برنامه‌ جدال‌برانگيز انرژي اتمي ايران، به آخرين مجادله نيروهاي سياسي اين كشور ـ يعني محافظه‌كاران قدرتمند و غيرمنتخب و اصلاح‌طلباني كه پيرو رييس‌جمهور منتخب و محبوب ايران هستند ـ تبديل شده است.

روحانيون محافظه‌كار، ايالات متحده را به خاطر حمله به سازمان انرژي اتمي ايران سرزنش مي‌كنند و مي‌خواهند، ايران مهلت تعيين‌شده به وسيله سازمان ملل (31 اكتبر) در مورد برنامه صلح‌آميز هسته‌اي خود را نپذيرد. آنها همچنين از ايران مي‌خواهند تا از تهديد‌هاي هسته‌اي صرف‌نظر كند.

از سوي ديگر اصلاح‌طلبان به تهران فشار مي‌آورند تا به خواسته‌هاي بين‌المللي تن داده و اجازه دهد، بازرسان سازمان ملل بدون هيچ محدوديتي به هر سايتي كه مايلند، براي بازديد ايران دسترسي پيدا كنند.

تاكنون ايران درباره اين موضوع كه آيا تا زمان مقرر براي امضاي پروتكل بازرسي اقدام مي‌كند يا نه؟ به پاسخ مبهمي اكتفا كرده است. اگر اين كار انجام نگيرد، به معني ضربه ديگري به اقتدار رييس‌جمهور اصلاح‌طلب است و مي‌تواند حتي به انزواي بيشتر بين‌المللي ايران بينجامد. نگراني‌ از اينكه ممكن است ايران در حال گسترش و توسعه سلاح‌ اتمي باشد، منجر به صف‌بندي بين ايالات متحده، اروپا و روسيه شده و اختلافات شديدي را در برخورد با رژيم اسلامي ايران به وجود آورده است.

روز شنبه بوش و ولاديمير پوتين ـ كه كشورش به عنوان پشتيبان خارجي اصلي برنامه هسته‌اي ايران مطرح شده است ـ مشتركا از تهران خواستند تا به طور گسترده، همكاري خود را نشان دهد.

بوش در كنفرانسي مطبوعاتي به همراه پوتين در كمپ ديويد اظهار كرد، ما به دنبال آن هستيم كه ايران اطمينان دهد، هيچ سلاح هسته‌اي ندارد و يا آنكه هيچ برنامه‌اي را براي رسيدن به سلاح هسته‌اي دنبال نمي‌كند.

محسن ميردامادي نماينده عالي‌رتبه اصلاح‌طلب ايران، در اظهارات روز شنبه خود هشدار داد كه تأخير در صدور اجازه پيوستن به پروتكل هسته‌اي، موجب ايجاد اجماع بين‌المللي عليه ايران خواهد شد.

ميردامادي گفت كه وي فكر مي‌كند، سياست "تأخير" براي صدور اجازه درخواست هسته‌اي صحيح نيست. وي كه رييس كميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس ايران است، به روزنامه "ياس نو" مي‌گويد: رفتار ما باعث نزديكي آمريكا و اروپا شده و ما به تدريج اجماع جهاني بي‌سابقه‌اي را عليه خودمان به وجود آورده‌ايم. ميردامادي يك همكار نزديك خاتمي و يكي از رهبران حزب مشاركت ايران اسلامي است.

اما يكي از محافه‌كاران نزديك به رهبر ايران ـ كه آخرين حرف را در تمامي موارد حكومتي مي‌زند ـ با اصرار مي‌گويد: ما بايد از شرف و آبرو و امنيت خود حفاظت و پشتيباني كنيم و به سياست‌هاي تحميلي تن ندهيم.

حسين شريعتمداري، مدير روزنامه محافظه‌كار "كيهان" مي‌گويد، ايران نبايد NPT را تحت فشار بپذيرد، بلكه بايد كلا از آن خارج شود. او همچنين مي‌گويد، ايران بايد مهلت مقرر 31 اكتبر را ناديده بگيرد و دسترسي بازرسان به تجهيزات هسته‌اي را محدود كند.

شريعتمداري روز شنبه به "آسوشيتدپرس" گفت: "تعيين مهلت براي ايران، غيرقانوني است و تهديدي براي امنيت ملي ما به شمار مي‌رود و اين يك نقشه است كه آمريكا شبيه آن را در مورد عراق اعمال كرد و به دنبال سقوط اصل حكومت اسلامي در ايران است".

ايران مي‌گويد، برنامه هسته‌اي‌اش براي توليد برق است، نه سلاح‌هاي هسته‌اي. اما ايالات متحده و ديگر كشورهاي اروپايي، با متهم كردن ايران به گسترش و توسعه سلاح‌هاي هسته‌اي، همواره بر آژانس بين‌المللي انرژي اتمي فشار مي‌‌آورند كه با تمسك بهNPT، سلاح‌هاي غيرمتعارف هسته‌اي ايران را پيدا كنند.

صابر زعيميان سخنگوي سازمان انرژي اتمي ايران روز شنبه به راديوي ايران گفت، بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي روز شنبه وارد تهران مي‌شوند تا به اقدامات متداول خود ادامه داده و به سؤالاتي كه درباره برنامه هسته‌اي ايران وجود دارد، پاسخ روشني بدهند.

يك مقام آژانس هم مي‌گويد: اين سفر كه پيش از اين براي روز دوشنبه گذشته، برنامه‌ريزي شده بود، بنا بر درخواست مقامات ايراني به تعويق افتاد.

به نظر مي‌رسد، در حال حاضر محافظه‌كاران ايران به دنبال جلب حمايت عمومي مردم، براي مخالفت با اقدامات مقامات ايالات متحده هستند. در همين راستا سپاه پاسداران انقلاب اسلامي چندين موشك ساخت ايران را در ميدان‌هاي عمومي تهران در رژه نظامي و در مخالفت با فشار بين‌المللي به نمايش گذاشته است.

سعيد ليلاز ـ تلحيل‌گر سياسي ـ مي‌گويد: اگر ايران پروتكل الحاقي NPT را بپذيرد، اين امر، اروپا را از قرار گرفتن در كنار واشنگتن و سياست انزواي ايران بازمي‌دارد. وي اضافه مي‌كند: سياست بازدارندگي ايران به دنبال آن بود كه به تفاهم دست يابد، اما در عمل به نتيجه‌اي نرسيد... من معتقدم كه در پايان، منطق حاكم خواهد شد و ايران پيش از پايان مهلت مقرر، پروتكل را امضا مي‌كند.

روز شنبه زعيميان سخنگوي سازمان انرژي اتمي ايران در جواب اين سؤال كه آيا ايران تا مهلت مقرر (31 اكتبر) موفق به انجام امضاي پروتكل خواهد شد، گفت: "ما موارد درخواستي را تأمين مي‌كنيم و هنگامي كه لازم باشد، به قول خود عمل خواهيم كرد".

وي توضيح دقيق‌تري در اين زمينه نداد.

زعميان افزود: دانشمندان ايران هنوز بر روي پروژه‌هاي هسته‌اي كار مي‌كنند و كارخانه غني‌سازي اورانيوم در نطنز هم طبق برنامه، در حال تكميل شدن است.