در بعضي از كشورهاي جهان رسانه هايي وجود دارند كه هم از توبره مي خورند هم از آخور. در بريتانيا هر خانوار 116 پوند معادل 183 دلار در سال پول پرداخت مي كند تا بي بي سي (رسانه اي كه مايه افتخار انگليسي هاست) سرپا نگه داشته شود. شايد به همين دليل است كه در تلويزيون بي بي سي خبري از آگهي بازرگاني نيست. از سويي اكثر كشورهاي  جهان رسانه هاي دولتي دارند كه به دليل دريافت بودجه و به خاطر در اختيار داشتن افكار عمومي موظف به تامين اخبار و اطلاعات مورد نياز عموم مردم و به طور كلي برنامه هايي در جهت منافع ملي هستند.

نوع سوم، رسانه هاي خصوصي اند و از آنجايي كه بايد مخارج و هزينه هاي خود را تامين كنند بايد به راه هايي متوسل شوند  كه بتواند درآمد كافي ايجاد كند به همين دليل لزوما استانداردها و معيارهايي كه بر رسانه هاي دولتي حاكم است در اين گونه بررسانه ها مصداق ندارد. اما به هر حال براي شركت هاي خصوصي نيز محدوديت هايي براساس قوانين اساسي هر كشور وجود دارد. با اين وصف طبيعي است كه رسانه هاي شتر مرغي هم به وجود مي آيند. وقتي مي پرسيد چرا بار نمي بريد مي گويند چون مرغيم. وقتي مي پرسيد چرا تخم نمي گذاريد مي گويند چون شتريم.

از سويي بسياري از رسانه هاي دنيا به آفتي دچار شده اند كه جز آزردن مخاطب هيچ نفعي براي آگهي دهنده و رسانه پخش كننده آن آگهي ندارد. به عنوان مثال درست در موقع حساس فيلم چند دقيقه اي آگهي بازرگاني پخش مي كنند. توجيه رسانه هاي خصوصي اين است كه براي كسب مخارج خود مجبورند به اين راه ها متوسل شوند. اما جالب است بدانيد فناوري هاي جديد به كمك مخاطبان مستاصل و درمانده اي آمده است كه دوست دارند درست مثل فيلم هاي ويدئويي با يك دكمه آگهي بازرگاني را رد كنند و ادامه فيلم را ببينند. حتما براي شما سئوال پيش مي آيد كه چطور ممكن است 5 دقيقه آگهي بازرگاني ميان برنامه فيلمي را رد كرد كه به صورت زنده در حال پخش شدن است. شايد شما هم نام Tivo «تي وو» را شنيده باشيد. براي روشن شدن نحوه كاركرد ابزارهاي جديدي كه در شاخه «ضبط كننده هاي ويدئويي ديجيتالي» يا DVR ها تقسيم بندي مي  شوند ] DVRمخفف Digital Video Recorders است[ مي توان به ابزار ملموس تر اشاره كرد كه حكم نسل قبل دي وي آرها را دارد. شما هم ممكن است در منزل خود دستگاه ويدئويي داشته باشيد كه به اصطلاح تيونر Tuner دارد اين ويدئو ها به دليل داشتن تيونر مي توانستند روي برنامه هاي تلويزيوني و كانال هاي مختلف تنظيم شوند و براساس برنامه اي كه صاحب آن تعيين مي كرد اين ويدئو قادر به ضبط كردن فيلم روي نوارهاي VHS بود. به عبارت ديگر چون اين ويدئو تيونر داشت كانال تلويزيوني را مي گرفت و روي فيلم VHS ضبط مي كرد.

حالا نسل جديدي از اين ويدئوها به بازار آمده كه ريزپردازنده ها  و حافظه هاي آن از نسل قبل قوي تر است. به عبارت ديگر اين ويدئوهاي ديجيتالي جديد قادر است به اندازه 80 ساعت برنامه تلويزيوني را روي حافظه خود ضبط كند. خوب حالا معما حل شد. كافي است به اين دستگاه ويدئويي ديجيتالي جديد از نيم ساعت قبل از شروع فيلم سينمايي دستور ضبط شدن بدهيد و يك ربع بعد از آغاز شدن فيلم و از اول شروع به ديدن فيلم سينمايي كنيد در واقع ويدئوي ديجيتالي شما جلو جلو در حال ضبط كردن است و شما تماشا كردن فيلم را ده دقيقه تا يك ربع ديرتر آغاز كرده ايد براي همين هم هست كه اگر زنگ منزلتان به صدا در آيد يا به هر حال مجبور باشيد چند دقيقه اي تماشاي فيلم را متوقف كنيد درست مثل ويدئو دكمه مكث را مي زنيد و به زنگ در يا تلفن پاسخ مي دهيد و بعد مانند ويدئو دكمه ادامه را مي زنيد؛ يا اين كه وقتي به آگهي بازرگاني مي رسد اين بار هم درست مثل ويدئو دكمه جلوبر Forward را مي زنيد و آگهي را رد مي كنيد! در آمريكا اين روزها نام تي وو به سر زبان ها افتاده است چون پيشگام  ساخت ويدئوهاي ديجيتالي تي وو بوده است.

