ميشل فوکو فيلسوف اجتماعي فرانسه، يکي از انديشمنداني مي باشد که توجه ويژه اي نسبت به انقلاب اسلامي ايران نشان داده است. اين فيلسوف بزرگ عالم غرب، که هيچ گونه پيوندي با مردم ايران نداشت، قبل از پيروزي انقلاب به حمايت از انقلاب و مردم ايران برمي خيزد؛ اما درست بعد از پيروزي انقلاب مطالبي از او منتشر مي شود که ظاهراً نشان مي دهد نظر او نسبت به اين انقلاب تغيير کرده است.
فوکو در کوران مبارزات انقلابي مردم ايران و به درخواست يک نشريه ايتاليايي، روزنامه مشهور «کورير دلا سرا»طي دو مسافرت در سال 1357 از 25 شهريور تا 2 مهر و 17 تا 24 آبان به تهران آمده است. او در مدت اقامت خود در ايران، نُه مقاله با عناوين گويا و جالب توجه براي اين روزنامه ارسال ميدارد: «ارتش، زماني که زمين ميلرزد»، «شاه صد سال دير آمده است»، «تهران دين بر ضد شاه»، «ايراني ها چه رؤيايي در سر دارند؟»، «شورش با دست خالي»، «آزمون مخالفان»، «شورش ايران روي نوار ضبط صوت پخش مي شود» و «رهبر اسطوره اي شورش ايران».
مقاله هاي مذکور در مهرماه 1365 در مجله «لونوول ابزرواتور» نشريه فرانسوي نيز تحت عنوان «ايرانيان چه رؤيايي در سر دارند؟» به چاپ رسيد. مصاحبه اي نيز توسط خانم «کلر بري ير» و «پي ير بلانشه» با ميشل فوکو در خصوص انقلاب ايران صورت گرفت، که در سال 1979 در پاريس به چاپ رسيد؛ ترجمه فارسي آن نيز تحت عنوان «ايران روح يک جهان بي روح» به همراه 9 مصاحبه ديگر در ايران نيز چاپ شد. فوکو بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، «نامه سرگشادهاي به مهدي بازرگان» و مقالهاي استفهامي تحت عنوان «طغيان بي حاصل» در انتقاد از عملکرد جمهوري اسلامي، منتشر نمود. فوکو در دو نوبت به حملاتي که عليه او در نشريات صورت گرفت پاسخ داد: «پاسخ به يک خواننده زن ايراني»و «پاسخ به ميشل فوکو و ايران» عناوين جوابيههاي فوکو به کساني است که او را متهم به طرفداري از انقلاب ايران نموده و به او اعتراض کرده اند.
نویسنده نوشتار حاضر در صددد است تا جوابی برای سه سئوال زیر بیابد:
1. علت حمايت اوليه فوکو از انقلاب ايران چیست؟
2. آيا او از نظرات اوليه خود درباره انقلاب اسلامي ايران عدول کرد؟
3. با تأمل در انديشه هاي اين متفکر آيا مي توان جايگاه نظري خاصي در تفکر پست مدرن غرب براي انقلاب اسلامی در نظر گرفت؟
فهرست مطالب کتاب به شرح زیر است:
مقدمه
أ) فوکو و انقلاب اسلامي
1. چارچوب نظري فوکو در تحليل انقلاب اسلامي ايران
2. علل اصلي انقلاب ايران از نظر فوکو
3. وجود ويژگي هاي منحصر به فرد اقتدار در انقلاب اسلامي ايران
ب) حکومت اسلامي در نزد فوکو (تخيلي، مدرن يا فرامدرن)
ج) موضع فوکو درباره انقلاب اسلامي ايران بعد از پيروزي
1. پيامدهاي تمجيد از انقلاب براي فوکو
2. ناتواني تفکر پست مدرنيستي فوکو در شناخت صحيح از انقلاب اسلامي
3. تسلط نگاه شرق شناسي بر انديشمندان غرب از جمله فوکو
د) نتيجه گيري
