پيمان "اسلو" ديگر يك سوال نيست كه به دنبال جواب آن باشيم يا طرح يك مساله نيست كه در پي درستي يا نادرستي آن باشيم، بلكه پيمان "اسلو" امروزه يك واقعيت موجود است. امروز ما مي بايست درباره محتواي اين پيمان سوال كنيم نه در اين باره كه آيا پيماني وجود داشته يا خير؟ عناصر تشكيل دهنده اين پيمان و عناوين آن نسبتا مشخص شده است و به نظر مي رسد كه بر سر اغلب مفاد آن نيز توافق صورت گرفته و درباره توافق ساير مفاد نيز گفت و گوها همچنان ادامه دارد.

هفته گذشته، مطبوعات صهيونيستي خبر دادند كه محمود عباس رئيس تشكيلات خودگردان و ايهود اولمرت نخست وزير رژيم صهيونيستي از چند ماه قبل تاكنون براي دستيابي به يك سري اصول مربوط به حل و فصل نهايي مساله فلسطين، با يكديگر گفت و گو مي كنند و اين گفت و گوها كاملا به طور مسالمت آميز بين طرفين برگزار مي شود و قرار است دو طرف طي روزهاي آينده دور جديد مذاكرات خود را از سربگيرند.

"شيمون شيفر" خبرنگار سياسي روزنامه عبري زبان "يديعوت آهارانوت" در گزارشي در تاريخ 16/8/2007م. فاش ساخت كه عباس و اولمرت با صداقت و شهامت خاصي قصد حل مسائل و چالش هاي سياسي موجود را دارند. وي افزود كه اولمرت براي اولين بار در مقابل هيأتي از اعضاي كنگره آمريكا گفت:«چند ماهي است كه با هدف دستيابي به اصولي كه به تشكيل يك كشور فلسطيني منجر شود، با عباس در خصوص مسائلي مهم مذاكره مي كنيم و اين اصول شامل مرزها، قدس، آوارگان، مبادله اراضي، گذرگاه امن بين كرانه باختري و رژيم صهيونيستي و رابطه اين رژيم با دولت فلسطيني مي شود.» نخست وزير رژيم صهيونيستي در جمع اين هيأت، عباس را به عنوان نخستين رهبر فلسطينيان از زمان آغاز گفت و گو با رهبران تشكيلات خودگردان پس از پيمان "اسلو" معرفي كرد و اظهار داشت:«عباس خواستار تغيير واقعيت موجود و نيز خواهان صلح با اين رژيم است.» اولمرت همچنين خاطرنشان ساخت كه در صورت دستيابي به توافق با رئيس تشكيلات خودگردان، اين توافق را در ميان ملت فلسطين به همه پرسي خواهد گذاشت.

مهمترين نكته در گزارش خبرنگار سياسي رژيم صهيونيستي اين است كه اولمرت در ديدارهاي محرمانه اش با عباس اين شرط را گذاشته كه حماس خارج از بازي باشد، اولمرت همچنين تهديد كرد كه در صورت تشكيل دولت وحدت ملي با حضور و مشاركت حماس، هر گونه همكاري با عباس را متوقف خواهد كرد.

"شيفر" به مضمون مذاكرات كنوني هيچ گونه اشاره اي نكرد و در عين حال، خاطرنشان ساخت كه درباره ميزان امتيازهايي كه عباس به اولمرت خواهد داد، چيزي نمي داند. اين خبرنگار "اسرائيلي" گفت كه بر اساس اظهارات اخير اولمرت و زيپي ليوني وزير خارجه رژيم صهيونيستي، اين رژيم آماده است تا از 50 درصد از اراضي كرانه باختري عقب نشيني كند و كشور فلسطيني در اين پنجاه درصد بعلاوه نوار غزه تشكيل شود به اين شرط كه پنجاه درصد باقي مانده از اراضي كرانه باختري كه در آن بيش از صد شهرك يهودي واقع است، تحت سيطره رژيم صهيونيستي باشد. رژيم صهيونيستي همچنين با ايجاد يك گذرگاه امن بين كرانه باختري و نوار غزه موافق است. "شيفر" افزود كه اولمرت همچنين با پيشنهاد واگذاري بخشي از اراضي "نقب" به فلسطينيان به جاي قسمتي از اراضي كرانه باختري موافق است.

