در جوامعي مثل جامعه ما که در گذار از سنت به مدرنيته قرار دارند، در بسياري از موارد، ازدواج هنوز امري است جمعي ؛ به اين معنا که انتخاب همسر از سوي خانواده و فاميل ، دوست و آشنا صورت مي گيرد.

با رشد مفهوم فرديت ، به تبع حرکت به سوي مدرنيته ، افراد بيشتر و بيشتري خود را ناگزير مي بينند که دست به انتخاب بزنند، ولي هنوز معيار مشخصي براي اين انتخاب ندارند.

مراکز مشاوره قبل از ازدواج مي توانند اين ديدگاه ها را در اختيار آنان قرار دهند و مهم اين که در صورت بروز مشکلات بعد از ازدواج نيز مراکز مشاوره بعد ازدواج مي توانند زوجهاي جوان را در رفع مشکلاتشان ياري دهند.

مي توانيم ازدواج را پديده اي بدانيم که طي آن ، به منظور تشکيل و ادامه زندگي زناشويي ، بين زن و مرد پيوندي قانوني و مشروع صورت مي گيرد.

اين پيوند که از يک سو متکي بر نيازهاي طبيعي است ، در يک قالب اجتماعي اتفاق مي افتد که متکي بر شرايط اجتماعي ، هنجارها و تجربيات نظام فرهنگي جامعه است. با بروز تغييرات اجتماعي ، هنجارهاي اجتماعي نيز تغيير مي کنند و شايد ارزشهاي غالب اهميت خود را از دست بدهند.

شيوه هاي همسرگزيني هم به تبعيت از اين هنجارها و ارزشها دستخوش تغيير مي شوند. در مناسبات ميان يک زوج و انتظارات آنها از يکديگر نيز به ناچار تغييرات عمده اي پديد مي آيد.

جامعه ما نيز اين روزها شاهد تحولات و تغييراتي سريع است و همين امر باعث شده تا امروزه همسرگزيني و ازدواج بيش از گذشته مورد توجه قرار گيرد. به وجود آمدن خانواده هاي هسته اي ، آپارتمان نشيني ، اشتغال زن و مرد براي چرخاندن چرخ اقتصادي خانواده ، کاهش تعداد فرزندان و شيوه هاي تربيتي متفاوت و... مجموعه اي از مسائل را به ميان آورده که چندان براي نسلهاي گذشته آشنا و نامانوس نيست.

در ميان عشق و جنون

دکتر قزويني نژاد، روان شناس در مورد اين که آيا مي توان با مراجعه به مراکز مشاوره قبل از ازدواج با اطمينان صددرصد بقا و تداوم يک ازدواج را تضمين کرد اظهار مي دارد: نکته مهم و درخور توجه اين است که بر خلاف آنچه مردم مي پندارند مشاوره قبل از ازدواج اگرچه راهي است براي تعيين اين که آيا 2 نفر از نظر رواني و فکري براي يک عمر بودن در کنار يکديگر ساخته شده اند يا خير اما اين تنها 50درصد قضيه است و 50درصد باقيمانده بستگي تام و تمام به رفتار زوجين بعد از ازدواج دارد.

چرا که پيش از ازدواج هر 2طرف سعي مي کنند به بهترين نحو ممکن با ديگري رفتار کنند؛ مثلا خانمها به موقع سر قرارها حاضر مي شوند و يا آقايان با مهرباني و ملاطفت هنگام سوار شدن به ماشين در را براي همسر آينده شان باز مي کنند و... اما اغلب همين افراد که در مراکز مشاوره نيز بالاترين ميزان تفاهم را در جلسات مشاوره 2نفري و يا فردي ، با يکديگر دارند بعد از ازدواج به دليل عدم رعايت همين نکات به ظاهر بي اهميت و پيش پا افتاده ، دچار مشکلات عمده اي مي شوند که متاسفانه گاه به طلاق مي انجامد.

به همين دليل نبايد از خاطر دور داشت که هم قبل و هم بعد از ازدواج مراکز مشاوره مي توانند راه حلهاي مناسبي را در پيش پاي جوانان بگذارند.

دکتر قزويني نژاد در ادامه سخنان خود در اين باره که آيا تمام مراجعه کنندگان قبل از ازدواجشان با يکديگر اختلاف داشته و براي حل مشکلات به اين مراکز مراجعه مي کنند افزود: به هيچ وجه نمي توان وظيفه مراکز مشاوره قبل از ازدواج را تنها رفع مشکلات پيش از ازدواج دانست ، چرا که بسياري از مراجعه کنندگان هيچ گونه اختلافي با يکديگر ندارند و تنها براي اطمينان حاصل کردن از درستي تصميم شان به اين مراکز مراجعه مي کنند.

با گذشت بيش از 30سال از شروع فعاليت اين گونه مراکز، بسياري از والدين نيز جوانان خود را به اين کار تشويق مي کنند. حتي خانواده هاي سنتي نيز براي دادن اجازه نهايي براي عقد بعد از برگزاري مراسم خواستگاري ، دختر و پسر خود را وادار مي کنند تا براي مشاوره به يکي از مراکز بروند.

