اين نوشتار به بررسي تحولات فکري و اعتقادي در مسيحيت غرب از اواخر قرون وسطي تا زمان ورود به دوره روشنگري و روي آوردن به جهان بيني عقل گرايانه مي پردازد. نويسنده دوران ياد شده را به چهار بخش تقسيم مي کند:
1- حکمت مدرسي در اواخر قرون وسطي
2- اومانيسم در دوره رنسانس
3- نهضت اصلاح ديني
4- دوره پس از نهضت اصلاح ديني
به عقيده وي مجموعه اين دوران همانند پلي است که قرون وسطي را به دوره روشنگري و عصر مدرنيته متصل مي کند. وي با ارائه تعريف و ويژگي هاي هر يک از چهار بخش فوق، طرز تلقي هاي هر دوره را از مسيحيت و همچنين تحولات ديني مربوط به هر يک را توضيح مي دهد.
در باره دو بخش اول مطالب ذيل مطرح شده اند: ويژگي حکمت مدرسي يعني نظام بخشي و عقلاني سازي الهيات مسيحي در پرتو ارسطوگرائي، تنوع رويکردهاي موجود در حکمت مدرسي، موضوعات مهم مورد بحث در اين حرکت، ويژگي جنبش اومانيستي، يعني رجوع به دوران کلاسيک در زمينه فرهنگ و الهيات، تاثير اومانيسم بر الهيات و نبود فلسفه اي منسجم در جنبش اومانيسم دوره رنسانس. در باب نهضت اصلاح ديني، نويسنده آن را به چهار جنبش که در نقاط مختلف اروپا ظهور يافتند تقسيم مي کند و در مورد هر يک به بحث از رهبري، طرز تفکر و برنامه ها و اهداف آن مي پردازد. وي با بيان اين که دغدغه اصلي نهضت اصلاح دين پرداختن به منابع الهياتي و نيز آموزه هاي مسيحي برآمده از آن منابع بوده است، از اين دو موضوع به طور جداگانه بحث مي کند; در باب منابع الهيات اصرار اصلاح گراني مثل لوتر و کالون بر شعار لزوم رجوع به کتاب مقدس را شاخصه مهم حرکت آنان مي شمرد و در باب اعتقادات مسيحي، آموزه لطف، آيين هاي مقدس و آموزه کليسا از ديدگاه اصلاح طلبان را مورد بحث قرار مي دهد.
نويسنده در پايان به روي آوري دوباره به عقل گرايي ارسطويي در دوران پس از نهضت اصلاح ديني به منظور حفاظت از دستاوردهاي اين نهضت، و پيدايش تدريجي عقل گرايي در الهيات و سرانجام ظهور دئيسم و انتقال به دوران مدرن اشاره مي کند.
فهرست مطالب کتاب به شرح زیر است:
● مباني شيوه جديد الهيات
1. پيدايش چشم انداز تاريخي
2. شکل گرفتن رويکرد انتقادي به کتاب مقدس
3. تغيير در معني واژه «کليسا»
● حکمت مدرسي در پايان قرون وسطي
تعريف حکمت مدرسي
گونه هاي حکمت مدرسي
موضوعات مهم در حکمت مدرسي
نگرش هاي رنسانس و نهضت اصلاح ديني به حکمت مدرسي
● اومانيسم دوره رنسانس
تعريف اومانيسم
اومانيسم اروپاي شمالي
تاثير اومانيسم بر الهيات
● نهضت اصلاح ديني
تعريف نهضت اصلاح ديني
موضوعات الهياتي مورد بحث در نهضت اصلاح ديني
● دوران پس از نهضت اصلاح ديني
اعترافي کردن و دل مشغولي نسبت به آموزه صحيح
پيدايش مذهب اصالت عقل
