تونس نام کشوری عربی و مسلمان است که در شمال افریقا بر کرانه دریای مدیترانه قرار دارد. این کشور از سوی غرب با الجزایر و از سوی شرق و جنوب با لیبی هممرز است. پایتخت این کشور شهر تونس است.
تاریخ
عصر حجر و دوران نوسنگی
پیشینه زیستن انسانها در تونس به دوران سنگ، حدود دویست هزار سال پیش باز میگردد.
در حدود هشت هزار سال پیش، مردمانی از سوی خاور به سرزمین تونس کوچ کردند که شناخته شده ترین آنان، کاپسیها بودند. شیمی-کربن استخوانها و ابزارهایی که در حفاریهای باستانشناسی شهر قفصه (کاپسای باستانی) یافته شدهاند، نشان میدهند که این مردم تا هزارِۀ پنجم پیش از میلاد مسیح در جنوب تونس زیستهاند.
تا هزاره سوم پیش از میلاد، اقوامی از تیرههای گوناگون، از جنوب اروپا به این سرزمین کوچیدند. گمان میرود بربر(آمازیغ)ها از نوادگان ایشان باشند.
کارتاژ، جنگهای پونیک، وندالها و بیزانتیها
فنیقیها که مردمانی دریانورد و بازرگان بودند، در سال 1101 پیش از میلاد، از شهر تایر (صور) (لبنان امروزی) به کرانههای تونس کوچ کردند. دولت-شهر کارتاژ، مهاجرنشین فنیقیان در سال 814 پیش از میلاد بنیان نهاده شد.
در میانه سدههای هفتم و ششم پیش از میلاد، سرزمین فنیقیه به دست آشوریان گشوده شد و به دنبال آن، کارتاژ استقلال سیاسی یافت. با پایان یافتن سده ششم پیش از میلاد، کارتاژ به امپراتوری نیرومندی تبدیل شد که کرانههای شمال آفریقا از تریپولی (طرابلس) در باختر لیبی تا اقیانوس اطلس، جزایر سیسیل، کورسیکا، ساردنی، مالت و جزایر بالئار را زیر فرمان داشت.
کارتاژ در سه دوره جنگ که به جنگهای کارتاژ یا پونیک نامی شدند، (241-264، 201-218، و 146-149 پیش از میلاد) به تدریج از روم شکست خورد. رومیان پس از فتح این سرزمین، کارتاژ را ویران کرده و به امپراتوری خود افزودند. کارتاژ به بخش آفریقایی روم تبدیل شد و یکی از کانونهای آغازین مسیحیت بود.
وندالهای ژرمن که در براندازی امپراتوری روم نقش داشتند، در سال 439 میلادی کارتاژ را فتح کردند. فرمانروایی وندالها تا سال 533 میلادی ادامه داشت، زمانی که ارتش بیزانس این سرزمین را فتح نمود.
دوره اسلامی
در سده هفتم میلادی، اعراب، این سرزمین را فتح کردند، تونس یکی از حوزههای فرمانروایی خلفای فاطمی بود.
در سده دوازدهم میلادی، بخشی از کرانههای تونس به دست نورمنها افتاد.
در سده شانزدهم، ترکان عثمانی تونس را فتح کردند.
تاریخ معاصر
در سده نوزدهم ایتالیا، فرانسه و بریتانیا، شروع به دخالت در امور این کشور کردند. فرانسه در سال 1881 میلادی، تونس را تصرف کرد. ارتش متحدین در جنگ جهانی دوم، و در سال 1943 به تونس که زیر فرمان فرانسه ویشی بود، حمله برد. تونس استقلال خود را در سال 1956 میلادی به دست آورد.
تقسیمات کشوری
کشور تونس به 24 استان (در اصطلاح تونس: ولایة) بخش میشود:
1. اریانه
2. باجه
3. بن عروس
4. بنزرت
5. تطاوین
6. توزر
7. تونس
8. جندوبه
9. زغوان
10. سلیانه
11. سوسه
12. سیدی بوزید
13. صفاقس
14. قابس
15. قبلی
16. قصرین
17. قفصه
18. قیروان
19. الکاف
20. مدنین
21. منستیر
22. منوبه
23. مهدیه
24. نابل
مردم
بیشینه مردم تونس (99%) عربزبان هستند. بررسیهای ژنتیکی نشان میدهد که این مردم آمیزهای از تیرههای گوناگوناند که در طول تاریخ پر فراز و نشیب این کشور از آسیا و اروپا به شمال آفریقا کوچیدهاند و قبایل عرب آمده از شبه جزیره عربستان تنها بخشی از آنها را در بر میگیرند. از تاریخ تونس میتوان چنین برداشت کرد که تونسیها از دیدگاه نژادی، آمیزهای از فنیقیها و کارتاژیها، آمازیغها، رومیان، وندالها و عربها هستند. در تونس اقلیتی از بربر(آمازیغ)ها نیز میزیَند.
جمعیت شناسی
بر طبق برآوردی که در ژوئیه 2005 انجام شد، تونس 10,102,000 نفر جمعیت دارد و در هر کیلومتر مربع، 62 نفر زندگی میکنند.
زبان
زبان رسمی تونس، عربی استاندارد است، اما تونسیها با گویش ویژهای از عربی سخن میگویند. زبان فرانسه نیز کاربرد دارد.
دین
دین رسمی تونس، اسلام و مذهب تسنن است.