 اما شركت هاي بزرگ توليد كننده محصولات رسانه اي از جمله سوني ريپلي تيوي نيز رقباي مطرح اين شركت به حساب مي آيند. به هر حال به همان شكلي كه در زمينه تلويزيون «برند» سوني بر سر زبان ها افتاده در زمينه ويدئوهاي ديجيتالي برند تي وو جايگاه ويژه اي پيدا كرده تا جايي كه بعضي از مردم  آمريكا از اسم تي وو به عنوان فعل استفاده مي كنند مثلا مي گويند: ديشب سي ان ان را تي وو كردم. و منظورشان اين است كه برنامه اي از برنامه هاي شبكه سي ان ان را با تي وو ضبط كرده اند.اين دستگاه ويديو كه ظاهرا طرز كار آن ساده به نظر مي رسد موفق شده است مايكل پاول رئيس كميسيون ارتباطات آمريكا را مسحور كند تا جايي كه در سخنراني هاي خود درباره آن از جملات اغراق آميز استفاده مي كند.يكي از مهم ترين دلايلي كه اين ويدئوي ديجيتالي هنوز قدرت جادويي خود را بعد از گذشت شش سال (سال 1997) به جهانيان عرضه نكرده  اين است كه غول هاي رسانه  اي خصوصي درجهان آن را بزرگ ترين آفت آگهي هاي بازرگاني ميان برنامه مي دانند و با تمام قوا جلوي رونق آن را مي گيرند.

اين وسيله جادويي فقط يك ويدئو ساده نيست كه قدرت ضبط و پخش فيلم را داشته باشد. به عبارت ديگر اين وسيله به دليل داشتن ريزپردازنده ها، امكانات خارق العاده اي در اختيار مخاطب قرار مي دهد. اولا كه براي آن تفاوت نمي كند كه سيگنال ها را از آنتن  هاي عادي دريافت كند يا از تلويزيون هاي كابلي يا كانال هاي ماهواره اي. ثانيا به نوعي بعضي از پردازش ها و اعمالي كه در كامپيوتر و اينترنت مورد استفاده قرار مي گيرد در اين ويدئو ها هم قابل استفاده است. شايد اين نكته هم جالب باشد كه با وجود آن كه پيشگام و پيشاهنگ ويدئوهاي ديجيتالي تي وو بوده  است اما بازار اين گونه ويدئوها بيشتر دراختيار اكواستار Echostar است كه يكي از بزرگ ترين تامين كننده هاي برنامه هاي تلويزيوني ماهواره اي است، 45 درصد در بازار در اختيار اكواستار و 38 درصد در اختيار تي وو است.

يكي ديگر از دلايل عدم رونق آن قيمت 450 دلاري آن است به انضمام آن كه هزينه اشتراك ماهانه آن 13 دلار است. در حال حاضر 5/1 ميليون خانوار در آمريكا از يكي از انواع ويدئوهاي ديجيتالي استفاده مي كند. تي وو وعده داده كه قيمت ها را تا زير 200 دلار خواهد شكست. تي وو از همان ابتدا با سبكي طراحي شد كه خريداران براي استفاده از آن بايد لزوما مشترك شوند تا بتوانند از خدمات ويژه آن استفاده كنند اما ويدئوهاي ديجيتالي شركت هاي ديگر نظير زنيت (Zenith)، امپلكس ديجيتال، پاناسونيك، مايكروسافت و هيولت پاكارد اين طور نيستند.حتي شركت هاي ارائه كننده تلويزيون هاي كابلي نيز در حال بهره گرفتن از اين فناوري جديد هستند. به عنوان مثال كاكس كاميونيكيشن ( كه در تلويزيون هاي كابلي آمريكا مقام چهارم را دارد) خدماتي را آغاز كرده است كه هزينه اشتراك آن 10 دلار در ماه است و علاوه بر خدمات تلويزيوني كابلي،  خدماتي مشابه با شركت تي وو را نيز در اختيار مي گذارد.

تا سال 2007، 23 ميليون خانوار در آمريكا از تي وو استفاده خواهند كرد. در حال حاضر تعداد مشتركين تي وو در آمريكا 800 هزار نفر هستند كه تا پايان سال 2004 به يك ميليون خواهد رسيد. از نظر تحليل گران رسانه اي، ظهور ويدئوهاي ديجيتالي مهمترين نوآوري در عرصه رسانه هاي تصويري از جمله تلويزيون بعد از ظهور VCR در دهه 1970 بود. خدمات ويژه مخصوص ويدئوهاي ديجيتالي را دايرك تي وي DirecTV، بزرگترين سرويس تلويزيون ديجيتالي ماهواره اي انجام مي دهد.از مهمترين رقباي تي وو، ريپلي تي وي ReplayTV (همانطور كه از نام آن پيداست قادر است به كرات بازگشته و فيلم را مجدد پخش كند) از شركت سونيك بلو است.

