در حالي كه مسدود كردن سايتهاي ضد اخلاقي و سياسي در ايران همچنان يكي از موضوعات روز است، گزارشها حكايت از آن دارد كه روحانيون ايراني سعي دارند تا با اين وسيله به معرفي و ترويج دين بپردازند.
روزنامه دنياي اقتصاد با چاپ گزارشي تحت عنوان «تكنولوژي در كنار دين»( به قلم علي پرند)، به وضعيت بهرهگيري روحانيون ايراني از اينترنت پرداخته و نوشته است كه روحانيان از اينترنت دفاع ميكنند.
اين در حالي است كه از دو ماه پيش دولت برنامهاي را براي مسدود كردن برخي سايتهاي ضد اخلاقي و سياسي به اجرا در آورده است.
به نوشته اين روزنامه برخي اعتقاد دارند امروز اينترنت لازمه ترويج دين، مذهب و فرهنگ است.
محمدرضا آقا ميري مدير موسسه تحقيقاتي و ارتباطي تبيان در قم ميگويد: " توسعه و ترويج دين، مذهب و فرهنگ با اينترنت لازم است و با توجه به لزوم جهاني شدن دين اسلام، عدم استفاده از اين ابزار، خسارتهاي عظيمي در پي خواهد داشت."
به گفته آقاميري اينترنت حاصل تلاش و دانش صنعتي و تكنيكي غرب است كه به رايگان در اختيار ما قرار گرفته است.
وي ميگويد: "استفاده از اين ابزار فوقالعاده، برد صداي ما را چندين هزار برابر خواهد كرد و مزاياي اينترنت بدون توجه به مضرات آن، بسيار برجسته و غيرقابل چشم پوشي است."
ارتباط با علما
مدير موسسه تبيان با ضروري خواندن بكار گيري از اينترنت براي ترويج مكتب اهل بيت و مذهب اسلام ميگويد:" اين وسيله امتياز فوقالعادهاي نسبت به ساير وسايل ارتباطي دارد و با اين وسيله ارتباط علماي ديني و مردم بيشتر خواهد شد."
وي توضيح ميدهد:" مردم به راحتي با تماس غيرمستقيم از طريق مراجعه به سايت علماي ديني ميتوانند پاسخ تمامي سئوالات شخصي خود را كه قبلا وجود حيا مانعي براي مراجعه آن محسوب ميشد به بهترين شكل دريافت كنند."
آقاي آقاميري سايت آيتالله فاضل لنکراني را مثال ميآورد و ميگويد:" از طريق اين سايت در عرض چند ماه به 6 هزار سئوال اينترنتي پاسخ داده شد كه قطعا در صورت عدم استفاده از اينترنت اين تعداد به 100 سئوال كاهش مييافت."
وي همچنين اضافه ميكند: " تا پيش از اين، تدريس در كلاس درس به 5 يا 10 نفر خلاصه ميشد و اين در حالي است كه با استفاده از اين فناوري، اين رقم به صدها برابر افزايش پيدا كرده است."
نرمافزارهاي اسلامي
روحانيون قم و مشهد توجه ويژهاي به اينترنت دارند و اولين مركز اينترنتي و كامپيوتري قم با عنوان مركز تحقيقات و علوم كامپيوتر در سال 1367 تاسيس شد.
با گسترش اينترنت روحانيون با توليد نرمافزارهاي اسلامي وقرآني فعاليت خود را گسترش دادند و از سال 76 اطلاعات حوزه علميه بر روي اينترنت قرار گرفت.
گسترش اينترنت و كامپيوتر در حوزههاي علميه را ميتوان در نمايشگاههاي اختصاصي و نمايشگاههاي بزرگي كه در تهران و شهرهاي ديگر بر پا ميشوند، مشاهده كرد.
اكثر نمايشگاههاي اطلاعرساني و كامپيوتر سالنهاي ويژهاي را به نرمافزارهاي كامپيوتري اسلامي اختصاص ميدهند كه به وسيله روحانيون تهيه شده است.
مدير موسسه تحقيقاتي تبيان سرعت رشد استفاده حوزه علميه از اينترنت را غيرقابل تصور عنوان كرده و ميگويد: " تا دو سال قبل از مجموع 40 هزار روحاني تنها 5هزار نفر از كامپيوتر شخصي بهره ميبردند و اين رقم امروز قطعا به دو برابر افزايش پيدا كرده است."
