بنياد مطالعه كتاب كشور فلان (x) از 52 شخصيت مشهور خواست كه طي شركت درجلسه اي كتاب يا نويسنده مورد علاقه خودرا معرفي نمايند. آنها بايد از تاثير ادبيات در زندگي شان گزارش دهند. آثار فوق كتابخانه اي ميشوند ضد فراموشي. هر اعترافي درباره نويسنده يا كتابي، نشاني از اتوبيوگرافي آن شركت كننده نيز است. چندسال پيش كتابي باعنوان “ چگونه مارسل پروست باعث تغييراتي درزندگي ام شد “، منتشر شد. زماني كه از برشت سئوال شد او چه كتابي را همراه خود خواهد برد اگر به جزيره اي پرت افتاده تبعيد شود، برشت گفت لابد خنده تان خواهد گرفت ؛ كتاب انجيل را همراه ام خواهم برد.

دراينجا نظر چند تن از شركت كنندگان سوسيال دمكرات كشور مذكور را با هم مي خوانيم: وزير سابق فرهنگ كه استاد فلسفه نيز است ميگويد او كتاب دكتر ژيواگو را در 12 سالگي براي جشن تولد اش هديه گرفت. او از آنزمان تاكنون كتاب فوق را پنج بار خوانده. اوبا كمك آن كتاب نخستين بار با جنس زن آشنا شد !و آن كتاب سبب شد كه او سالها دوستدار ادبيات روس مخصوصا داستايوسكي، تولستوي و تورگنيف شود. ولي براي او عظمت پاسترناك به اندازه اهميت هومر در ادبيات جهاني است.

وزير سابق كار كه اكنون به سن بازنشستگي رسيده از كتاب مقدس انجيل تعريف ميكند. به نظر او در انجيل ميتوان با تمام ژانرها مانند: داستان جنايي و پليسي، سفرنامه، درام درباري و حكومتي، تراژدي خانوادگي، گزارش جنگي، افسانه و قصه، مشاوره و راهنمايي، و مقالات فلسفي آشنا شد. در سرود سليمان ميتوان داغترين اشعار عاشقانه را زمزمه كرد:

آه عروس من

چه زيباست بازي عشق

نامزد بازي ات

چه ابدي است خاطره

شير و عسل زير زبانت

درداستان يونس، زيبا و عميقترين داستان آسماني ثبت گرديده. يونس بايد در شهر نينوا به دستور حاكمين بالاي ممبر برور و به فاحشه ها، حيله گران و رباخواران خبر دهد كه نزديك شدن روز قيامت اجتناب ناپذير است.

ولي گناهكاران حرفهاي اورا جدي نمي گيرند چون ميدانند و تجربه كرده اند كه تنبيه و قصاص خدا آهسته و طولاني و ترحم و شفقت او سريع و كوتاه است. درداستان ايوب خواننده از خود ميپرسد چرا خداي عادل، انسان نيكو و مفلوكي مانند ايوب را آنچنان بيرحمانه آزار ميدهد. آيا نبايد به رحمان و رحيم بودن خالق شك كرد؟. ايوب به انتقاد از خدايي ميپردازد كه حتا آته ايستهاي امروزي به تعجب مي افتند. آته ايست ها با نفي خدا پا به فرار گذاشته و مشكل خودرابا او حل ميكنند. ولي ايوب رو در روي خدا مي ايستد و با او بحث مي نمايد و او را به محاكمه مي كشاند.

