آيا تروريست‌ها اين‌بار مسيرهاي دريايي را براي مختل كردن توزيع و پخش نفت و ساير كالاها هدف قرار داده‌اند؟

در روز 26 ماه مارس، نفت‌كش «دوي‌مادريم» كه در حال حمل مواد شيميايي بود، بندر سوماترا را ترك كرد ولي در بين راه توسط 10 دزد دريايي كه سوار بر يك قايق تندرو بودند مورد دستبرد قرار گرفت. دزدان دريايي مجهز به مسلسل‌هاي خودكار، باتوم‌هاي برقي و راديوهاي‌ VHF قابل حمل بودند. آن‌ها سيستم راديويي كشتي را از كار انداخته و جهت كشتي را تغيير دادند و به مدت يك ساعت هدايت كشتي را در دست گرفتند؛ سپس كشتي را همراه با كاپيتان و معاون وي ـ‌كه البته هنوز هم مفقودالاثر هستندـ به همراه مقداري پول نقد ترك كردند.

درياهاي جنوب شرقي آسيا محل اصلي دزدان دريايي و قاچاقچيان است كه به علت امنيت بسيار شكننده و فقدان نظارت دريايي مناسب و كافي، با نام منطقه «كشتي ارواح» معروف شده است. در پي وقوع حوادث اخير در ابتداي امسال، هشدارها به ميزان 37% افزايش يافته‌اند. مهاجمان به كرّات به قايق‌ها و كشتي‌هاي مختلف هجوم مي‌آورند و مقاديري پول نقد را سرقت كرده و خدمه‌ي آن را گروگان مي‌گيرند تا بتوانند به اين وسيله اخاذي كنند. بعضي از جنايت‌كاران هم به گونه‌اي ديگر عمل مي‌كنند؛ آن‌ها بعد از دزديدن كشتي، محموله‌ي آن را مي‌فروشند، سپس آن را دوباره رنگ زده و از اجناس ديگري پر كرده و دوباره وارد بازار كار مي‌كنند.

بر طبق تحقيقات اخير توسط سرويس حمايت و پشتيباني امنيتي در لندن، اين حملات بيانگر وقايع بسيار وحشت‌زاتري نسبت به مسأله‌ي قاچاق و دزدي دريايي هستند و آن‌هم چيزي جز حركت‌هاي جديد تروريستي نيست.  دزدي موقتي كشتي «دوي مادريم» توسط تروريسم‌هايي صورت گرفته بود كه چگونگي هدايت يك قايق تندرو را آموخته بودند و حتي دزديدن خدمه‌ي كشتي (بدون هرگونه تلاشي براي دريافت پول در ازاي آزادي كاپيتان و معاون وي) نشان از تلاش تروريستي براي كسب تخصص و مهارت براي تدارك يك حمله‌ي دريايي دارد. مي‌توان اين‌گونه اظهار‌نظر كرد كه حملاتي از قبيل حمله به كشتي «دوي مادريم» معادل و هم‌ارز حمله‌ي ربايندگان گروه القاعده در يازده سپتامبر است چرا كه آنها نيز براي كسب آمادگي براي حمله به برج‌هاي تجارت جهاني، به مدرسه آموزش هوانوردي در فلوريدا رفته بودند و در اينجا نيز علائم و شواهدي مبني بر تلاش تروريسم‌ها براي يادگيري غواصي به منظور حمله به كشتي‌ها از طريق عمق دريا وجود دارد.

اخيراً‌ مسؤول يك مؤسسه غواصي، واقع در نزديكي كوالامپور، اين‌گونه گزارش داده است كه تعدادي از اهالي بومي مالزي خواستار يادگيري غواصي هستند ولي به طرز غريبي نسبت به يادگيري مسائل راجع به تقليل فشار بي‌علاقه مي‌باشند. سازمان‌هاي ضد جاسوسي، روابطي را بين گروه‌هاي بزرگ تبهكاري و تروريست‌ها در منطقه كشف كرده‌اند كه بر پايه تأمين بودجه براي فعاليت‌هاي برنامه‌ريزي شده آن‌ها استوار است.

تاكنون گزارش‌هايي مبني بر سرقت ده يدك‌كش توسط قاچاق‌چيان به دلايل نامشخص منتشر شده است. نگراني و دلهره‌ي موجود به اين دليل است كه مي‌توان به كمك اين يدك‌كش‌ها، نفت‌كش ربوده شده را به يكي از بنادر مهم و پر رفت‌وآمد بين‌المللي مانند بندر سنگاپور منتقل كرد؛ به همين دليل آمريكا  براي مدتي به‌دليل ترس از حمله‌ي تروريست‌ها بندر بوستون و ترمينال گاز موجود در اين بندر را تعطيل اعلام كرد و پس از آن حادثه، تمام كشتي‌هاي حامل گاز كه عازم بندر بوستون بودند را از فاصله‌ي 200 مايلي به وسيله‌ي گارد ساحلي مورد مراقبت قرار مي‌دهند.  