وي ميگويد: "سايت الحرين كه يك سايت خبري مطرح به زبان عربي است به وسيله يكي از طلاب ايجاد شده است."
تحول در اجتهاد
برخي از روحانيون اعتقاد دارند كه استفاده از اينترنت بسياري از مباني اجتهادي و كارشناسي فقهي را متحول كرده است.
ايسنا به نقل از طه هاشمي عضو هيات مديره دفتر تبليغات اسلامي قم نوشته است: " استفاده از اينترنت بسياري از مباني اجتهادي و نظرات كارشناسي فقهي را متحول كرده است."
آقاي هاشمي در توضيح اين نكته ميگويد: به هر ميزان دسترسي پژوهشگر به منابع اينترنتي بيشتر باشد، به همان ميزان نظريه و فتواي وي جامعتر و كاملتر خواهد شد و اين تغيير و تحول در نظرات علمايي كه با بررسي متون مختلف به فتوايي دست پيدا كرده اند، كاملا محسوس است."
به گفته آقاي هاشمي آموزشهاي كاربردي فناوري اطلاعات از مدتها پيش در حوزه علميه آغاز شده است و بسياري از روحانيون كه در رشتههاي مختلف سختافزاري و نرمافزاري و رياضي تحصيل كردهاند، در اين زمينه همكاري ميكنند و كمتر طلبهاي است كه دغدغه استفاده از اين ابزار و تلاش براي فراگيري آن را در خود احساس نكند.
حجتالاسلام مرتضي شيرازي مدير انجمن ISP هاي خراسان ميگويد:" وجود پيشفرضها در استفاده از اينترنت ايجاب ميكند تا در باب فعاليتهاي ديني نوعي انعطافپذيري در بيان فرهنگ اسلامي و جلوهدادن آن براي نسل جوان و متناسب با كاربران به وجود آيد."
آقاي شيرازي با اشاره به ويژگيهاي سايتهاي اينترنتي ميگويد: "استفاده از نظرات خبرگان ديني كه تسلط كافي در زمينه پاسخگويي به مسائل مختلف را در اتاقكهاي چت را داشته باشند در جهت فعاليتهاي ديني ميتواند مورد توجه قرار گيرد."
حمايت دولتي
با وجود تغيير نگرشها و فعاليتهايي كه در زمينه اينترنت در حيطه مذهب صورت گرفته، برخي عقيده دارند كه حمايتهاي دولتي در اين زمينه كافي نيست.
اكثر سايتهاي اسلامي به صورت خصوصي اداره ميشوند و دولت از آنها حمايت كافي نميكند. معاون بنياد علوم و معارف اسلامي ايسنا به نقل از وحيد شاهآبادي معاون بنياد علوم و معارف اسلامي نوشته است: "اكثر سايتهاي اسلامي به صورت خصوصي اداره ميشوند و دولت از آنها حمايت كافي نميكند."
آقاي شاهآبادي مسئولان را مخاطب قرار مي دهد و مي پرسد: "چرا اقدامات كافي براي اشاعه فرهنگ اسلامي از طريق اينترنت در مقايسه با اقدامات تخريبي آن بر روي اعتقادات جوانان، انجام نگرفته است."
نصرالله جهانگرد دبير شوراي عالي اطلاع رساني كشور ميگويد:" با فراهم شدن فضاي جديد گفتگو در اينترنت كساني در اين عرصه برنده خواهند شد كه به توليد بيشتر و عرضه دانش و اطلاعات ميپردازند."
آقاي جهانگرد تاكيد ميكند:" شرايطي فراهم شده تا پيام دين اسلام به سراسر جهان رسانده شود."
به گفته آقاي جهانگرد، شهر قم از پرتحركترين بازارهاي اينترنتي كشور است كه از نظر توسعه منابع اسلامي و شيعي بسيار خوب عمل كرده است.
دبيرشوراي اطلاعرساني گستردگي سايتهاي اسلامي در ايران را بسيار خوب توصيف ميكند و ميگويد: "اين منابع بيشتر از منابع علمي و اجتماعي وارد حوزه ديجيتال شدهاند و انجام سئوال و جواب اينترنتي فقهي از طريق سايتهاي مراجع، در حال افزايش است و جزء بخشهاي موفق كشور در زمينه استفاده از اينترنت محسوب ميشود."