به گفته خبرنگار سياسي "آهارانوت" اولمرت در گذشته نيز گفته بود كه آماده است تا برخي از محله هاي عربي اطراف قدس شرقي را به تشكيلات خودگردان واگذار كند و نيز آماده است تا با طرف فلسطيني به طور مشترك، مسئوليت حرم قدسي شريف را به عهده بگيرد. به گفته وي، اولمرت در خصوص مساله آوارگان، با موضع گيري ليوني مبني بر بازگشت آوارگان به مرزهاي كشور فلسطين و نه به داخل "اسرائيل" موافق است.

از سوي ديگر، روزنامه "هاآرتص" درباره توافق قريب الوقوع بين عباس و اولمرت مسائل ديگري را مطرح كرده است. بنا به اعلام اين روزنامه، اصولي كه قرار است دو طرف به توافق برسند در سند يك صفحه اي خلاصه و شامل 4 الي 5 اصل كلي مورد قبول طرفين مي شود و نخست وزير رژيم صهيونيستي اميدوار است كه اين اصول تا پيش از برگزاري كنفرانس بين المللي صلح در پاييز آينده آماده شود. "هاآرتص" مي افزايد كه كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا اوايل ماه آينده براي كاهش موارد اختلاف بين طرفين به منطقه سفر خواهد كرد و زيپي ليوني وزير خارجه رژيم صهيونيستي نيز راهكارهايي را براي موفقيت مذاكرات عباس و اولمرت ارائه كرده است كه شامل سه مورد زير است:

ـ تضعيف جنبش حماس از طريق سلب مشروعيت از آن و در مقابل حمايت از دولت منتصب سلام فياض از طريق همكاري با گروه هاي ميانه روي فلسطيني

ـ جلب حمايت برخي از كشورهاي عربي و اسلامي ميانه رو، به اعتقاد ليوني اين كار باعث بهتر شدن جايگاه رژيم صهيونيستي در منطقه خواهد شد.

ـ جلب حمايت هاي سازمان هاي بين المللي از جمله كميته چهارجانبه بين الملل و جامعه بين الملل

معلوم نيست كه آيا اين رايزني ها و مذاكرات بين اولمرت و ابو مازن، در جريان فعاليت كابينه وحدت ملي فلسطين هم وجود داشت؟ از اشاره اي كه خبرنگار "يديعوت آهارانوت" نمود مبني بر ادامه اين گفت و گوها از چند ماه گذشته، مي توان دريافت كه اين رايزني ها حتي در زمان تشكيل كابينه وحدت ملي نيز وجود داشت.

بسياري از نويسندگان صهيونيستي در آثار خود، نسبت به دستيابي طرفين به يك توافق كلي ابراز ترديد كرده و تا حدودي آن را بعيد دانسته اند. "ناحوم برنياع" از نويسندگان مشهور صهيونيستي در مقاله اي در روزنامه "هاآرتص" نوشته است:«اولمرت وضعيتي بي ثبات دارد و چه بسا گزارش كميته "وينوگراد" درباره نتايج جنگ اخير عليه لبنان، موجب بركناري وي شود و اولمرت به نخست وزيري بدون اختيارات اجرايي، تبديل شود و همچنين تنها قدرت محمود عباس، ضعف او است بنابراين اين دو رهبر با يك چنين ويژگي هايي هرگز نمي توانند به توافقي بر سر اصول حل و فصل نهايي مناقشه فلسطين دست يابند.»

با توجه به روشن شدن اين مساله، بايد گفت كه اولمرت تلاش مي كند تا با بهره گيري از ضعف شديد ابو مازن ـ كه به بحراني شدن بي سابقه مساله فلسطين انجاميد ـ تا مي تواند در زمينه اين اصول، از او امتياز بگيرد و اين موضوع مي تواند براي اولمرت يك پوئن مثبت باشد و جايگاه وي را در ميان مردم پس از شكستش در برابر جنبش حزب الله لبنان بهبود بخشد. در عين حال، دولت آمريكا نيز تمامي تلاش مي كند تا اين توافق هر چه سريعتر شكل بگيرد، بلكه وي نيز كه محبوبيتش در افكار عمومي آمريكا و جهان به شدت كاهش يافته، امتيازي به دست آورده و چه بسا با اين توافق اوضاع منطقه اندكي آرام شود و پس از آن آمريكا بتواند با خيالي آسوده به پرونده هسته اي جمهوري اسلامي ايران رسيدگي كند.

