«تايم اوت» به معناي يك «وقفه كوتاه» است كه هم در مسائل تربيتي (تأديب كودك به جاي تنبيه بدني) و هم در مسائل ورزشي (مانند هندبال، واليبال و فوتبال) كاربرد دارد. كاربرد اين عبارت در مورد فعاليت هاي هسته اي ايران به چه معناست؟
طرح «تايم اوت» يكي از راه حل هاي مسئله هسته اي ايران است كه در روزهاي اخير سوالات زيادي پيرامون آن مطرح شده است. در اين باره چند نكته قابل توضيح است:
1- «تايم اوت» به معناي يك «وقفه كوتاه» است كه هم در مسائل تربيتي (تأديب كودك به جاي تنبيه بدني) و هم در مسائل ورزشي (مانند هندبال، واليبال و فوتبال) كاربرد دارد. كاربرد اين عبارت در مورد فعاليت هاي هسته اي ايران به چه معناست؟
اين مفهوم دلالت بر نوعي تعليق در برنامه هسته اي ايران دارد. از همين رو دو مسئله حائز اهميت است يكي درخصوص زمان وقفه كوتاه است كه هنوز از سوي طراحان آن معين نشده اما گمانه زني در اين باره از دو هفته تا بالاتر از 60 روز را مطرح كرده است. جمهوري اسلامي ايران سابقا به آژانس پيشنهاد داده بود كه اين آمادگي را دارد كه در عرض دو هفته تمام ابهامات و سوالات باقيمانده آژانس را پاسخ دهد.
طرح تايم اوت با اين پيشنهاد به نوعي همزماني پيدا كرده و برخي به اين نتيجه رسيدند كه ايران تايم اوت را مي پذيرد. در بند بعدي در اين خصوص توضيح داده خواهد شد. دوم مربوط به كيفيت وقفه است كه برخي از آن به معناي تعليق ياد مي كنند و متعاقبا نوعي شبيه سازي با تعليقي كه تيم هسته اي قبل در سال هاي 82و83 پذيرفته بود انجام مي دهند اما عده اي ديگر اين مفهوم را به معناي «فريز» يا «آتش بس» تلقي كرده اند. با اين تلقي كه جمهوري اسلامي ايران در اين خصوص دارد و آقاي لاريجاني به صراحت در اين باره سخن گفته، اين است كه «تايم اوت البرادعي تعليق نيست بلكه طرفين در جايي كه هستند توقف خواهند كرد. فلذا اين طرح با بحث تعليق متفاوت است» توضيحا بايد گفت كه منظور از تايم اوت اين است كه ايران با قبول اين طرح، فعاليت هاي هسته اي اش را ادامه مي دهد منتهي از اين مرحله موجود پيشرفتي صورت نخواهد گرفت.
2- طرح «تايم اوت» كه از سوي البرادعي مطرح شد و خواستار تعليق همزمان فعاليت هاي هسته اي ايران و تحريم هاي شوراي امنيت است، با استقبال متفاوتي از سوي بازيگران هسته اي مواجه شده است. اروپايي ها و روسيه و چين آن را پذيرفته و طرح مثبتي ارزيابي كرده اند اما ايران و آمريكا اين طرح را رد كرده اند. آمريكا قبول اين طرح را به معناي زير پا گذاشتن قطعنامه هاي 1747و1737 مي داند و اساسا پذيرش آن را نقض غرض و به معناي پذيرش و اذعان بر فناوري هسته اي در خاك ايران تلقي مي كند. جمهوري اسلامي ايران نيز اين طرح را به عنوان يك راه حل مناسب و اصلي نمي داند زيرا اين طرح ممكن است بهانه اي براي دور جديد تعليق باشد. مضافا اينكه زواياي اين طرح مشخص نيست و هنوز از شفافيت لازم برخوردار نمي باشد. به همين جهت ايران معتقد است كه چنين طرح هايي بايد در مذاكرات مورد بحث قرار گيرد نه به عنوان پيش شرط مذاكرات مطرح شوند.
3- در برخي خبرها مطرح است كه طرفين مسئله هسته اي تايم اوت غيررسمي را پذيرفته اند ،اشاره به تعليق 60روزه اقدامات صدور قطعنامه تحريم سوم از يك سو و خبر كندشدن فعاليت هاي غني سازي در نطنز از سوي البرادعي از سوي ديگر به عنوان علايم اجراي تايم اوت غير رسمي ياد مي شود.
اما واقعيت مسئله اين است كه جمهوري اسلامي ايران نه فعاليت هاي هسته اي خود را متوقف كرده و نه راهبرد هسته اي خود را تغيير داده است. منتهي فرايند جديدي كه در مسئله هسته اي شكل گرفته انتظاري را براي بازيگران هسته اي به وجود آورده كه بر اساس آن تعليق يك طرفه اي از سوي گروه 1+5 درخصوص صدور قطعنامه سوم تحريمي صورت گرفته و بنابراين ايران نيز بايد فعاليت هاي هسته اي خود را «فريز» نمايد.
به نظر مي رسد كه در شرايط كنوني شفافيت سازي در مواضع هم در بعد داخلي و هم در ابعاد خارجي لازم باشد.
