فلسفة جنسيت(1)، مانند فلسفة علم، فلسفة هنر يا فلسفة حقوق، مفاهيم و گزارههايي را در مورد جنسيت بررسي ميكند و كارشناسان اين رشته به تبيين مباحث مفهومي، متافيزيكي و هنجاري آن همت ميگمارند.
در مباحث مفهومي فلسفة جنسيت، مفاهيم ميل جنسي(3)، عمل جنسي(4) و لذت جنسي(5) بررسي ميشود؛ از آن جا كه لذت جنسي، تنها با لمس و حس كردن اندامهاي تناسلي صورت نميگيرد و ساير اعضاي بدن نيز موجب لذت جنسي ميشوند، اين سؤال مطرح است كه چه امري باعث ميشود تا يك حس و لمس، احساس جنسي تلقي شود؟ يا اين كه چه امري موجب ميشود تا يك عمل، عمل جنسي به شمار رود؟ زيرا براي مثال، لمس كردن با دست ممكن است گاهي نوازش دوستانه، گاهي تجاوز و يا گاهي عمل جنسي به شمار آيد. از اين رو خصوصيات فيزيكي و جسماني به تنهايي نميتوانند باعث تمايز موارد مزبور از يكدير شوند. بحث ديگر اين كه به لحاظ مفهومي، چه رابطهاي بين لذت جنسي و عمل جنسي وجود دارد؟زيرا به نظر ميرسد براي آن كه يك عمل، جنسي تلقي شود، قصد ايجاد لذت جنسي يا وجود حالت لذت بالفعل، ضرورتي ندارد. ساير مسائل مفهومي، بدين امر كه چه عاملي باعث ميشود تا يك عمل را جنسي بدانيم، مرتبط نيست، بلكه مربوط به اين است كه ويژگيهاي اصلي يك عمل جنسي خاص چيست؟ مثلاً چگونه بايد تجاوز به عنف(6) را تعريف كرد؟ يا اين كه آيا بين ارتكاب عمل جنسي از طريق اعمال زور با انجام چنين عملي از طريق پرداخت پول تفاوتي وجود دارد؟ بيان اين گونه مسائل، در نوع خود جالب و بااهميت است.
مباحث متافيزيكي فلسفة جنسيت، دربارة مسائل هستي شناختي و معرفتشناختي بحث ميكند كه از جمله ميتوان به موارد ذير اشاره كرد: جايگاه جنسيت و تمايلات جنسي در سرشت انسان، روابط بين تمايلات جنسي، تحريك احساس و شناخت، معنا و مفهوم جنسيت و تمايلات جنسي براي يك فرد، براي نوع بشر و براي جهان هستي.
به طور كلي در اين مورد كه جنسيت و امور جنسي چيست، دو ديدگاه وجود دارد كه الزاماً تعارضي با هم نداشته و اجتماعشان غير ممكن نيست. بر اساس ديدگاه اول، ميل جنسي غريزهاي است كه در اثر ترشح هورمون و توسط خدا يا طبيعت ايجاد شده تا در خدمت نوع بشر قرار گيرد. ديدگاه دوم، ميگويد كه اين ميل، جنبهاي كاملاً معنوي دارد. شايد جنسيت از نظر معنا و اهميت، تفاوت اندكي با خوردن، نفس كشيدن و پاسخگويي به نيازهاي طبيعي بدن داشته {وصرفاً مادي} باشد يا آن كه علاوه رب اين، تا حدودي ماية تحكيم شخصيت و هويت اخلاقي باشد.
فلسفة جنسيت در مباحث هنجاري(7) خود، مسائلي را كه همواره با اخلاق جنسي(8) مرتبط هستند، بررسي ميكند؛ مسائلي از اين دست كه در چه شرايطي، با چه كسي، به چه انگيزهاي، با كدام يك از اعضاي بدن و طي چه مدتي ميتوان از نظر اخلاقي به عمل جنسي پرداخت يا از آن لذت برد؟ به لحاظ تاريخي، پاسخهاي اصلي به اين سؤالها در نظرية حقوق طبيعي آكوييناس(9)، وظيفه گرايي كانتي(10) و سودگرايي(11) بيان شده است.
در مباحث هنجاري فلسفة جنسيت، مسائل حقوقي، اجتماعي و سياسي نيز مطرح ميشود، مانند اين كه آيا جامعه بايد مردم را به سوي ناهمنجسگرايي(12)، ازدواج و خانواده هدايت كند؟ آيا قانون ميتواند با جلوگيري از روسپيگري و خودفروشي(13) يا همجنسگرايي، عمل جنسي را كنترل و تنظيم نمايد؟ گفتني است از مباحث هنجاري فلسفه جنسيت، مسائل ارزشي غيراخلاقي نيز هست، مانند اين كه عمل جنسي مطلوب كدام است؟ و سهم آن در يك زندگي خوب چيست؟
گسترة مباحث فلسفة جنسيت را بايد با توجه به تنوع موضوعاتي كه در آن بررسي ميشود شناخت كه از جمله آنها ميتوان به سقط جنين، جلوگيري از بارداري، تجاوز به عنف با آشنايان، هرزهنگاري {در نوشتارها و فيلمهاي سكسي}(14)، آزار جنسي(15) و عينيگرايي(16) اشاره كرد.
فلسفة جنسيت ابتدا با ارائه طرحي از يك الگوي جنسي ويژه و رسمي آغاز ميكند كه در آن، دو فرد بالغ و غيرهمجنس به يكديگر عشق ميورزند و با ازدواج رسمي، نسبت به يكديگر وفادار و پايبند ميشوند، آنگاه به دنبال توليد مثل و تشكيل خانواده ميروند. در ضمن، فلسفة جنسيت همانطور كه با استفاده از شيوة سقراطي اعمال، باورها و مفاهيم جنسي را تحليل ميكند، اين الگوي خاص و رسمي جنسي را نيز با بررسي و تحقيق در باب مفاسد و مزاياي زنان محصنه(17)، خودفروشي، همجنسيگرايي، عمل جنسي گروهي، رابطة جنسي بين انسان و حيوان(18)، استمنا(19)، لذت جنسي همراه با شكنجه دهي و شكنجه پذيري(20)، زنا با محارم(21)، ميل جنسي نسبت به كودكان(22) و رابطة جنسي بيقيد و بند با افراد ناآشنا، زير سؤال ميبرد. بدين ترتيب {همانطور كه} فلاسفة علم، هنر و حقوق نمونههاي ويژة حوزة خود را بررسي و تبيين ميكنند، در فسلفة جنسيت نيز موارد خاصّ اين حوزهها بررسي و تبيين ميشود.
پی نوشت
1- Philosophy of Sexuality
2- Alen Souble
3- Sexual desire
4- Sexual acivity
5- Sexual pleasure
6- rape
7- normative
8- Sexual ethics
9- Thomist natural law
10- Kantian deontology
11-utilitarianism
12-heterosexuality
13-prostitution
14-pornography
15-Sexual harassment
16-objectification
17-adultery
18-bestiality
19-masturbation
20-sadomasochism
21-incest
22-paedophilia
