سفر آريل شارون، نخستوزير اسراييل به هند، نخستين سفر يك نخستوزير اسراييلي به اين كشور است و هدف مهم آن، افزايش همكاري نظامي ميان دو كشور عنوان شده است.
هند و اسراييل به لحاظ تاريخي شباهتهايي به يكديگر دارند. هند در اوت 1947 به استقلال رسيد و اسراييل نيز يك سال بعد در ماه مي سال 1948 و در جنگ استقلال، اعلام موجوديت نمود، هر چند دو كشور طي 44 سال، روابط پرفراز و نشيبي داشتند اما در سال 1992 روابط آنها به حالت عادي بازگشت. به هر تقدير، در زمان حاضر، هر دو طرف احساس ميكنند كه نيازمند گسترش مناسبات دوجانبه با يكديگر ميباشند.. در اين گزارش سه محور عمده بر روابط دوجانبه تلآويو ـ دهلي نو متصور شده است كه هر يك تشريح ميشود:
1ـ همكاري و اتحاد استراتژي اسراييل، هند، ايالات متحده آمريكا
در مثلت اتحاد سه جانبه مزبور ميتوان منطق طبيعي و شباهتهاي بنياديني را در اهداف و منافع سه كشور نامبرده، ديد. انگيزه شارون در سفر اخير به هند را ميتوان در همين راستا با سه گزينه تفسير كرد:
مسأله بسط "اتحاد سهگانه" و يا "مركزي" هند، اسراييل و آمريكا
ارزيابي استراتژي الحاق، براي مبارزه با تروريسم بينالملل
تغيير احتمالي موازنه نظامي در جنوب و غرب آسيا
منظور از "اتحاد مركزي" آن است كه از شرق مديترانه تا اقيانوس آرام، تنها دو كشور مدعي دموكراسي واقعياند؛ هند و اسراييل. اين دو كشور ميكوشند تا خود را با ارزشهاي ليبرال آمريكايي منطبق كنند. در اين حالت ايالات متحده تنها با دو كشور دموكراتيك هند و اسراييل ـ كه اتفاقا در چارچوب دموكراسي مد نظر اين كشور نيز حركت ميكنند ـ اتحاد خواهد بست. روابط قوي هند و اسراييل، عامل مهمي براي حفظ صلح و ثبات در بخشي از جهان است كه همواره به بيثباتي، بنيادگرايي، درگيريهاي فرقهاي، مقابله با گرايشها و ارزشهاي غرب و اقدامات تروريستي، شناخته شده است.
براي ايالات متحده آمريكا، مهم است كه دو متحد قوي خود را به يكديگر نزديك كرده و با ايجاد "اتحاد سهگانه" به اهداف منطقهاي خويش نايل آيد. از نظر واشنگتن، اتحاد قوي تحت نظارت آمريكا بين اسراييل و هند، تبعات زير را در پي خواهد داشت؛
ايجاد نيروي نظامي باثبات در منطقه، ايجاد هندس پرقدرت و داراي توان تهاجمي بسيار در برابر چين به واسطه تجهيز اين كشور با تكنولوژي نظامي اسراييل و همچنين جانشيني آن به جاي چين.
2ـ همكاري استراتژيك ميان اسراييل و هند در اقيانوس آرام در زمينه مسايل هستهاي
بايد خاطرنشان كرد كه هر دو كشور اسراييل و هند، داراي توان هستهاي فراوان هستند و ميكوشند تا به قدرتمندترين واحد سياسي ـ هستهاي منطقه تبديل شوند. در اين راستا استراتژي همكاري هستهاي هند و اسراييل در اقيانوس آرام، با حضور نيروي دريايي هند، هدف اصلي و اساسي براي دو كشور است.
3ـ همكاري نظامي ـ دفاعي هند و اسراييل
در بررسي همكاري نظامي دوجانبه ميان هند و اسراييل، ميتوان به موارد زير اشاره كرد، با ذكر اين نكته كه اين موارد، تاريخچهاي مختصر و مجمل از پيشينه همكاريهاي نظامي دو كشور است.
تاكنون اسراييل توانسته است براي اجراي عملياتهاي ويژه، چهار يگان نظامي هند را تجهيز كند.
امضاي موافقتنامه 30 ميليون دلاري ميان هند و صنايع نظامي اسراييل براي خريد 3400 مسلسل lover و 200 تفنگ خنجردار از نووع Gal.
امضاي موافقتنامه ميان هند و صنايع هوايي اسراييل (IAI) براي خريد Mi6-21 و بمبهاي ليزري هدايتشونده به وسيله هند.
اسراييل در حال تهيه دو رادار بلندبُرد است كه بخشي از سيستم ضدموشكي "آرو" ميباشند و قرار است كه در اختيار هند قرار بگيرند.
به زودي هند و اسراييل در عمليات ارتقا و بهينهسازي بالگرد، همكاريهاي گسترده نظامي همهجانبهاي را آغاز خواهند كرد.
تجهيز ارتش هند به MIG-27S به وسيله ارتش اسراييل.
مذاكره دوجانبه در مورد توسعه سيستم دفاع موشكي هند بر پايه سيستم ضد موشك آرو، ساخت اسراييل.
فروش جنگنده فالكون از جانب اسراييل به هند.
همچنين در سفر اخير شارون به هند، ليست سلاحهايي كه اسراييل قصد فروش آنها را به هند دارد، به صورت زير اعلام شده است:
1ـ سه سيستم كنترل و هشداردهنده هوايي فالكون كه بر روي هواپيماي "IL-76" روسي نصب ميشوند. اين سيستمها با همتاي آمريكايي آواكس خود، برابري ميكنند و قيمت آنها 29/1 ميليارد دلار برآورد شده است.
2ـ سيستمهاي ضد موشك بالستيك آرو (Arrow) كه ارزش آنها 5/2 ميليارد دلار است.
3ـ سيستمهاي دفاع موشكي باراك، به علاوه هفت سيستم نصب شده از اين نوع بر روي كشتيهاي جنگي.
4ـ شمار نامحدودي از هواپيماهاي بدون سرنشين به ارزش 142 ميليون دلار براي گشتزني در مرزهاي ناآرام پاكستان.
5ـ قرارداد 105 ميليون دلاري براي نصب سيستمهاي جنگي الكترونيكي بر روي كشتيهاي جنگي.
6ـ يك قرارداد 30 ميليون دلاري براي خريد 3400 مسلسل Tover و 300 تفنگ خنجردار.
هرچند سفر شارون به هند، به دليل برخي مخالفتها و ناآراميهاي داخلي، به سرعت پايان يافت و وي مجبور به ترك اين كشور شد، اما هر دو كشور ـ به ويژه هند ـ اميدوارند، اين سفر مقدمهاي براي رشد و توسعه تجارت، همكاريهاي علمي، فرهنگي و توريسم باشد. اين نكته را نيز نبايد از نظر دور داشت كه دو عامل تعيينكننده در سياست خارجي هر كشور، امنيت ملي و اقتصادي است. اين امر در مورد اسراييل و هند نيز مسلم و بديهي است. هر دو كشور ميكوشند تا با گسترش مناسبات دوجانبه، اهداف و مقاصدي را كه ماوراي امنيت ملي خويش ميدانند دنبال كنند، از اين رو سفر تاريخي شارون در سپتامبر 2003 به هند، ميتواند هر دو كشور را در بالا بردن مناسباتشان از حالت "همكاري استراتژيك" به "اشتراك استراتژيك" رهنمون شود.