مراجعه به مراکز مشاوره هيچ ارتباطي با طبقه اجتماعي افراد ندارد. البته شايد بتوان گفت از آنجا که سطح سواد و تحصيلات عاليه جامعه ما روزبه روز رو به رشد است لذا اين امر مي تواند دليل خوبي براي درک اهميت مراجعه به مراکز مشاوره قبل و بعد از ازدواج باشد.

من 15سال تجربه مشاوره قبل از ازدواج دارم و احساس مي کنم اين جريان سيري کاملا صعودي داشته است به اين معنا که با گذشت زمان افراد جامعه آگاه تر شده اند و به نظر مي رسد که رسانه هاي گروهي خصوصا تلويزيون در اين زمينه وظيفه خود را به خوبي انجام داده است ، چرا که روزانه حداقل يکي از 7کانال تلويزيون در حال پخش برنامه اي روانشناختي در مورد امور خانواده و يا مشاوره ازدواج و اعتياد و... است و همين باعث بالا رفتن سطح آگاهي مردم شده است.

در گذشته هر کس به مراکز مشاوره قبل از ازدواج مراجعه مي کرد اسم مستعار براي خود انتخاب مي کرد و از ترس اين که مبادا ديگران او را به ديد فردي که دچار مشکلات رواني است بنگرند، در تاريکي شب از پله هاي مرکز مشاوره بالا مي آمد. اما الان وضع فرق کرده است و اين جاي بسي اميدواري است.

تفاهم و سازش دايمي

ازدواج رابطه نزديکي است که ميان زن و مرد براي مدت طولاني برقرار مي شود، بنابراين جوانان بايد قبل از ازدواج شرايطي را که لازمه يک زندگي زناشويي موفق است ، در نظر بگيرند.

شايد ازدواج کردن سخت به نظر برسد، اما پايدار و سالم نگه داشتن يک زندگي در بلند مدت از آن هم سخت تر است. دکتر قزويني نژاد با ذکر اين مطلب که ازدواج ، تنها به منظور ارضاي تمايلات آني و زودگذر نيست ، بلکه خوشبختي و سعادت زندگي آينده زن و مرد و فرزندان آنها بر پايه همين پيوند قرار گرفته است ، گفت : اگرچه تستهايي براي ازدواج وجود دارد، اما اين تستها به تنهايي نمي توانند کارساز باشند و به همين دليل براي افرادي که به مراکز مشاوره قبل از ازدواج مراجعه مي کنند جلسات مشاوره فردي و دوتايي برگزار مي شود.

اطلاعات فردي از هر دو طرف گرفته مي شود و يک سري برنامه ها را به آنها مي دهيم تا در دوران آشنايي يا نامزدي شان آنها را در زندگي خود پياده کنند تا اگر مشکلات و مسائلي برايشان پيش آمد به آنها آموزش ها و توصيه هاي لازم براي رفع اين مشکلات داده مي شود. به اين ترتيب دختر و پسر مي توانند قبل از رفتن به زير يک سقف مي توانند از انتظاراتي که از يکديگرند خواهند داشت آگاه شوند.

در جلسات مشاوره قبل از ازدواج راه مبارزه و مواجهه با مشکلات به افراد آموخته مي شود. اگر با توجه به جلسات مشاوره به نظر برسد که 2نفر با وجود علاقه شديدي که به يکديگر دارند، براي زندگي در زير يک سقف براي هم مناسب نيستند تا جاي ممکن سعي مي شود که در روند مشاوره مسائلي را که به نظر اختلاف آميز مي رسد، تاکيد بيشتري مي شود و در اين موارد با آنها کار مي شود و تجربه نشان داده است که اغلب خود افراد به اين نتيجه مي رسند که در اين مسائل با يکديگر نمي توانند به تفاهم برسند و به همين دليل از ازدواج با يکديگر صرف نظر مي کنند.

ازدواج موفق بستگي به عوامل مختلفي دارد که خيلي از آنها را بايد در دوران نامزدي ارزيابي کرد. البته عوامل ديگري هم در موفقيت زندگي زناشويي موثر است که مي توان آنها را بعد از ازدواج شناخت. در ازدواج ، سازش دايمي و از خودگذشتگي فراوان لازم است ، ولي اگر زن و مرد قبل از ازدواج با يکديگر توافق بيشتري داشته باشند، امکان سازش بعدي بيشتر خواهد بود.

مهمترين عوامل توافق در ازدواج عبارتند از:

1-رشد عاطفي و فکري

2-تشابه علايق و طرز تفکر

3-تشابه مذهبي

4-تشابه تحصيلي و طبقاتي

5-تشابه طرز فکر در امور جنسي

6-تشابه علاقه به زندگي و سرعت عمل در کارها

7-رابطه با خانواده زن و شوهر.