 حوادثي از اين قبيل در سال‌هاي اخير، باعث افزايش نگراني‌ها راجع به استفاده تروريست‌ها از نيروي دريايي و مخصوصاً كشتي‌هاي مخصوص حمل بار براي قاچاق افراد و يا سلاح‌ها و مواد منفجره به تمام نقاط جهان شده است.

مقامات ايتاليايي در يكي از بنادر جنوبي اين كشور ـ‌جيواتاروـ موفق به دستگيري يك مسافر قاچاق از يك كانتينر كاملاً مجهز شدند كه با يك تختخواب، سرويس كامل، دستگاه‌هاي تهويه‌ي مطبوع و آب شرب تجهيز شده بود. وي علاوه بر اين مايحتاج اوليه، امكانات ديگري از جمله يك كامپيوتر كيفي، تلفن همراه، تلفن ماهواره‌اي و مجوز عبورومرور براي فرودگاه‌هاي مختلف از جمله نيويورك، لس آنجلس و شيكاگو را در اختيار داشت. دلهره‌ها زماني بيشتر شد كه يك تانكر فرانسوي -MW Limbwrg- در ماه اكتبر سال 2002 مورد يك حمله تروريستي توسط اژدر قرار گرفت.

يكي از مقامات آگاه انگليسي معتقد است كه تانكرهاي حاوي گاز و نفت، كه اخيراً به سرقت رفته‌اند به راحتي مي‌توانند تنگه‌ي مالاكا يا كانال سوئز يا تنگه‌ي پاناما را به كلي مسدود كنند، اين كار صدمه‌ي بسيار شديدي به اقتصاد جهاني وارد خواهد آورد چرا كه بر طبق تحقيقات به عمل آمده توسط سازمان مللل متحد، تقريباً 80 %  از محموله‌هايي كه در سرتاسر دنيا حمل و نقل مي‌شوند ـ 5.8 بيليون تن در سال 2001 ـ توسط كشتي‌ها به مقصد رسانده مي‌شوند.

سازمان همكاري‌هاي اقتصادي و توسعه در گزارشي كه تابستان امسال در مورد امنيت دريايي منتشر شد اين‌گونه خاطرنشان كرد كه صنعت دريانوردي مبلغي معادل 103 بيليون دلار براي ارتقاء دادن امنيت درياها متحمل شده است. اين گزارش در ادامه‌ افزود كه براي برقراري امنيت و رفاه هرچه بيشتر در صنعت دريانوردي، علاوه براين مبلغ بايد هزينه‌اي معادل 730 ميليون دلار در سال  صرف كرد. بر طبق گزارشات منتشر شده،  46/000 كشتي تجاري و 4000 بندر در سرتاسر دنيا وجود دارد كه حفاظت از يكايك آن‌ها در مقابل آسيب‌هاي موجود، زمان و هزينه‌ي بسيار زيادي بر دوش كشورهاي مختلف تحميل مي‌كند. حتي پروژه‌هايي كه براي اين كار طرح‌ريزي شده‌اند، با روند پيشرفت بسيار كندي مواجه هستند. در اوّل ماه اكتبر، دايره‌ي گمرك و حفاظت مرزي آمريكا پذيرفت كه بايد لايحه‌اي را به تصويب برساند كه به‌وسيله‌ي آن صاحبان خطوط كشتيراني را مجاب سازد تا محتويات و اجناسي كه كشتي‌هاي آن‌ها حمل مي‌كنند را به اين سازمان به‌وسيله‌ي فاكس يا كامپيوتر گزارش دهند. منظور از وضع قوانين جديد، بهينه‌سازي كيفيت امنيت موجود در درياهاست ولي شدت و حجم يورش‌ها به قدري زياد است كه عملاً حفاظت همه‌جانبه و فراگير را غيرممكن ساخته است. به‌طور مثال هم‌اكنون از بين 232 ميليون كانتينري كه در طول سال در سرتاسر جهان جابه‌جا مي‌شوند تنها 2% مورد بازررسي قرار مي‌گيرند! و براي حفاظت از 102 ميليون دريانوردي كه بر كشتي‌ها و قايق‌هاي مختلف سوار هستند تنها اقدام امنيتي، صدور كارت‌هاي هويت براي آن‌ها بوده است ولي با اين وجود كمتر كسي معتقد است كه اين عمل مشكلاتي از قبيل ربوده شدن و يا مجروح و مصدوم شدن در اثر حمله افراد ناشناس را برطرف ساخته است.