به‌ نظر مي‌رسد كه‌ خاورميانه‌ طي‌ هفته‌ جاري‌ آبستن‌ تحولات‌ ديپلماتيك‌ و سياسي‌ بي‌سابقه‌يي‌ باشد. اسراييل‌ در اين‌ هفته‌ پذيراي‌ دو رهبر سياسي‌ كشورهاي‌ استراتژيكي‌ لبه‌ خاورميانه‌ است‌. سفر ولاديمير پوتين‌ رييس‌ جمهور روسيه‌ و رجب‌ طيب‌ اردوغان‌ نخست‌ وزير تركيه‌ به‌ اسراييل‌ كه‌ تنها به‌ فاصله‌ چند روز از هم‌ صورت‌ خواهد گرفت‌ ترسيم‌ كننده‌ سناريوهاي‌ پيچيده‌ سياسي‌ براي‌ دورنماي‌ سياسي‌ خاورميانه‌ و توازن‌ قدرت‌ در اين‌ منطقه‌ خواهد بود. با در نظر گرفتن‌ نكاتي‌ همچون‌ برنامه‌ هسته‌يي‌ ايران‌ و كمك‌ قابل‌ توجه‌ روسيه‌ به‌ ساخت‌ مراحل‌ نهايي‌ نيروگاه‌ اتمي‌ بوشهر و نگراني‌ شديد اسراييل‌ از اين‌ همكاري‌، موضوع‌ بي‌ سابقه‌ عقب‌نشيني‌ نظاميان‌ اسراييلي‌ از نوار غزه‌ و پديدار شدن‌ آينده‌يي‌ از آرامش‌ در جريانات‌ سياسي‌ خاورميانه‌ و حمايت‌ روسيه‌ از اين‌ تحولات‌، مساله‌ فروش‌ موشك‌هاي‌ اسكنر روسيه‌ به‌ سوريه‌ و مخالفت‌ شديد كابينه‌ شارون‌ با اين‌ توافق‌ موشكي‌ از يك‌ سو و رياست‌ دوره‌يي‌ تركيه‌ در سازمان‌ كنفرانس‌ اسلامي‌ و تمايلات‌ اخير اسراييل‌ جهت‌ برقراري‌ نوعي‌ تعامل‌ ديپلماتيك‌ با كشورهاي‌ عربي‌ عضو اين‌ سازمان‌، نياز شديد آنكارا از حمايت‌ اسراييل‌ درخصوص‌ پذيرفته‌شدن‌ تركيه‌ در شوراي‌ امنيت‌ سازمان‌ ملل‌ و در نهايت‌ امكان‌ برقراري‌ پل‌ اقتصادي‌ قوي‌ ميان‌ تركيه‌ و اسراييل‌ كه‌ بشدت‌ هم‌ مورد نظر تل‌ آيو است‌ از سوي‌ ديگر مي‌توانند به‌ مثابه‌ قطعات‌ بر هم‌ خورده‌ يك‌ پازل‌ سياسي‌ پيچيده‌ باشد كه‌ در صورت‌ قرار گرفتن‌ هر يك‌ در جاي‌ مناسب‌ خود بي‌ شك‌ بايد به‌ انتظار وقوع‌ بي‌ سابقه‌ ترين‌ تحولات‌ ديپلماتيك‌ در خاورميانه‌ و برهم‌ خوردن‌ توازنات‌ سياسي‌ شكل‌ گرفته‌ طي‌ دو يا سه‌ دهه‌ گذشته‌ باشيم‌.پوتين‌ در حالي‌ پاي‌ به‌ سرزمين‌هاي‌ اشغالي‌ مي‌گذارد كه‌ تا پيش‌ از اين‌ روسيه‌ داراي‌ روابط‌ بسيار ناهمگون‌ سياسي‌ با اسراييل‌ بوده‌ است‌. كمتر از چند ماه‌ پيش‌ بود كه‌ منابع‌ خبري‌ از كمك‌ منابع‌ محرمانه‌ اسراييل‌ به‌ مخالفان‌ دولت‌ ساقط‌ شده‌ يانكوويچ‌ در اوكراين‌ خبر دادند كه‌ به‌ دنبال‌ آن‌ روسيه‌ با انتقاد شديد از اين‌ اقدام‌ منابع‌ اسراييلي‌ از به‌ سردي‌ گراييدن‌ روابط‌ مسكو تل‌ آيو در آينده‌ خبر داد. با اين‌ حال‌ اين‌ پايان‌ ماجرا نبوده‌ است‌. مطرح‌ شدن‌ مساله‌ فروش‌ موشك‌هاي‌ ضد هوايي‌ اسكنر روسيه‌ به‌ سوريه‌ موجب‌ برانگيخته‌ شدن‌ موجي‌ از مخالفت‌هاي‌ عمومي‌ در كابينه‌ اسراييل‌ شد. اسراييل‌ با اين‌ ادعا مخالفت‌ گسترده‌ خود را با اين‌ اقدام‌ روسيه‌ اعلام‌ كرد كه‌ ممكن‌ است‌ اين‌ موشك‌ها از سوي‌ سوريه‌ عليه‌ خاك‌ اسراييل‌ استفاده‌ شود. در اين‌ خصوص‌ گرچه‌ روابط‌ سياسي‌ تل‌ آويو مسكو دچار تزلزل‌هايي‌ شده‌ است‌ با اين‌ حال‌ دولت‌ پوتين‌ همچنان‌ بر پافشاري‌ خود بر فروش‌ اين‌ موشك‌ها به‌ سوريه‌ تاكيد دارد. سفر بي‌ سابقه‌ پوتين‌ به‌ تل‌ آويو از جنبه‌هاي‌ ديگر هم‌ قابل‌ بحث‌ است‌. همكاري‌ هسته‌يي‌ تهران‌ مسكو كه‌ طي‌ ماه‌ هاي‌ اخير به‌ سطح‌ بي‌ سابقه‌يي‌ رسيده‌ است‌ از سوي‌ تحليلگران‌ سياسي‌ به‌ عنوان‌ مهمترين‌ چالش‌ سياسي‌ پيش‌ روي‌ رهبران‌ روسيه‌ و اسراييل‌ در اين‌ سفر مهم‌ خواهد بود. گفته‌ مي‌شود كه‌ پوتين‌ از يك‌ سو براي‌ اطمينان‌ دادن‌ به‌ اسراييل‌ جهت‌ قانوني‌ بودن‌ اين‌ همكاري‌ هسته‌يي‌ و نداشتن‌ هرگونه‌ تمايلات‌ نظامي‌ و از سوي‌ ديگر جهت‌ همسو ساختن‌ هرچه‌ بيشتر اسراييل‌ با گفت‌ و گوهاي‌ هسته‌يي‌ ايران‌ و اتحاديه‌ اروپا و در نهايت‌ كاهش‌ نگرش‌ سياسي‌ تل‌ آويو به‌ اين‌ مذاكرات‌ هسته‌يي‌ به‌ اسراييل‌ سفر مي‌كند. به‌ هر سو بايد پذيرفت‌ كه‌ سفر پوتين‌ به‌ اسراييل‌ به‌ عنوان‌ نخستين‌ ديدار رسمي‌ يك‌ رييس‌ جمهور روسيه‌ از تل‌ آويو مي‌تواند نتايجي‌ بي‌ سابقه‌ و حتي‌ غير قابل‌ پيش‌ بيني‌ داشته‌ باشد بطوري‌ كه‌ برخي‌ از كارشناسان‌ سياسي‌ منطقه‌ آن‌ را نقطه‌ عطفي‌ در تحولات‌ سياسي‌ خاورميانه‌ عنوان‌ كرده‌اند. اين‌ در حالي‌ است‌ كه‌ پوتين‌ پيش‌ از سفر به‌ سرزمين‌هاي‌ اشغالي‌ ديروز وارد قاهره‌ شد و امروز )چهارشنبه‌( با حسني‌ مبارك‌ رييس‌جمهوري‌ مصر ديدار كرد.