برتراند آرتور ویلیام راسل (زادهٔ ۱۸ مه ۱۸۷۲ - درگذشتهٔ ۲ فوریه ۱۹۷۰ میلادی) فیلسوف، منطقدان و منتقد اجتماعی بریتانیایی قرن بیستم بود که بیشتر به خاطر فعالیتهایاش در زمینهٔ منطق ریاضی و فلسفه تحلیلی شناخته میشود.
برتراند راسل که موفق به کسب جایزهٔ نوبل نیز شد، از مشهورترین فیلسوفان ملحد است و کتاب معروف او «چرا مسیحی نیستم؟» از جنجال برانگیزترین کتابهای قرن بیستم به شمار میآید.
زندگی
برتراند راسل در ۱۸ می در راونزکراف (Ravenscroft) ویلز متولد شد. خانواده اش از شهروندان قديمي و بانفوذ انگلستان بودند. پدر بزرگش، جان راسل، از نخست وزيران پيشين دولت انگليس بود. پدرش، لرد آمبرلي، از اشراف زادگان انگليسي محسوب مي شد كه او و برادرش عنوان "لردي" را از او به ارث بردند.
راسل مدرسه نرفت، ولي معلم خانگی داشت و خيلي خوب و جدي درس خواند، تا آن كه براي خودش دانشمندي شد. در سال 1903، در سن 32 سالگي، كتاب اصول رياضيات را نوشت و از 1910 تا 1915 كتاب مسائل فلسفه را نوشت كه براي يادگيري فلسفه ساده و جذاب است. او نثري فوق العاده شيرين و روان داشت.
وقتي جنگ جهاني اول آغاز شد، كشورهاي غربي از جمله انگلستان، براي تامين منافع خود در جنگ شركت كردند. اما روح راسل با جنگ سازگاري نداشت و اصولا شخصي صلح دوست بود. اعتقاد داشت، منافع شخصي انگليسي ها ارزش كشته شدن هزاران جوان را ندارد و علت جنگ طلبي انگليسي ها را سرمايه داري مي دانست. آن گونه سرمايه داري كه همه ي ثروتش را از راه دزدي و زورگويي به دست آورده است. به همين دليل، شروع به ايراد سخنراني و نوشتن بر عليه دولت مردان انگليس كرد، تا اين كه توسط دولت، در كشوري كه خود را مهد تمدن و آزادي مي داند، از دانشگاه اخراج و شش ماه زنداني شد. پس از آزادي، باز به مبارزه ادامه داد و به قول خودش، از اين كه مي ديد متمدن ترين قسمت عالم در چنگال توحش دست و پا مي زند، بسيار رنج مي برد.
راسل نمونه ي بارز يك انسان راه گم كرده و سرگردن غربي است. او با اين كه دانشمند و فيلسوف است، در انگلستان دچار بهت و تحير شده است. در دامنه سرمايه داري غرب پرورش يافته و از طبقات مرفه جامعه است، ولي از عملكرد آن ها نفرت دارد. از اين رو به تبليغ و طرفداري از سوسياليسم روسيه مي پردازد، ولي بعد مي بيند كه روش آنان نيز مثل سرمايه داري غرب ناموفق و شكست خورده است. مسيحيت هم براي او جذابيتي نداشت. مدتي به چين رفت و به زندگي مردم آسيا علاقه مند شد، اما سرگرداني رهايش نكرد. البته در يك موضوع شك نداشت، اين كه هيچ اعتقادي به سوسياليسم، سرمايه داري، نژاد سفيد و تمدن غرب در وجودش حس نمي كرد.
برتراند راسل در دوم فوریه ۱۹۷۰ در Penrhyndeudraeth در ویلز درگذشت.
سال شمار زندگی
(۱۸۷۲) در ۱۸ می در راونزکراف (Ravenscroft) ویلز متولد شد.
(۱۸۷۴) مرگ مادر و خواهر
(۱۸۷۶) مرگ پدر
(۱۸۷۸) مرگ پدربزرگ - نخستوزیر سابق بریتانیا
(۱۸۹۰) به کالج ترینیتی در کمبریج وارد شد.
(۱۸۹۳) دریافت مدرک لیسانس ریاضی
(۱۸۹۴) امتحان پایانیی علوم انسانی/فلسفه (The Moral Sciences Tripos)
(۱۸۹۴) با Alys Pearsall Smith ازدواج کرد.
(۱۹۰۰) جوزپه پینو را در کنگره بینالمللی پاریس ملاقات کرد
(۱۹۰۱) پارادکس راسل را کشف کرد.
(۱۹۰۲) با گوتلوب فرگه نامهنگاری کرد.
(۱۹۰۸) به عضویت انجمن سلطنتی انتخاب شد.
(۱۹۱۶) به دلیل مبارزه ضدجنگاش از کالج ترینیتی اخراج شده و ۱۱۰ پوند هم جریمه شد.
(۱۹۱۸) به دلیل مبارزه ضدجنگاش پنجماه زندان شد.
(۱۹۲۱) از Alys طلاق گرفت و با دورا بلک (Dora Black) ازدواج کرد.
(۱۹۳۱) با مرگ برادرش لقب سومین ارل راسل را کسب کرد.
(۱۹۳۵) از دورا طلاق گرفت.
(۱۹۳۶) با پاتریشیا (پیتر) هلن اسپنس (Patricia (Peter) Helen Spence) ازدواج کرد.
(۱۹۴۳) از بنیاد بارنز (Barnes Foundation) در پنسیلوانیا اخراج شد.
(۱۹۴۹) نشان لیاقت (the Order of Merit) را دریافت کرد.
(۱۹۵۰) جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد.
(۱۹۵۲) از پیتر طلاق گرفت و با ادیث فینچ (Edith Finch) ازدواج کرد.
(۱۹۵۵) بیانیهٔ راسل-اینشتاین را منتشر کردند.
(۱۹۵۷) اولین کنفرانس پاگواش (Pugwash Conference) را برگزار کرد.
(۱۹۵۸) رییس موسس مبارزه برای خلع سلاح هستهای
(۱۹۶۱) به دلیل مبارزههای ضدهستهای به مدت یک هفته زندان شد.
(۱۹۷۰) در دوم فوریه در Penrhyndeudraeth در ویلز درگذشت.
منابع:
1. http://fa.wikipedia.org
2. http://www.fardayedigar.mihanblog.com/Post-34.ASPX