يهودى Jew.

واژه انگليسى Jew از يك واژه لاتين، كه به نوبه خود خاستگاهش واژه عبرى «يهودى » به معناى «از قبيله جودا (يهودا) است، اخذ شده است. از زمان شورش يربعام ( Jeroboam) ، ميان دو پادشاهى خاندان داوود، پادشاهى شمالى موسوم به «اسرائيل » و پادشاهى جنوبى موسوم به يهوديه، انشقاق ايجاد شد. پادشاهى جنوبى در يهوديه، سرزمين قبيله يهودا، مستقر بود. بعد از استيلاى آشوريان بر پادشاهى شمالى، اسباط ده گانه از هم پاشيدند و تمامى افراد اين اسباط از هر تبار و ديارى نام «يهودا» و در نتيجه «يهوديان » را اختيار كردند. در كتاب استر (2 : 5) از مردخاى به يهودى (Jew) نام برده شده، با آن كه او از قبيله بنيامين بود. در تلمود (مگيلا 13 الف) در تفسير اين آيه آمده است: مردخاى يهودى خوانده شد، چون هر كسى كه بت پرستى را رد كند يهودى ناميده مى شود. اين موعظه تلمود در زمان هاى متاخرتر راه شناسايى يهوديان شد; گويا يهودى، فارغ از اين كه يهودى چه مقدار در مسير همگونى با قوم گام برداشته است، به شرط آن كه بت نپرستد و به خداى يكتا اعتقاد داشته باشد، همچنان يهودى است; اگرچه از نظر هلاخا، يهودى حتى زمانى كه به دين ديگرى در مى آيد باز شان يهودى بودنش باقى است، و يك اصل كلى مى گويد «يكبار يهودى بودن [يعنى ]براى هميشه يهودى ماندن » .

بر اساس قانون بازگشت دولت اسرائيل، تمامى يهوديان از حق شهروندى اسرائيل برخوردارند. مشكل در جايى بروز مى كند كه بخواهيم يهودى بودن را مطابق اين قانون تعريف كنيم. مطابق هلاخاى سنتى، شان يهودى فرد به يكى از دو عامل بستگى دارد: يهودى بودن مادر يا گرويدن به آيين يهود. از اين رو، بچه متولد از مادر يهودى و پدر غيريهودى، يهودى محسوب مى شود و در صورت عكس، بچه غيريهودى است. غيريهودى نيز اگر مطابق روش هلاخا به آيين يهود درآيد، يهودى خوانده مى شود. علاوه بر اين، همان گونه كه در بالا اشاره شد، يهودى هرگز شان يهودى بودنش را از دست نمى دهد، اگرچه به آيين ديگرى درآيد. اين مسئله اجراى قانون بازگشت را با مشكلات خاصى مواجه ساخت. يك كشيش مسيحى به نام پدر دانيال، كه يهودى متولد شد و بعد به آيين مسيحيت گرويد، ادعا كرد كه به عنوان يك يهودى شهروند اسرائيل است. (البته به غيريهودى نيز مى شود شهروندى اعطا كرد اما پدر دانيال با استناد به قانون بازگشت اين حق را ادعا كرد. ) دادگاه اسرائيل با اكثريت آرا اين حق را براى پدر دانيال نشناخت، با اين استدلال كه مبناى قانون بازگشت گفته هاى هلاخا نيست، بلكه ذهنيت كسانى است كه اين قانون را وضع كرده اند. آنان به احتمال زياد، در نظر نداشتند كه اين قانون شامل يهوديانى شود كه به آيين ديگرى در آمده اند. وضعيت كسانى كه بدون رعايت درست هلاخا از سوى حاخام هاى اصلاح طلب به يهوديت گرويده اند، چگونه است؟ در اين باره مى توان گفت گرچه به لحاظ هلاخايى اين افراد يهودى نيستند، اما از نظر واضعان قانون بازگشت، به احتمال زياد، يهودى محسوب مى شوند. تمامى اين مسائل زمينه ساز اين بحث شد كه يهودى به چه كسى گفته مى شود، اگرچه تعداد افرادى كه با چنين مشكلى مواجه اند بسيار اندك است. در مجموع، با اين كه به اين مشكل به قدر كافى توجه شده است، اما هنوز صداى اعتراضاتى بلند است كه خواهان تفسير قانون بازگشت مطابق دسته بندى هلاخا هستند.

مشكل ديگرى كه همه يهوديان، نه فقط يهوديان سرزمين هاى اشغالى، با آن مواجه اند، زمانى بروز كرد كه شمارى از حاخام هاى اصلاح طلب ايالات متحده امريكا مقوله جديد نسب پدرى را مطرح ساختند. آنان بر اين امر حكم دادند كه اگر يكى از والدين بچه، پدر يا مادر، يهودى باشد فرزند يهودى است. حاخام هاى ارتدكس آشكارا انحراف از هلاخا را در اين مسئله محكوم مى كنند و براى يهودى خواندن فرزند متولد از پدر يهودى و مادر غيريهودى، به آيين يهود درآوردن فرزند را مطابق رويه هلاخايى، لازم مى شمارند.

منابع:

1. http://www.hawzah.net/Per/Magazine/HA/008/ha00811.asp

2. فصلنامه هفت آسمان، شماره 8 (Oxfor Concise Companion to the Jewish Religion ، ترجمه باقر طالبى دارابى)

    512 بازديد     0 امتياز     1 مطلب