با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 57 خورشیدی ارزشها و هنجارهای اجتماعی هم دگرگون شد و ارزش اجتماعی و شخصیت بسیاری از شهروندان از اشرافی گری و مصرف گرایی به دینداری و پایبندی به شئونات اسلامی و زنده نگهداشتن شعائر مذهبی تغییر یافت. در این راستا پوشیدن نوع لباس و آرایش ظاهری و مراودات اجتماعی در بین هموطنان دچار تحول شد. مردم در مکالمات روزمره از کلمات و جملات شرع پسند و رایج در بین مومنین استفاده کردند بطوریکه کلمه برادر به جای آقا و کلمه خواهر به جای خانم نشست. با شروع جنگ تحمیلی، ملت ایران با وحدت و همبستگی ملی به دفاع از آب و خاک کشورمان و آرمانهای مقدس خود پرداختند. جوانان برومند به جبهه های جنگ اعزام شدند و با نثار جان خود در دفاع از کشور و نوامیس مردم حماسه ها آفریدند. روزی نبود که شهرها و روستاهای کشورمان شاهد تشییع پیکر پاک شهیدان نباشد. علماء و وعاظ و نوحه خوانان در مجالس این شهیدان سرافراز احکام دینی و اخلاق اسلامی را تبلیغ و ترویج نمودند و مردم را به جهاد در راه خدا که همان دفاع مقدس بود دعوت می کردندو مردم، بویژه جوانان برای آشنایی با فرهنگ غنی اسلام رغبت نشان می دادند. رزمندگان اسلام که در جبهه های جنگ حضور داشتند اخلاق و ارزشهای خاص جبهه را از مرزها به داخل کشور انتقال دادند. این ارزشها از وقایع تاریخ صدر اسلام و قیام حضرت امام حسین علیه السلام و یاران باوفایش در کربلا نشاءت گرفته بود. اکثریت مردم ایران که مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند ظلم ستیزی و فداکاریهای حضرت اباعبدالله و یارانش را الگوی خود می دانند و شعار هیهات من الذله را سرلوحه ی زندگی خود قرار داده اند. مردم خود را به رعایت ارزشهای اسلامی ملزم می دانستند، پوشش اسلامی و ظاهر آراسته به اخلاق مذهبی اکثریت مردم و نظارت و کنترل نیرو های انتظامی باعث شد اندک افرادی هم که به ارزشها و هنجارهای حاکم بر جامعه معتقد نبودند، خود را با دیگر شهروندان تطبیق دهند.

با قبول قطعنامه 598 از سوی ایران و برقراری آتش بس بین ایران و عراق و بازگشت آرامش در داخل کشور از نظارت و کنترل نیروهای انتظامی بر شئونات اجتماعی بخصوص در برخورد با زنان و مردان بدحجاب کاسته شد و پوشش خانمها و آقایان از یکرنگی و یکدستی خارج شد و مردم نوع آرایش ظاهری و لباس خود را با سلایق خود انتخاب نمودند. دروازه ی گمرکات کشوربه روی کالاهای مصرفی تولید کشورهای بیگانه باز شدو کالاهای لوکس و لوازم آرایش و انواع لباس های رنگارنگ به داخل کشور سرازیر گردید. کالاهایی هم که اجازه ورود آنها از گمرکات صادر نمی شد بصورت قاچاق از مرزها وارد کشور شدند و برای عرضه به مردم پشت ویترینهای فروشگاهها و مغازه ها قرارگرفتند. دولتمردان و مسئولان امر که نتوانسته بودند در سالهای گذشته، ارزشهای حاکم بر جامعه را نهادینه کنند با تهاجم فرهنگی دشمن غافلگیر شده و نیروهای امر به معروف و نهی از منکر را به خیابانها بازگرداندند.