در عرصه فلسطين، بايد گفت كه هم اكنون براي فراهم نمودن مقدمات دستيابي به اين توافق، دو حركت همسو وجود دارد؛ نخست آن كه با استفاده از تمامي ابزارها و راه ها براي خارج كردن جنبش حماس از عرصه سياسي فلسطين و جلوگيري از عضويت اين جنبش در هر يك از نهادهاي منتخب يا اجرايي در مرحله بعدي تلاش مي شود و ديگر آن كه سعي مي شود تا مقاومت از بين برود. همه مي دانيم كه پس از آن كه سلام فياض نخست وزير دولت منتصب، واژه مقاومت را از برنامه كابينه اش حذف كرد، نامبرده لحظه اي از حمله عليه گروه هاي مقاومت دست برنداشت و طي اظهاراتي در آغاز هفته جاري، نيروهاي مقاومت را "شبه نظاميان مسلح" و آن ها را مانعي در راه تحقق صلح خواند. چه بسا اين نخستين بار در طول تاريخ است كه نخست وزيري در يك سرزمين اشغالي، درباره مقاومت چنين اظهار نظري مي كند. كابينه فياض حتي پا را از اين هم فراتر گذاشته و از نيروهاي مقاومت خواسته كه سلاح خود را بر زمين بگذارند و وعده بدهند كه ديگر عليه مواضع صهيونيست ها دست به عمليات نمي زنند و در مقابل نيز نظاميان صهيونيست از پيگرد مبارزان دست بر مي دارند. اين موضع گيري به معناي نشان دادن چراغ سبز به "اسرائيل" براي پيگرد و ترور مبارزاني است كه براي آزادي ميهن از لوث وجود اشغالگران سلاح در دست مي گيرند.

يك چنين موضع گيري هايي چه معنايي مي تواند داشته باشد؟! عده اي مجدانه تلاش مي كنند تا مساله فلسطين را حذف و پرونده آن را مختومه اعلام كنند و تا آن جا كه مي توانند از ابو مازن ضعيف امتياز بگيرند. اين به معناي آن است كه ابو مازن بار ديگر قصد تكرار تجربه تلخ "اسلو" را دارد؛ تجربه اي كه يك پيروزي حتمي براي "اسرائيل" و يك بدبختي براي مقاومت و مبارزات فلسطينيان و كليه كساني به ارمغان آورد كه خواهان پايان يافتن اشغالگري بودند. اين پيروزي هنگامي محقق شد كه رژيم صهيونيستي فرصتي براي تغيير حقايق موجود يافت و كشورهاي عربي را در دامي تحت نام "جبهه صلح" و "گروه هاي ميانه روي منطقه" گرفتار كرد. اين موضع گيري ها همچنين مي تواند حامل اين پيام باشد كه بازي همچنان ادامه دارد. ابو مازن و دار و دسته اش به جاي آن كه براي متحد كردن ملت فلسطين از طريق گفت و گو با حماس و رويارويي با توطئه ها و جنايت هاي اشغالگران تلاش كند، كاملا بر عكس اين عمل مي كند و با صهيونيست ها به طور محرمانه در زمينه حذف مساله فلسطين مذاكره مي كند و عليه حماس آشكارا اعلان جنگ مي دهد. اين موضع گيري همگان را حيرت زده كرده است، تا جايي كه خبرنگار راديو انگليس را بر آن داشت تا از "ياسر عبد ربه" از مشاوران سياسي عباس اين سوال را مطرح كند كه اكنون دشمن شما كيست "اسرائيل" يا حماس؟ اين سوال "عبد ربه" را گيج كرد، به گونه اي كه نتوانست حقيقت تلخ را بيان كند و پس از ناسزا گويي به خبرنگار، گوشي را با عصبانيت قطع كرد.!