باشگاه را خانه خود بسازيد ورود اعضا کاربر میهمان به باشگاه خوش آمدي امروز پنجشنبه 19 دي 1387 كاربران برخط 23 نفر



متن اخبار كتاب تصوير صدا سيما       منابع افراد مطالعات موضوعي مطالعات منطقه اي صفحات ويژه لغتنامه
   
  
  
    
◄ ميرزا آقا  اصفهاني
  • مطلب
  • ارسال صفحه براي دوستان
  • اظهار نظر
  • امتياز به صفحه
  • تصاوير مرتبط
  • چاپ




ميرزا آقا اصفهاني از رجال دورة مشروطه است که در سال 1482ق در اصفهان متولد شد. در تهران به تجارت نفت پرداخت و به همين سبب ميرزاآقا نفطي نام گرفت. او در سال 1303ق راهي اسلامبول شد و به تجارت پرداخت. اقامت طولاني وي در اين شهر، شهرت اسلامبولي را برايش به ارمغان آورد. در اسلامبول با وجود نشرياتي چون اختر و حبل المتين با انديشة تجددگرايي آشنا شد.
ميرزا در سال 1322ق به اروپا رفت. اين سفر وي مقارن با سفر مظفرالدين شاه به فرنگ بود و ميرزاآقا با هيئت همراه شاه که افرادي چون ناصرالملک و عين الدوله بودند ملاقات نمود و موفق شد تا با سلطان عبدالمجيد ميرزا عين الدوله يک رابطة دوستانه برقرار کند. اين رابطة دوستانه منجر به بازگشت ميرزاآقا به ايران و اقامت در پايتخت شد. او در روزنامة حبل المتين سلسلة مقالاتي تحت عنوان «مدافعه وطن» درج کرد. در اين مقالات، به علل عقب ماندگي ايران پرداخت و با تکيه بر تفکر باستانگرايي با يکي از علل عقب ماندگي ايران را حمله اعراب به ايران برشمرد، راه پيشرفت را نيز در پيروي از متفکران غربي و جدايي دنيا از سياست معرفي کرد. ميرزاآقا در همين سلسله مقالات راه حل اساسي براي مشکلات کشور را در تاًسيس مشورتخانة ملي مي داند. اين مقالات باعث شد تا صدراعظم وقت، عين الدوله از وي بخواهد تا يک قانون اساسي تدوين کند ولي او چنان در تدوين اين قانون تندروي کرد که از سوي صدراعظم قانون اساسي وي رد شد و هيچ به کار گرفته نشد.
ميرزاآقا از همان بدو ورود خود به تهران به انجمن مخفي که مؤسس آن سيدمحمد طباطبايي و ناظم الاسلام بودند پيوست. فعاليت اين انجمن قرائت روزنامه‏ها و کتبي چون سياحتنامة ابراهيم بيک، يک کلمة مستشارالدوله، کتب ميرزاملکم خان ناظم الدوله و انتقاد به حکومت صدراعظم وقت عين الدوله بود. او همچنين به عضويت در لژ بيداري ايرانيان که اولين لژ رسمي فراماسونري در ايران بود درآمد و در ضمن از مؤسسان کتابخانة ملي در تهران بود. ديگر اعضاي مؤسس اين کتابخانه ميرزا محمدعلي خان نصرت السلطان، سيدنصرالله تقوي، سيدجمال واعظ و حاج ميرزا نصرالله ملک المتکلمين بودند که همگي از اعضاي لژ بيداري و انجمن شبه ماسوني کميتة انقلاب بودند. اين کتابخانه محلي مناسب براي تجمع اعضاي لژ بيداري بود و به قول سيدحسن تقي زاده که سرش درد مي کرد به آنجا مي رفت.
ميرزاآقا در راستاي مخالفت با عين الدوله در چاپ شبنامه عليه وي فعاليت داشت و در هر مجلسي به بدگويي از وي مي پرداخت. اين مسئله باعث شد تا در ربيع الثاني 1324 بنابه حکم صدراعظم به همراه ميرزااحمد مجدالاسلام و ميرزاحسن رشديه دستگير و به کلات تبعيد شد. دوران تبعيد وي چندان طولاني نبود و در جمادي الاخر همان سال با حکم صدراعظم جديد ميرزانصرالله خان مشيرالدوله از تبعيد آزاد شد ولي بنابه توصية صدراعظم به تهران نيامد و راهي اسلامبول شد. در اسلامبول نيز به خاطر تشکيل انجمن صنفي تجار ايراني، با سفارت ايران درگير شد و توسط دولت عثماني تبعيد و راهي ايران شد.