دولت و نهادهای مرتبط با امورفرهنگی و قشرهایی از مردم خواستار حاکمیت ارزشهای دینی برجامعه بودندو تلاش می کردند شهروندان به خواسته ی آنان جواب مثبت دهند. اما متولیان امر نتوانستد با تدوین برنامه ی فرهنگی کارآمد و اجرای آن، خلاء بوجود آمده را ترمیم نماید و در مقابل تهاجم فرهنگی بیگانه مقاومت کنند. گرچه برخی اقدامات موثر دولت را نمی توان نادیده گرفت. اعمال سیاستهای فرهنگی ناکارآمد دولت و اصراربراجرای این سیاستها از یک طرف و تهاجم فرهنگی و جذاب بیگانه از سویی دیگر باعث شد بسیاری از مردم به فرهنگ بیگانه روی خوش نشان دهند و از آن استقبال کنندو این مسئله موجب بوجود آمدن فاصله بین بسیاری از مردم و دولت شد و آنان که با فرهنگ بیگانه انس گرفته بودند مجبور بودند در مراجعه به ادارات و شرکتهای دولتی برای استخدام و یا عبور از صافی هسته های گزینش بر خلاف میل باطنی خود به دینداری و پایبندی به ارزشهای اسلامی تظاهر نمایند. حجاب اسلامی را رعایت کنند، صورت خود را باتیغ اصلاح نکنند، در مراسم مذهبی شرکت کنند و در مراودات خود با دوستان و همسایگان احتیاط را رعایت کنند و خود را افرادی دارای اخلاق پسندیده و ملتزم به شئونات اسلامی جلوه دهند. اما امروز، در جامعه ی ما طبقات مختلفی با دیدگاههای گوناگون بوجود آمده است که از نظر پایبندی به ارزشهای دینی، مذهبی و اجتماعی با هم فرق دارند ولی در پایبندی به اصول و مبانی اسلامی تفاوتی به چشم نمی خورد.

نمی توان جامعه را یکدست نمود و سلایق و علایق آنان را در نظر نگرفت، همین که فرد مسلمانی به وظایف شرعی خود عمل می کند کافی است و نباید بالاترین رتبه دینداری و التزام عملی به تمام ارزشها را از همگان خواستار شد. انسان، با تقوای الهی و با مبارزه با نفس اماره به کمال می رسد، انتظارشیخ و فاضله بودن از عموم وجاهت ندارد. ممکن است کسانی در شغل و مسندی قرار گرفته باشندکه انجام وظایف محوله نیازمند وجود تقوای الهی در فرد و مراقبت ازنفس است که مسئولین کشور باید از چنین تقوایی برخوردارباشند. سیاستهای نادرست باعث شده است که در جامعه ی کنونی ما، ریا و دوروئی و تظاهر به دینداری رواج پیدا کند در بیسیاری از موارد شایستگی ها به فراموشی سپرده شده و به ظاهرو رفتار اشخاص بسنده می شود. بسیاری از افراد متمکن هر ساله به زیارت خانه خدا می روندو به این کار خود مباهات و افتخار می کنددر حالی که در کشور هزاران خانواده ی مستمند و نیازمند وجود دارند و جوانانی هستند که به علت ناتوانی مالی نمیتوانند تشکیل خانواده دهندو سالم زندگی کنند. بسیارند کسانی که ملتزم به احکام شرعی نیستندو واجبات دینی را انجام نمی دهند و از محرمات دوری نمی کنند اما در ماه محرم با برپایی مجالس عزا برای امام حسین علیه السلام خود و خانواده شان راافرادی دیندار و مذهبی و موجه جلوه میدهند تا بتوانند با سیادت مذهبی بر دیگران، مورد احترام واقع شوند. سوء استفاده از مقدسات مردم دربین برخی بانوان نیز رواج یافته است. بعضی با برپایی مجالس روضه برای اهل بیت علیه السلام و دعوت از اقوام و همسایگان، منزل و لوازم خانگی ودارایی خود را به نحوی به مدعوین نشان می دهند و فخرفروشی می کنند. همه می دانیم که قیام امام حسین علیه السلام برای برپایی و زنده نمودن دین جد بزرگوارشان حضرت محمدبن عبدالله ص بوده و آن حضرت با قیام و شهادت خود مسلمانان را به برپا داشتن نماز و دادن خمس و زکات واجرای عدالت و عمل به احکام دین مبین اسلام دعوت فرموده است. در پایان حدیث مشهور از معصوم علیه السلام را نقل می کنم که فرموده است : الاعمال بالنیه

تماس با نويسنده:

j_razligi@noavar.com