در آخرين نماز جمعه پيش از انتخابات دوره هفتم رياست جمهوري در خرداد ماه 1380، رهبر معظم انقلاب دو وظيفه اساسي و مهم را براي رئيس جمهور دوره اخير مطرح كردند. نخست اينكه ايجاد اشتغال و بهبود وضع معيشتي مردم را مورد توجه قرار دهد و دوم اينكه ارتقاء فرهنگ ديني جامعه را در دستور كار فعاليتهاي خود بگذارد.

بررسي هر يك از اين دو مطالبه اساسي رهبري از دولت فعلي، احتياج به مجال گسترده اي داردو در فرصت فقط به بخشي از دومين مطالبه رهبري از رئيس جمهور خواهيم پرداخت.

ارتقاء فرهنگ ديني در جامعه، احتياج به زير ساختهايي مبنايي و منطبق با جهان بيني اسلامي دارد. بدون شك يكي از بهترين ابزارهاي تبيين صحيح جهان بيني اسلامي، ”فلسفه اسلامي“ است و تاريخ پربار متفكرين شيعه، يكي از شواهد اصلي بر اهميت دادن علماي شيعه به بررسي مسايل فلسفي و عقلاني است. لذا طبيعي است براي محقق شدن امر ارتقاء فرهنگ ديني در جامعه، بايد عمده توجه متوليان فرهنگ، معطوف به مباني و ريشه و خصوصا ”فلسفه اسلامي“ شود.

چند ماه پس از انتخابات هفتمين دوره رياست جمهوري و در آذرماه همان سال، رهبر انقلاب در ديدار اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، براهميت مساله فلسفه اسلامي تاكيد كردند و در تكميل سخنانشان در مورد ارتقاي فرهنگ ديني جامعه، تاكيد كردند: ”در برنامه ريزيهاي دانشگاهي كشور، فلسفه اسلامي جايگاه بسيار ضعيفي دارد. فلسفه اسلامي بسيار مهم است. الان هم خوشبختانه اساتيد خوب و برجسته اي در زمينه فلسفه اسلامي داريم. فلسفه اساسا براي فكر جوان و متمايل به تعقل و سوال، يك چيز پر جاذبه است. اگر ما فلسفه اسلامي را – كه به كار كردن،‌تدريس كردن و خيلي از پرداختهاي لازم خدماتي احتياج دارد- رها كرديم، فلسفه بيگانه كه به طور طبيعي پرداخت شده و خدمات يافته، همينطور از غرب سرازير مي شود و ذهن جوان ما قادر به انتخاب نيست. ما نمي خواهيم فلسفه اسلامي بعنوان معارض فلسفه هاي غربي مطرح شود و بر ذهن افراد تحميل گردد؛ نه،‌ميدان فلسفه اصلا ميدان تحميل نيست؛ ميدان تعقل و فهم و درك و تشخيص و رويت و به نظر رسيدن است؛ ليكن كسي كه مي خواهد در اين ميدان رشد كند، بايد فرصت فهميدن و نظر كردن به همه جوانب را داشته باشد. فلسفه اسلامي در مسايل مهم عالم هستي و مسايل مهم فلسفه، حرفهاي بسياري دارد...

فلسفه اسلامي، فلسفه ملاصدرا و تحقيقات مرحوم علامه طباطبايي و كسانيكه در اين زمينه ها كار كرده اند، چيزهايي است كه بايد در برنامه ريزيهاي دانشگاه، به آن توجه شود.“ (1(

اما متاسفانه و عليرغم تاكيد رهبر انقلاب بر اهميت دادن به تدريس فلسفه اسلامي در دانشگاه ها جهت مستحكم شدن امر ارتقاء فرهنگ ديني جامعه، شاهد آن هستيم كه مدت كوتاهي پس از اين تاكيد رهبر انقلاب، در تعدادي از دانشگاههاي مطرح كشور و در رشته فلسفه، ديگر دانشجوي مقطع دكترا و كارشناسي ارشد در رشته «فلسفه اسلامي» پذيرفته نمي شود كه البته اين موضوع، تا حدودي خالي از شيطنت نيست.

بنظر مي رسد با توجه به تاكيد رهبر انقلاب بر اين موضوع كه شوراي عالي انقلاب فرهنگي موظف است تا به مشكلات اساسي امور فرهنگي جامعه رسيدگي كند و تاكيد بر اين نكته كه مطالبات مطرح شده با اين شورا (نظير اهميت دادن به مساله ”فلسفه اسلامي“ در دانشگاهها) بطور جدي پي گيري شود، عدم تحقق اين مطالبه اكيد، جاي سوال دارد. چرا كه هم امام راحل (ره) و هم مقام معظم رهبري بر اجرايي شدن مصوبات اين شورا تاكيد داشته اند و حضور سران سه قوه در اين شورا، تاكيدي مجدد بر اهميت عملكرد اين شورا در مسايل كلان فرهنگي جامعه است.

بنابراين در سال پاسخگويي نهادها و دستگاههاي مختلف كشور به مطالبات مردم و رهبري، اعضاي محترم شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بويژه شخص آقاي رئيس جمهور (بعنوان رئيس شورا)، بايد دلايل خود را براي عدم تحقق مطالبه رهبري از شورايعالي انقلاب فرهنگي جهت اهميت دادن به گسترش ”فلسفه اسلامي“ در دانشگاهها، براي مجامع علمي، اساتيد و دانشجويان فلسفه اسلامي و مردم بيان كنند و تمام توان خود را بكار ببندند تا اين نياز مبنايي درجامعه اسلامي مان، برآورده شود.

پي نوشت:

1- بيانات رهبر انقلاب در ديدار اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، 19/9/1380

تماس با نویسنده:

ehsani57@gmail.com