يك سال پيش، يك روز صبح وقتي اهالي روستاي كشاورزي جايوس در كرانه باختري از خواب بيدار شدند، يك گروه تحقيق و تجسس ساختماني را بر فراز تپه هاي مشرف به روستايشان ديدند. دو ماه بعد اطلاعيه هايي مبني بر سلب مالكيت برخي زمين ها در مزارع وباغ هاي اين روستا انداخته شد. از آن زمان اهالي اين منطقه شاهد پيشروي خطي سفيدرنگ همچون مار در اطرافشان بوده اند. اين خط «ديوار امنيتي» است كه  اسرائيل با ادعاي مفيد بودن آن براي جلوگيري از ورود بمبگذاران انتحاري به مناطق خود مشغول ساخت آن است.

بخش عمده اي از زمين هاي كشاورزي متعلق به اهالي جايوس در آن سوي اين ديوار امنيتي واقع شده است. به غير از يك راه تمامي راههاي ورود به اين زمين ها با وجود اين مانع سد شده است.

كشاورز ۶۰ ساله فلسطيني از اهالي اين روستا به جاي روبه رو شدن با خطر رفتن به خانه اش از ميان سربازان اسرائيلي كه در طول اين حصار مستقر هستند، ترجيح مي دهد كه اكثر شب ها را در باغش بگذراند. همه دارايي و درآمد او آن سوي اين حصار مارگونه است.

وزارت دفاع اسرائيل كه كار ساخت اين ديوار را به عهده دارد به تازگي ساخت بخش شمالي آن را به پايان رسانده است. هزينه ساخت اين ديوار ۲۴۵ كيلومتري بيش از ۵۰۰ ميليون دلار است. در طول اين ديوار تجهيزات الكترونيك و برج هاي ديده باني كار گذاشته مي شود. اين سازه، چيزي شبيه به ديوار است وشباهت هايي هم به حصار دارد.

اين ديوار پايه اي بتوني دارد و ارتفاع آن ۵ متر است. روبناي آن سيم در هم تنيده است و يك طرف آن از سيم خاردار پوشانده شده و گودالي چهارمتري قبل از آن وجود دارد سنسورهاي الكترونيك و محوطه اي كه رد پاي هركس را

ثبت مي كند از ديگر ويژگي هاي اين سازه است.

۵/۸ كيلومتر از اين سازه را ديواري بتوني با ارتفاع هشت متري تشكيل مي دهد كه چندين برج ديده باني در آن وجود دارد. اين بخش كه ديواري بتوني گرد شهر قلقيلياست با هدف جلوگيري از تيراندازي به رانندگان اسرائيلي در بزرگراه كنار آن ايجاد شده است.تاكنون بيش از۱۵۰ كيلومتر از اين ديوار ساخته شده است.

دولت اسرائيل بعد از بحث و بررسي چند طرح، ايجاد اين ديوار را تصويب كرد. با اين ادعا كه اين تنها راه جلوگيري از ورود مبارزان فلسطيني است، برخي وزراي دولت اسرائيل و حتي حاميان تندروي آنها ابتدا تمايلي به اين كار نداشتند زيرا از اينكه ساخت اين ديوار، نوعي مرز ميان سرزمين هاي فلسطين و اسرائيل فرض شود بيم داشتند، نه به اين دليل كه از مرزبندي با فلسطينيان اجتناب مي كردند بلكه به اين خاطر كه موقعيت اين ديوار طوري واقع شده كه برخي شهرك هاي يهودي نشين پشت آن در سرزمين هاي فلسطيني واقع مي شود.اين كار اعتراض شهرك نشينان و حاميان آنها را برانگيخته است. براي ساخت اين ديوار بخشي از زمين هاي فلسطينيان ضبط و توقيف شده است و صدها كشاورز و فروشنده فلسطيني از زمين هاي خود منفك شده اند.

بيشترين تاثير ساخت اين ديوار در شهر قلقيليا مشهود است، جايي كه زماني «سبد ميوه» كرانه باختري خوانده مي شد و اكنون در حصار اين ديوار امنيتي گرفتار شده است. ارتباط اين شهر با مزارع كشاورزي اش از سه طرف قطع شده است. همچنين اين ديوار ارتباط دومين منبع بزرگ آب منطقه را با قلقيليا قطع كرده است. براي دسترسي به اين شهر ۴۰ هزار نفري، بايد از يك امنيت بازرسي اسرائيلي عبور كرد.

ساخت اين ديوار در واقع عملي كردن حرفي است كه شارون مدت هاست بر آن تأكيد مي كند. اين ديوار ۴۲ درصد از كرانه باختري را در اختيار فلسطيني ها قرار مي دهد.

شايد اگر اين ديوار اطراف كل كرانه باختري ساخته مي شد، اندكي از واكنش  فلسطيني ها كمتر مي شد. با اين حال تل آويو تأكيد مي كند كه اين فقط يك مانع امنيتي است و ارتباطي با مرزهاي آينده ندارد. مقامات اسرائيلي مي گويند بعد از دستيابي به توافق صلح، هيچ چيز مانع از ميان بردن اين ديوار نخواهد شد، ديواري كه به اذعان خود آنها ساخت هر كيلومتر از آن ۲ ميليون دلار هزينه دارد.

صائب عريقات از مقامات بلندپايه فلسطيني اخيراً گفته است ۲۰۵۰۰هكتار از زمين هاي كشاورزي براي ساخت اين ديوار غصب شده است. شهرها و روستاهاي فلسطيني نيز در محاصره كامل آن قرار گرفته است.

