در دهه هاي پيشين اين ميسيونرهاي مذهبي بودند که به عنوان جاده صاف کن هاي استعمار عمل مي کردند اما اکنون اين نقش در نظام سلطه به ان. جي.اوها واگذار شده است.

«آرونداتي روي» نويسنده وفعال حقوق بشر هندي اين نظام را در مطلب فوق به چالش کشيده است. جهاني شدن ، فاصله بين تصميم گيران و آنهايي که نتايج تصميمات را متحمل مي شوند ، زياد کرده است. البته اجلاس هايي مثل همايش اجتماعي جهاني ، به جنبش هاي مقاومت محلي کشورهاي فقير امکان مي دهد تا به همرزمانشان در کشورهاي غني نزديک شوند. ازجمله حرکت هاي مشترک در مقابل موج جهاني سازي ، مي توان به مقاومتي اشاره کرد که در زمان ساختن نخستين سد خصوصي در منطقه مهشاور هندوستان سازماندهي شد:

ارتباط بين سازمان محلي نارمادا با چائو آندولان هندي ، اورگوالد آلماني و اعلاميه برن سوئيسي و شبکه بين المللي رودخانه ها در برکلي ، توانست بانک ها و شرکت هاي بين المللي را از پروژه خارج کند. البته اگر در محل ، مقاومت جدي وجود نداشت ، اين امر امکانپذير نمي شد. اين هم پيوندي مقاومت جنبش محلي و جهاني بود که توانست سرمايه گذاران خارجي را بترساند و وادار به عقب نشيني کند.

يکي از خطراتي که مقاومت جنبش هاي توده اي کشورهاي فقير را تهديد مي کند ، سازمان هاي غيردولتي يا به عبارتي «ان جي او زدگي» است. البته اين صحبت به معناي نفي همه اين گونه سازمان ها نيست. درست است که در ميان انواع سازمان هاي غير دولتي (ان جي او) برخي تنها به دنبال دريافت يارانه و فرار از پرداخت مالياتند ، اما بعضي از آنها هم فعاليت هاي باارزشي انجام مي دهند. اين پديده بايد در چارچوب سياسي وسيع تري بررسي شود. در هندوستان ، در اواخر سالهاي 80 و در سالهاي 90 ، سازمان هاي غيردولتي اي که از يارانه استفاده مي کردند ، مثل قارچ از زمين روييدند. اين امر همزمان با گشايش درهاي بازار هندوستان به روي نئوليبراليسم بود. در آن زمان ، دولت در چارچوب سياست بازسازي ساختاري اش ، به سازمان هاي غيردولتي اي که در زمينه هاي روستايي ، کشاورزي ، انرژي ، حمل و نقل و بهداشت عمومي فعاليت مي کردند، يارانه مي داد. به اين ترتيب ، رفته رفته دولت وظايف خود را به ان جي اوها واگذار کرد.

البته با اين فرق که بودجه اي که در اختيارشان قرار مي داد ، تنها بخش ناچيزي از هزينه هاي دولتي را در بر مي گرفت. اغلب ان جي اوها توسط آژانس هاي کمک به توسعه ، تامين مالي و اداره مي شوند. هزينه اين آژانس ها توسط دولت هاي غربي ، بانک جهاني ، سازمان ملل يا شرکت هاي چند مليتي تامين مي شود. آنها بدون اين که کاملا مشابه نهادهاي نئوليبرالي باشند ، جزئي از مجموعه سياسي اي هستند که ضمن ناروشني مرزها ، بر پروژه هاي نئوليبرالي اي نظارت دارد که تقاضاي اصلي آنها ، کاهش و قطع هزينه هاي دولت هستند.

چرا اين گونه آژانس ها، هزينه مالي ان جي اوها را تامين مي کنند؟ آيا انگيزه ياري رساني ميسيونرهاي سابق و از مد افتاده را دارند؟ آيا احساس گناه مي کنند؟ شايد مجموعه اي از همه اين عوامل ، انگيزه کمک هايشان باشد.

در عمل ، سازمان هاي غيردولتي خلائي را که دولت با کناره گيري از وظايفش برجاي مي گذارد، پر مي کنند. عملکرد واقعي آنها کاهش نارضايتي عمومي از طريق کمک رساني با قطره چکان است ، آن هم در عرصه هايي که مردم حق دارند، به صورت مشروع و قانوني ، حقوق خود را مطالبه کنند.

ان جي اوها روان گرداني مي کنند ، انسان ها را به قرباني تبديل مي سازند، قربانياني وابسته و بدين ترتيب مقاومت سياسي تضعيف مي شود. آنها نوعي ميانجي بين دولتمردان و مردم اند، بين امپراتوري و شهروند ساده ، ميانجي و پيمانکارند. سازمان هاي غيردولتي نهايتا تنها در برابر کمک دهندگان کشورهاي متبوعشان پاسخگو هستند.

وجودشان بيانگر درجه وخامت اوضاع است. هر قدر خرابي هاي ناشي از ليبراليسم بيشتر شود ، تعداد آنها نيز افزون تر مي گردد. گزنده ترين و گوياترين تصوير اين وضعيت ، هنگامي است که امريکا خود را همزمان ، آماده حمله به يک کشور و فرستادن سازمان هاي غيردولتي به آنجا براي بازسازي ويرانه ها مي کند. ان جي اوها براي اطمينان از امکان ادامه کار ، برخورداري از کمک هزينه و اجازه کار از دولت هاي محلي ، سعي مي کنند مستقل از چارچوب سياسي يا تاريخي محلي عمل کنند و يا زماني که اين چارچوب مورد تاييدشان نيست ، تا حد ممکن از آن فاصله بگيرند.

فراخوان هاي اين سازمان ها براي کمک رساني ، به ظاهر غيرسياسي ، اما عميقا سياسي است. در يک کلام ، مردم (در ظلمت) اين کشورهاي (در ظلمت) را مثل قربانيان نوعي بيماري نشان مي دهند. باز هم يک هندي که دچار سوئتغذيه است ، يک اتيوپيايي که از گرسنگي جان مي سپارد ، يک اردوگاه پناهندگان افغاني ديگر، يک سوداني قطع عضو شده ، همه آنها به کمک انسان سفيدپوست احتياج دارند.ان جي اوها ناخواسته ، کليشه هاي نژادپرستانه را با تاکيد بر کارايي ، موفقيت و خيرخواهي تمدن غرب تشديد مي کنند. آنها ميسيونرهاي غيرمذهبي جهان نوين به شمار مي آيند.

در مقياسي کوچکتر اما مشابه ، کمک هاي آنها همان نقشي را دارد که ورود و خروج سرمايه گذاري هاي سوداگرانه در اقتصاد کشورهاي فقير ايفا مي کند. اين سازمان ها در وهله اول ، دستور کار خود را تحميل مي کنند ، سپس درگيري و مبارزه را به مذاکره تبديل مي سازند ، مقاومت را غيرسياسي و در جنبش هاي مردمي محلي که سنتا مستقلند ، مداخله مي کنند.

آنها بودجه هايي دارند که امکان مي دهد ، افراد محلي را استخدام کنند ، افرادي که در غير اين صورت ، مي توانستند از فعالان جنبش مقاومت باشند ، اما با همکاري با ان جي اوها هم احساس مي کنند مفيد و خلاق اند و هم نانشان را درمي آورند ، متاسفانه مقاومت واقعي سياسي ، چنين شرايطي را فراهم نمي کند.