ميرزاآقا اصفهاني در نيمه ربيع الثاني 1325 به تبريز وارد شد سابقة تبعيد وي به کلات از سويي و اخراجش از عثماني توسط اين دولت و با همکاري ميرزارضاخان باعث شد تا مردم تبريز استقبال پر شوري از وي کنند و تا پل آبي به استقبال وي رفتند. او پس از ورود به تبريز بلافاصله به انجمن ملي تبريز پيوست و به صورت يکي از اعضاي فعال اين انجمن درآمد. از اين زمان به بعد او را به نام ميرزاآقا مجاهد خواندند. ورود او به تبريز مصادف با بلواي ماکو بود که در اثر درگيري بين نيروي مجاهدين خوي و حاکم ماکو اقبال السلطنه ايجاد شده بود. مجاهدين خوي گروهي تندرو بودند که از سوي کميتة اجتماعيون عاميون قفقاز حمايت مي شدند. ميرزاآقا نيز در اين ميان از سوي انجمن ماًمور رسيدگي به اين جريان شد. البته پيش از وي نيز يک هيئت شش نفره براي حل اين درگيري از سوي انجمن به خوي اعزام شده بود. ميرزاآقا مجاهد که در ميان راه به اين جريان پيوسته بود موفق به ختم غائله شد و اسراي خوي را اقبال السلطنه مسترد داشت. در همين زمان به نمايندگي مجلس از تبريز نيز منتخب شد و پس از بازگشت از خوي به تهران رفت. دورة نمايندگي او چندان طول نکشيد، چرا که در برخي از موارد با خواستة انجمنها از مجلس مخالفت مي کرد. سيل اتهامات به سوي او جاري شد از سويي متهم به گرفتن رشوه از خان ماکو اقبال السلطنه و از سويي به همکاري مخفيانه با دربار محمدعلي شاه متهم شد. سرانجام نيز در نهم ربيع الاول 1326 انجمن ملي تبريز در تلگرافي به مجلس اعلام کرد که ميرزاآقا از تمام وکالت خلع شده است. ميرزا نيز مدتي بعد تهران را ترک و به اروپا رفت و در روزنامه وست مينت ترگارت لندن مقاله أي تحت عنوان در ايران چه گذشت نوشت که در آن به مجلس، وکلا و انجمنها انتقاد کرده بود. مقالة وي را ادوارد براون پاسخ داد و بين اين دو مجادله أي قلمي درگرفت. ميرزاآقا پس از چندي به عتبات عاليات رفت تا براي حل مسئلة ايران راه حلي پيدا کند. مخالفان وي و مشروطه‏خواهان مقيم خارج از سفر وي به عتبات عاليات خشنود نبودند، و تلاش کردند که تکاپوهاي وي بي اثر ماند. ميرزاآقا پس از ديدار با علماي عتبات در ربيع‏الاول 1327 به ايران وارد شد. او از سوي علما ماًمور شده بود تا با محمدعلي شاه مذاکره کند تا چنانچه با ملت همراه شود و قانون مشروطه را به اجرا بگذارد، علما با وي همراهي خواهند کرد. مشخص نيست که وي موفق به ديدار با محمدعلي شاه شد يا خير ولي در بازگشت به تهران مجددا با انجمن مخفي ناظم الاسلام مرتبط شد و شبنامه أي تحت عنوان «شکوفه عصر» براي اين انجمن چاپ مي کرد. او در همين دوران فعاليت تجاري خود را در بازار تهران سر گرفت ولي با نزديک شدن قواي مشروطه خواه به تهران و فتح تهران او شهر را به سوي شميرانات ترک کرد و مدتي در آنجا مستقر بود. با آرام شدن اوضاع او نيز به شهر بازگشت و تجارت را ‎آغاز کرد ولي به علت دشمنيهاي سيدحسن تقي زاده و محمدرضا مساوات توسط قواي مشروطه خواه به مدت يکسال در مجلس بود. دليل خاصي براي دستگيري وي ذکر نشد. او سرانجام در سال 1328ق آزاد شد و فعاليت سياسي خود را با انتشار روزنامه أي تحت عنوان روزنامة عصر ادامه داد و در سال 1333 نيز به حزب اعتدال در مقابل حزب دموکرات پيوست. او خود را از سوي اين حزب کانديداي نمايندگي دوره سوم مجلس نمود ولي راًيي نياورد. در همين سالها ملقب به اعتمادالملک شد و از سوي دولت به حکومت گلپايگان و پس از مدتي حکومت طوالش منصوب شد. آخرين منصب دولتي وي رياست اداره دخانيات تا سال 1340ق بود.
 
منابع:
 
 

    220 بازديد     0 امتياز     0 مطلب

◄مطالعات موضوعي
●   انقلاب مشروطه (157)
●   حكومت قاجار (38)

◄ مطالعات منطقه اي
●   ایران (788)
●   اصفهان (2)

◄ تصاوير

◄ عناوين به ترتيب ◄ تاريخ
   
 




 
   
 

  درباره ي ما   |   تماس با ما   |   عضويت در سايت   |   ورود اعضا   |   تبليغات در سايت

  آمار سايت   |   پشتيبان فني   |   ارسال مطلب