از سوي‌ ديگر سفر قريب‌ الوقوع‌ اردوغان‌ به‌ اسراييل‌ نيز حايز نكات‌ قابل‌ تامل‌ فراواني‌ است‌. اردوغان‌ كه‌ كشورش‌ رياست‌ دوره‌يي‌ سازمان‌ كنفرانس‌ اسلامي‌ را دارد در سفر خود به‌ سرزمين‌هاي‌ اشغالي‌ به‌ دنبال‌ اهداف‌ قابل‌ توجهي‌ است‌. از يك‌ سو تركيه‌ كه‌ در صدد آن‌ است‌ تا ضمن‌ عضويت‌ در اتحاديه‌ اروپا، به‌ عضويت‌ شوراي‌ امنيت‌ سازمان‌ ملل‌ نيز در آيد، در نظر دارد تا در اين‌ سفر حمايت‌ تل‌ آويو را در اين‌ خصوص‌ به‌ دست‌ آورد. گفته‌ مي‌شود كه‌ پيش‌ از اين‌ نيز تل‌ آويو نسبت‌ به‌ حمايت‌هاي‌ خود از عضويت‌ تركيه‌ در شوراي‌ امنيت‌ و حتي‌ اتحاديه‌ اروپا به‌ آنكارا اطمينان‌ خاطر داده‌ است‌. در همين‌ حال‌ تحولات‌ فلسطين‌ نيز بشدت‌ مورد توجه‌ اردوغان‌ و دولت‌ تركيه‌ است‌. تحليلگران‌ سياسي‌ معتقدند كه‌ اردوغان‌ در جريان‌ حضورش‌ در اسراييل‌ و ديدارهايش‌ با شارون‌ و ديگر مقامات‌ اسراييلي‌ قصد دارد تا دولت‌ شارون‌ را همچنان‌ به‌ عقب‌ نشيني‌ از نوار غزه‌ و در نهايت‌ حمايت‌ از تشكيل‌ دولت‌ مستقل‌ فلسطيني‌ ترغيب‌ كند، اقدامي‌ كه‌ از ديد بسياري‌ از كارشناسان‌ سياسي‌ چندان‌ بعيد هم‌ به‌ نظر نمي‌رسد. تركيه‌ طي‌ دو سال‌ گذشته‌ و در پي‌ ترور شيخ‌ ياسين‌ و محكوميت‌ اسراييل‌ در خصوص‌ اين‌ حاد

ؤه‌ تروريستي‌ روابط‌ سردي‌ با اين‌ رژيم‌ داشته‌ است‌ با اين‌ وجود زماني‌ كه‌ مسائلي‌ همچون‌ عضويت‌ در اتحاديه‌ اروپا و شوراي‌ امنيت‌ به‌ ميان‌ مي‌آيد قواعد بازي‌ سياسي‌ از سوي‌ تركيه‌ بر هم‌ مي‌خورد. تركيه‌ كه‌ طي‌ روزهاي‌ گذشته‌ موافقت‌ خود را با دسترسي‌ بيشتر امريكا به‌ پايگاه‌ اينجرليك‌ خود جهت‌ انجام‌ پروازهاي‌ بيشتر به‌ عراق‌ و افغانستان‌ اعلام‌ كرده‌ است‌ اكنون‌ درصدد آن‌ است‌ تا با دست‌ زدن‌ به‌ هر اقدامي‌ روابط‌ نزديك‌تري‌ با اسراييل‌ داشته‌ باشد چرا كه‌ نزديكي‌ به‌ متحد واشنگتني‌ در واقع‌ تلاش‌ براي‌ جلب‌ حمايت‌ واشنگتن‌ از آنكارا خواهد بود. در اين‌ ميان‌ نبايد از تمايل‌ شديد اسراييل‌ جهت‌ همكاري‌هاي‌ اقتصادي‌ با تركيه‌ نيز چشم‌ پوشي‌ كرد. مساله‌ اصلاحات‌ در نظام‌ تركيه‌ كه‌ مورد نظر اتحاديه‌ اروپا نيز است‌، از جمله‌ موارد مورد بحث‌ در جريان‌ ديدار اردوغان‌ از تل‌ آويو خواهد بود.به‌ هر سو تحليلگران‌ سياسي‌ سفر پوتين‌ و اردوغان‌ به‌ اسراييل‌ و همزماني‌ تقريبي‌ آنها را قابل‌ تامل‌ عنوان‌ كرده‌اند و چنين‌ مي‌پندارند كه‌ در پس‌ ديدارهاي‌ پوتين‌ و اردوغان‌ از اسراييل‌، نوعي‌ هدف‌ سياسي‌ در راستاي‌ بر هم‌ خوردن‌ توازنات‌ سنتي‌ سياسي‌ چند دهه‌ گذشته‌ وجود داشته‌ باشد.