منظور از خدمات ويژه آن است كه برنامه هايي كه در هفته آينده قرار است پخش شوند به صورت فهرست در اختيار صاحبان اين نوع ويدئوهاي ديجيتالي قرار مي گيرد در اين صورت مشتري اين نوع ويدئوها قادر است به تي وي خود برنامه بدهد تا در طول هفته،  برنامه هاي مورد علاقه اش را ضبط كند و در اوقات فراغت و سر فرصت با فراغ خاطر به تماشاي برنامه هاي مورد علاقه اش بپردازد و آگهي هاي ميان برنامه را رد كند! مثلا مي توان به آن طوري برنامه داد كه در طول هفته تمام قسمت هاي يك سريال را كه روزانه پخش مي شود ضبط كرده و روز تعطيل با خيال راحت همه آنها را يكجا تماشا كرد. ضمن آن كه به دليل حافظه زياد ديگر دغدغه ويدئوهاي تيونردار نسل قديم را كه (حداكثر يك فيلم سه ساعته مي توانست ضبط كند) ندارد. چون تا 80 ساعت برنامه را در حافظه خود نگه مي دارد. شايد باور نكنيد اما در اين ويدئوهاي ديجيتالي جديد نوعي نرم افزار به كار گرفته شده كه مثل يك سگ وفادار عادت هاي صاحبش را مي شناسد. به زبان ديگر بعد از مدتي مي تواند حدس بزند كه در چه ساعاتي از روز چه برنامه هايي بيشتر توجه صاحبش را جلب مي كند و بعد از مدتي به طور خودكار همه برنامه هاي مورد علاقه صاحبش را ضبط مي كند تا هيچ برنامه اي را از دست ندهد.

حتما تا به حال اين سئوال به ذهنتان خطور كرده است كه آيا مي توان اين ويدئوي جديد ديجيتالي را به كامپيوتر هم وصل كرد. پاسخ مثبت است. كارخانه اي تحت عنوان اسنپ استريم مديا ويدئوهاي ديجيتالي مخصوص كامپيوتر طراحي كرده است.ممكن است اين سئوال هم مطرح شود كه آيا مي توان بدون اشتراك از اين خدمات استفاده كرد باز هم جواب مثبت است. همان شركت اسنپ استريم مديا نرم افزاري براي اين كار طراحي كرده است.مايكروسافت در ويندوز اكس پي خود نرم افزار مخصوص ويدئوهاي ديجيتالي تعبيه كرده و كمپاني سوني نيز برنامه اي تحت عنوان گيگا پاكت (كه با سهل انگاري مي توان جيب گشاد ترجمه كرد) همراه با كامپيوتر Vaio خود عرضه كرد.حتما براي كساني كه امروز از بازار، دي وي دي پلير مي خرند اين سئوال پيش مي آيد كه دو سال ديگر چه چيزي جاي دي وي دي پلير آن ها را خواهد گرفت جواب اين است كه دي وي دي پليرهايي كه به «دي وي آر» مجهز هستند. حالا مي گوييد دي وي آر چيست؟ پاسخ آن اين است همان طور كه در ابتداي متن به آن اشاره شد دي وي آر مخفف ضبط كننده ويدئويي ديجيتالي است. در حال حاضر دي وي دي- دي وي آر بين 600 تا هزار دلار قيمت دارد اما شكي نيست كه تا دو سال ديگر ارزان خواهد شد. در حال حاضر دي وي آرهاي زنيت Zenith نيازي به اشتراك ندارند امپكس كه كارخانه كانادايي است نيز نياز به اشتراك ندارد ضمن آن كه محصول جديد آن كه تركيبي از دي وي دي و دي وي آر است تا زير 300 دلار كاهش قيمت خواهد داشت. موسيقي دوستان ممكن است به اين فكر بيافتند كه آيا مي توان به اين دستگاه جديد برنامه داد تا موسيقي از اينترنت بگيرد و ضبط كند باز هم جواب مثبت است.ضمنا مي توان تمام فيلم هايي كه روي هارد تي وو يا هر دستگاه مشابهي ضبط شده به كامپيوتر انتقال داد و از آنجا روي سي دي يا دي وي دي ضبط كرد.

شايد ذكر اين نكته هم خالي از لطف نباشد كه روبرت مورداك، چنگيز رسانه ها و صاحب نيوزكورپ (كه چشم به بلعيدن دايرك.تي. وي دوخته) نيز براي ضبط كننده هاي ويديوئي ديجيتالي برنامه دارد، اين برنامه ها سال آينده به بار مي نشيند. «چيس كري» كه مديرعامل جديد دايرك تي وي خواهد شد در سخنراني هاي خود گفته است كه گسترش خدمات ويدئويي ديجيتالي از اصلي ترين استراتژي هاي دايرك تي وي خواهد بود. مورد  داك اين خدمات را در بريتانيا و از طريق تلويزيون هاي ماهواره اي بي اسكاي بي «BSkyB» آغاز كرد.

منابع: رويتر، سان فرانسيسكو كرونيكل، ورايتي