ذبيحالله صفا در 1290 ش در شهميرزاد از قراء سمنان متولد يافت. دوران اوليه را در شهر بابل به سر برد و در همانجا گواهينامه دوره ابتدائي را دريافت كرد. تحصيلات متوسطه را در تهران به اتمام رسانيد و در 1312 ديپلم ادبي گرفت و وارد دارالمعلمين عالي شد و در 1315 ليسانس فلسفه و ادبيات فارسي گرفت. پس از انجام خدمت سربازي به دبيري زبان و ادبيات فارسي پرداخت. در عين حال در دوره دكتراي ادبيات به تحصيل اشتغال ورزيد و دكترا دريافت کرد و رساله خود را تحت عنوان حماسه سرائي در ايران نوشت و با درجه ممتاز مورد تصويب واقع شد و به عنوان دانشيار به تدريس در دانشكده ادبيات پرداخت و پس از پنج سال توقف در رتبه دانشياري به مقام استادي كرسي زبان و ادبيات فارسي منصوب گرديد.
دكتر صفا از سال 1320 به سمت معاونت و بعد كفالت اداره دانشسراهاي مقدماتي در وزارت فرهنگ برگزيده شد و در 1322 به رياست اداره تعليمات عاليه و تعليمات متوسطه و رياست دانشسراها منصوب گرديد. در همان زمان عضو هيئت مديره شير و خورشيد سرخ و دبيركلي كميسيون ملي يونسكو را در ايران عهدهدار شد و در اين سمتها مأموريتهاي زيادي به اروپا پيدا كرد. وي از جواني شوق و ذوق مطبوعاتي داشت. در 1312 معاون سردبير مجله مهر شد و در 1315 سردبير مجله مذكور گرديد. در 1320 امتياز مجله سخن را گرفت و يك سال آن را انتشار داد و بعد از يك سال امتياز سخن را به دكتر خانلري واگذار نمود و خود امتياز روزنامه شباهنگ را دريافت كرد و چهار سال متوالياً روزنامه را منتشر كرد. مدتي نيز مديريت مجله ارتش با او بود و بعد مدير مجله ادبي دانشكده ادبيات شد.
دكتر صفا مدتي نيز رياست دانشكده ادبيات را بر عهده داشت. از آثار و تأليفات او ميتوان كتب زير را نام برد: حماسه سرائي در ايران، تاريخ مختصر تحول نظم و نثر فارسي، تاريخ علوم عقلي در تمدن اسلامي، تاريخ ادبيات در ايران (سه جلد)، گنج سخن، يادنامه خواجه نصيرطوسي، جشن نامه ابن سينا، ترجمه مرگ سقراط از آثار لامارتين، مزداپرستي در ايران قديم، آئين سخن در معاني و بيان فارسي و چندين آثار و تصحيح ديگر.
صفا در سال 1378 در خارج از كشور درگذشت.
منابع:
1- کتاب شرح رجال سیاسی نظامی معاصر ایران، ج 2، نوشته دکتر باقر عاقلی ، انتشارات گفتار با همکاری نشر علم، 1380