يكي ديگراز شركت كنندگان، از زماني ميگويد كه خود هوادار هيپي ها بوده و در سال 1976 ميخواسته بقول خودش ادبيات را زندگي كند. اواز رمان جك كرواك، نويسنده آمريكايي با عنوان “ در بين راه “ ميگويد (1)؛ جك كرواك درسال 1969 درگذشت و 1974 پايان جنگ ويتنام بود. كرواك نويسنده اي بود از نسل بربادرفته، نسل هيپي ها، آنارشيستهاي غيرسياسي، نسل آوانگارد، نسل معترض. اين رمان اورا ميتوان سفرنامه مدرني به درازاي كشور آمريكا دانست؛ از شمال به جنوب، از نيويورك تا مرز مكزيك. آمريكادرسال 1976، 200مين سال استقلال خودرا جشن گرفت. بعضي از هيپي هاي توريست غرب مي خواستند در تكزاس شاهد رژه سفيدپوستان باشند. سفر به آمريكا سفري ادبي با رماني در سر بود. رمان “ در بين راه “ اثر كرواك، مانيفست هيپي ها، هم قطب نماي سفر بود و هم موضوعي براي خواندن. هيپي ها مانند افراد رمان، سفري 35000 كيلومتري درپيش داشتند، از مرز كانادا تا مرز مكزيك. آنها ميخواستند وارد آمريكاي ادبي كرواك شوند. سفر حدود دو ماه طول كشيد. انها مي خواستند: در بين راه بودن، هيچگاه به مقصد نرسيدن، طول مسير و وسعت فضا رااحساس كردن، در متل هاي ارزان خوابيدن، ساندويچ و هامبورگر خوردن، اتو استپ زدن، پشت پيكاپ هاي بي چادر نشستن، را شخصا تجربه كنند، ماشين دست دومي به قيمت 500 دلار ميخرند كه بعد از طي 10 مايل پنچر ميشود و سياهپوستهاي شهرك كوچك بين راه تعجب ميكنند كه مرد سفيد دچار اشكال شده و نياز به كمك دارد، توريستهايي كه خود شخصيت رمان شده اند. هيپي ها از دختران چشم چران آمريكايي ياد ميكنند كه به دليل تعصب فرهنگ پوريتاني از همدم شدن با جوانان غيرخودي شرم دارند. از مرز مكزيك ياد ميكنند كه موج جمعيت مسافرين، آنها را مانند رودخانه اي شست و به آنطرف ايستگاه كنترل برد. آنها از ساحل خليج مكزيك ميگويند، زير نخل ها، در كافه هاي كوچك، در كنار اقيانوس آرام، كه شاهد هيپي هاي پابرهنه با كلاههاي حصيري، آبجوهاي مع الشعيري ارزان، و زنان نيمه لخت شورتي شدند. با اين وجودمتاسفانه دختران رمان جك كروات هيچگاه و هيچ كجا در انتظار آنان صف نكشيده بودند.

چهارمين شركت كننده، يكي از هواداران جنبش دانشجويي دهه هفتاد است. او به جانبداري از داستان كوتاه آمريكايي ميگويد هركس تصور خاصي از واقعياتي دارد كه يك داستان يا رمان شرح ميدهد. رايموند شارلي در رمانش مينويسد: آنچنان احساس خلاء و پوچي ميكردم مانند فضاي ميان كهكشانها، به خانه كه رسيدم نوشابه اي را باز كردم و كنار پنجره اطاق رفتم.

داستانهاي شاندلي براي من ملموس تر از آثار: داستايوسكي، تولستوي، توماس مان، كافكا، همينگوي، و سينكلر لويس هستند. شاندلي با كمك ادبيات، جهاني ميسازد كه انسان خودرا درآن احساس ميكند. به نظر من، اين است هنر واقعي!. او در باره قهرمان داستاني مي گفت، من اورا هميشه در خيابانهاي خلوت، در اطاقهاي خالي، سرگردان و بي هدف، ولي شكست ناپذير مي بينم. اينگونه قهرمانان به انسان اميد و دلداري ميدهند. يعني ما ممكن است تنها و بي هدف ولي هيگاه شكست خورده نباشيم.

ازميان شركت كنندگان جلسه، زن شاعري ميگويد هر روز بدون  شعر، يك روز از دست رفته است. شعر ژانري است ميان زبان و موسيقي. انتظار دوستدار شعر بيشتر از زيبايي و قافيه بندي شاعرانه است. قانون شعر مانند قانون شطرنج بازي است، شاعر ممكن است خوب يا بد بازي كند. از جمله تاثيرات شعر ممكن است آن، وسيله اي براي گذر زمان ناخوش آيند، خشن، غمگين يا وسيله اي براي ثبت لحظه هاي زيبا و نيكو باشد.

- يكي ديگر از شركت كنندگان درباره مارسل پروست، نويسنده مورد علاقه اش، ميگويد رمان “ در جستجوي زمان برباد رفته“، اثري است 3000 صفحه اي درباره عشق. او در اين كتاب جملاتي  طولاني مي نويسد كه نياز به عادت دارند. رمان ماجراي نويسنده شدن يك جوان است كه دائم پايش در زندگي به سنگ ميخورد، بدون آنكه آن سنگها را او بسوي پليس و بورژوازي پرتاب كند.

- پروست مي نويسد، بهشت واقعي، بهشتي است كه انسان از دست داده باشد. اينها همه اعترافات يك نويسنده همجنسگرا است كه دورويي، بحران و فشار فرهنگ زمان خودرا به محاكمه مي كشاند.

* Jack Kerouac, Unterwegs  (on the road)

تماس با نويسنده:

 berlen83@web. de