روزنامه يديعوت آهارانوت پرتيراژترين روزنامه اسرائيلي اخيراً در گزارشي نوشت، اين ديوار دارد به يك زندان تبديل مي شود نه يك مرز. اين روزنامه نوشت، «ديوار امنيتي» به جاي جدا كردن مردم دو طرف، فلسطيني ها را در يك قفس محصور مي كند، تنها جداسازي كه صورت گرفته جداسازي ميان روستاهاي فلسطين و زمين هاي كشاورزي آنهاست. به اين ترتيب آنها ديگر نمي توانند كشاورزي كنند. اين تنها منبع درآمد فلسطيني هاست.

يديعوت آهارانوت فاش كرد، راهي كه اين ديوار مي رود هيچ شباهتي به مرزهاي سال ۱۹۶۷ ندارد. نقشه مسير اين ديوار شباهت عجيبي به نقشه هاي شارون براي كشور فلسطين دارد، نقشه هايي كه سالهاست آن را به هوادارانش نشان مي دهد. اين يك حصار دفاعي با هدف امنيتي نيست، هزينه ساخت آن هم بسيار بالاست.

اين روزنامه اسرائيلي نوشت: برآورد «بت سلم» مركز اسرائيلي حقوق بشر در سرزمين هاي اشغالي اين است كه ساخت هر كيلومتر از اين ديوار ۵/۲ ميليون دلار هزينه دارد و قرار است اين ديوار تا ۱۰۰۰ كيلومتر پيش برود.

اين نخستين بار است كه طول اين ديوار يك هزار كيلومتر عنوان مي شود. پيش از اين در برخي گزارش ها آمده بود كه ساخت ديوار امنيتي به آنچه در ظاهر به نظر مي رسد محدود نخواهد شد و ديواري براي بيت المقدس هم در نظر گرفته شده است. انتشار اين گزارش جنجالي كه دو ماه پيش به چاپ رسيد بحث درباره اين ديوار را در اسرائيل شدت بخشيد.

در خرداد ماه جورج بوش در «عقبه» برخي از اين آمار و ارقام ها و تصاوير نقشه ها را از زبان هيأت فلسطيني شنيد و در دست آنها ديد و از همان زمان زمزمه هاي مخالفت با اين كار از واشنگتن بلندشد. اين زمزمه ها اكنون به تهديد اسرائيل به قطع كمك هاي مالي تبديل شده است.

واشنگتن بيش از آنكه نگران نگراني هاي فلسطينيان باشد از نيمه كاره ماندن نقشه راه بيم دارد،  زيرا براي پيشبرد برنامه هاي بلند مدت خود در خاورميانه به اين موفقيت نياز دارد. اكنون ساخت اين ديوار يكي از دو عامل اصلي نارضايتي فلسطينيان در دوره جديد روند صلح است(عامل ديگر آزادي زندانيان فلسطيني است). بوش در ۲۴ ژوئن (۳ تير) در كنفرانس خبري به همراه محمود عباس نخست وزير فلسطين در واشنگتن گفت: با وجود ديواري كه در كرانه باختري مي خزد ايجاد اعتماد ميان فلسطينيان و اسرائيلي ها بسيار دشوار است.

چهار روز بعد او در كنفرانس خبري با شارون در همان مكان گفت: «نخست وزير براي من تصريح كرد كه اين (موضوع ساخت ديوار امنيتي) موضوع حساسي است و من به او قول دادم كه به بحث و گفتگو درباره اينكه چه كنيم كه تضمين شود اين ديوار پيام درستي مي فرستد، ادامه دهيم.»

البته اين جمله پرپيچ و تاب روز سه شنبه اين هفته با چاپ خبري در مطبوعات آمريكا و اسرائيل به تهديدي صريح تبديل شد.

خبر را ابتدا روزنامه هاآرتص چاپ كرد: واشنگتن براي فشار بر اسرائيل و توقف ساخت اين ديوار به ابزارهاي اقتصادي و مالي رو آورد.

خبر كامل تر را روزنامه نيويورك تايمز به نقل از دو مقام مسئول در دولت كه نخواستند نامشان فاش شود نوشت، دولت بوش كه در پي راهي براي فشار بر اسرائيل و توقف كار ساخت اين ديوار است، كاهش ضمانت هاي وام براي اسرائيل را بررسي مي كند.

چنين اقدام تنبيهي كه پيش از اين در روابط  آمريكا با متحداني چون اسرائيل و انگليس نيازي به آن نبود يا حداقل به طور علني اعلام نمي شد، نشان دهنده تغيير سياست  بوش در اجتناب از هرگونه رويارويي با دولت آريل شارون يا حاميان آن در واشنگتن دارد.

كنگره آمريكا در بهار گذشته ۹ ميليارد دلار ضمانت وام را براي اسرائيل تصويب كرده بود كه اين بودجه كمك نظامي يك ميليارد دلاري به اسرائيل براي مقابله با اثرات و عواقب جنگ عراق را نيز شامل مي شد.

دو مقام مسئول در دولت بوش كه اين خبر را به نيويورك تايمز دادند گفتند، بوش بعد از شنيدن سخنان رهبران فلسطيني كه گفته بودند، اين حصار فلسطيني ها را از مزارع، خانه ها، مدارس و مكان هاي كارشان منفك مي كند ، اين تصميم را گرفت.

يك مقام اسرائيلي در واكنش بر اين تصميم واشنگتن گفت: اين موضوع به دولت شارون منتقل نشده است. او گفت: از اين خبر شگفت زده شديم.

پيش از اين دستياران بوش و شارون مي گفتند، اختلاف نظر ميان اين دو بر سر ديوار امنيتي، دوستانه است.