پروتکل الحاقي دقيقا از ايران چه مي خواهد؟

اين پروتکل تاکيد دارد تا کشورهايي که از فناوري هسته اي بهره مي برند ، صرفا فعاليت هاي صلح آميز داشته باشند و از هرگونه اقدام براي توليد و تکثير سلاحهاي هسته اي اجتناب کنند. اين کنوانسيون محدوديت هايي را براي کشورهايي که به آن متعهد شده اند ، از طريق بازرسي هاي مداوم و مستمر در هر زمان و مکان در کشورهاي عضو کنوانسيون ايجاد مي کند و اين کشورها بايد همه گونه تسهيلات لازم را براي بازرسي ها فراهم کنند. از سوي ديگر در اين پروتکل نيازي به اجازه دولت نيست و در هر شرايطي اين بازرسي ها مي تواند صورت گيرد و دولتهاي عضو موظف به همکاري با بازرسان هستند. در حقيقت اين کنوانسيون در تلاش براي جلوگيري از توليد و تکثير سلاحهاي هسته اي تدوين شده است ؛ اما درخصوص ايران هدف آن است که تهران به هيچ وجه و در هيچ زماني به سلاحهاي هسته اي دست نيابد. اين کشورها مي کوشند تا نگراني هاي اسرائيل در منطقه برطرف شود. وجود تسليحات هسته اي در ايران يکي از نگراني هاي اين کشور محسوب مي شود و تهديدي براي آن به شمار مي آيد.

با وجود اين فشارها در برابر امضاي پروتکل چه تصميمي بايد اتخاذ کرد؟

نظرهاي متفاوتي درباره پيوستن يا رد پروتکل وجود دارد. در صورت الحاق به اين پروتکل ، تاکيد شده است که کشورهاي صاحب فناوري هسته اي بايد همکاري هاي لازم را با دولتهايي که در طلب دستيابي به اين فناوري هستند ، داشته باشند ؛ بويژه در خصوص توليد برق و انرژي الکتريکي.

همچنين اين کشورها وظيفه دارند تا واسطه اي براي انتقال مواد و تجهيزات لازم بوده و کشورهايي را که به دنبال استفاده صلح آميز از فناوري هسته اي هستند، ياري کنند. بنابراين کشور ما مي تواند مدعي باشد که نه تنها اين کمکها به ايران نشده است ، بلکه تحريم هايي هم در اين خصوص صورت گرفته است و در صورت تحقق اين موارد، ايران آماده پيوستن به پروتکل به شرط برداشتن تحريم هاست.

از سوي ديگر خروج از NPT نمي تواند به ايران کمکي بکند. کشورهايي که سلاح هسته اي دارند - مانند هند و پاکستان - از اين پيمان خارج شده اند ؛ اما در مورد ايران که اهداف صلح آميز دارد ، مشکلي را حل نمي کند.

امضاي اين پروتکل از لحاظ حقوقي و سياسي چه تبعاتي براي ما دارد؟

اين نگراني وجود دارد که پذيرش اين پروتکل ، بازرسي هاي مداوم و غيرمترقبه اي را در پيش داشته باشد ، و علاوه بر آن ، نه تنها اين بازرسي ها ادامه پيدا کند ، بلکه به آن بسنده نشود و راه را براي درخواست هاي ديگر باز کند. در حالي که بسياري از کشورهاي همسايه ايران ، چون هند و پاکستان از سلاحهاي هسته اي برخوردارند ، اما وجود ارزشهاي نظام انقلابي ايران و حمايت تهران از گروههاي مبارز لبناني و فلسطيني ، شرايطي را ايجاد مي کند که در صورت برخورداري ايران از سلاحهاي هسته اي ، تهديدي جدي براي امريکا و اسرائيل محسوب مي شود.

تغيير موضع اروپا را چگونه ارزيابي مي کنيد؟

اروپا معتقد بود که بايد به جريان هاي اصلاح طلبي در ايران اميدوار بود و به جاي تحريم ها بايد ايران را از راه گفتگوها پايبند کرد ؛ اما در اين اواخر اروپا از جريان اصلاح طلبي در ايران قطع اميد کرد از سوي ديگر برخي از کشورهاي اروپايي بر آن شدند تا براي رضايت امريکا ، از اختلافاتي که در جريان جنگ عراق با اين کشورها به وجود آمده بود ، ايران را وجه المصالحه اين رفع اختلافات قرار دهند که نتيجه آن پذيرش پيشنهاد امريکا در اجلاس وزراي گروه 8 و صدور قطعنامه اي بود که در آن هرگونه مذاکرات سازنده با ايران ، مشروط به الحاق اين کشور به پروتکل الحاقي بود.