا كه از وضع موعود، صورتى مثالى و منقوش در فطرتِ ازلىِ خويش دارد و تا وضع موجود خويش را با آن صورت مثالى و موعود منطبق نبيند، از تلاش دست بر نمى‏دارد. «يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى‏ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ» تأويلى دارد و آن اين‏كه غايت تلاش انسان، «لقاى حقيقت» است؛ چه انسان در حيثيت فردى خويش، چه در حيثيت جمعى و چه در آن حيثيت كلى كه بدان اشاره رفت. 

آيا من بيش از حد خويش، حجاب تقيه را ندريده‏ام؟ نمى‏دانم؛ امّا هر چه هست، من تصور مى‏كنم روزگار بيان اين سخنان رسيده است. 

پيامبران بزرگ، همواره در اعصار جاهلى مبعوث گشته‏اند و اين نه فقط به آن علت است كه در عصر جاهليت، بشر مستغرق در ظلمات بيش‏تر به هدايت نياز دارد؛ بلكه به اين علت است كه در صيرورت تاريخى حيات بشر، اين قاعده كلى وجود دارد: انسان تا گرفتار جاهليت نشود، قابليت هدايت نمى‏يابد. اصلاً حكمت وجود شيطان در قصه آفرينش آدم، همين است. اگر شيطان نبود كه انسان را از بهشت حقيقت مثالى وجود خويش به زير آورد، بشر قابليت «تلقى كلمات و توبه» نمى‏يافت. 

از رنسانس به اين سو كه واپسين عصر جاهليت بشر آغاز شده، حيات تاريخى اقوام انسانى در سراسر سياره به يكديگر ارتباط پيدا كرده است تا بشر، در حيثيت كلى‏اش، مصداق محقق بيابد و اگر تحولى روى مى‏دهد، براى همه بشريت يكجا اتّفاق بيفتد. تعبير «دهكده جهانى» نشان مى‏دهد آخرالزمان و عصر ظهور موعود رسيده است؛ زيرا آن تحول عظيم كه بشر در انتظار آن است، بايد همه بشريت را شامل شود كه خواهد شد. در اين واپسين عصر جاهليت، بشر در حيثيت كلى وجود خويش از آسمان معنوى هبوط خواهد كرد كه كرده است در همين عصر است كه بشر در حيثيت كلى وجود خويش «توبه» خواهد كرد. با پيروزى انقلاب اسلامى در ايران كه ام‏القراى معنوى سياره زمين است، اين عصر نيز آغاز شده و مى‏رود تا بالتمام همه زمين و بشريت را فراگيرد. 

اين سخنان، با هيستورى سيستم «History system» نسبتى ندارد. البتّه اگر كسانى مى‏خواهند، با نسبت دادن اين سخنان به تاريخ انگارى هگلى، از حقيقت بگريزند يا ديگران را به بيراهه‏ها و كژراهه‏ها بكشانند، خود دانند. عصر توبه انسان در حيثيت كلى وجود آغاز شده است و او مى‏رود تا خود را بازيابد. آن‏كه حقيقت را فراموش كند، به مصداق «نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ» خود را گم خواهد كرد و انسانِ امروز در يك رويكرد، ديگرباره به حقيقت مى‏رود تا خود را باز يابد. 

فروپاشى كامل كمونيسم، اكنون دولت مستعجلى است براى دموكراسى غرب؛ امّا حتّى از ميان سياستمداران آمريكايى نيز هيچ كدام اين پيروزى را شيرين و بدون اضطراب نمى‏دانند. هيبت آن كه خواهد آمد و انتظار انسان را پايان خواهد داد، از هم اكنون، همه قلب‏ها را فرا گرفته است. انقلاب اسلامى، فجرى است كه بامدادى در پى خواهد داشت و از اين پس تا آن‏گاه كه شمس ولايت از افق حيثيت كلى وجود انسان سرزند و زمين و آسمان‏ها به غايت خلقت خويش واصل شوند، همه نظاماتى كه بشر از چند قرن پيش در جست‏وجوى اتوپياى لذت و فراغت (جاودانگى موعود شيطان براى آدمِ فريب خورده) به مدد علم تكنولوژيك بنا كرده است، يكى پس از ديگرى فرو خواهد پاشيد و خلاف آنچه بسيارى مى‏پندارند، واپسين نبرد ما در قالب سپاه عدالت با اسلام آمريكايى است نه دموكراسى غرب؛ زيرا اسلام آمريكايى، از خود آمريكا ديرپاتر است؛ اگر چه اين يكى نيز ولو «هزار ماه» باشد، به يك «شب قدر»، فرو خواهد ريخت و حق پرستان و مستضعفان، وارث زمين خواهند شد.