| واژه ی اولیسم (Holism) در لغت به معنی کلی گرایی است اما در اصطلاح در علوم سیاسی، به یک مکتبی اطلاق می شود که معتقد به این اصل است که تمام پدیده ها پیچیده یک کلیت را تشکیل می دهند که تنها در کلیت خود قابل بررسی و پژوهش می باشند. تجزیه و تحلیل از پدیده ه در قالب تجزیه شده ی آن ها، یک تصور نادرست از پدیده ها را در پی خواهد داشت.
ریشه ی این مکتب، برمی گردد به دیدگاه برخی از فلاسفه ی کلاسیک یونان باستان از قبیل ارسطو که معتقد به این اصل بود که پلیس (Polish) به مفهوم دولت شهر و شهر مستقل، نسبت به شهروندان پلیس کلیت دارد.
در اواخر سده ی 18 میلادی، نوع جدید و پیشرفته ای از متد اولیسم که جنبه ی جامعه شناسانه و علوم طبیعی داشت، ارائه شد. حضور این متد در حوزه ی علوم طبیعی، عکس العملی بود در مقابل این درک که ارگانیسم ها در اجزای شیمی و فیزیک خلاصه می شود. در حالی که این متد در حوزه ی جامعه شناسانه ی خود، این نظریه را که ادعا می کرد، برای درک ارگان ها و تشکل های اجتماعی باید واحدهای تشکیل دهنده این سازمان ها را مورد بررسی و پژوهش قرار داد، رد می کرد.
تعداد زیادی از پژوهشگران کلاسیک جامعه شناسی، مثل کنت (A. Comte)، دورکهایم (Durkheim)، تونیس (F. Tonnics) و دیگران، معتقد به بازگشت تقلیل گرایی (Reductionism) به عنوان یک متد پژوهشی بودند. در دیدگاه تقلیل گرایی که در واقع در مقابل دیدگاه اولیسم قرار دارد، پژوهش از جزء به کل آغاز می شود. در این دیدگاه، ادعا می شود که نیروهای تاریخی و سازمان های اجتماعی، در شکل گیری مکانیزم فکری، خواست ها، منطق و اخلاق و روابط اجتماعی افراد جامعه نقش بسزایی دارند. بنابراین همان طوری که در تئوری ساختار (Structural Theory) و تئوری سیستم (System Theory) نیز به آن اشاره شده است، نظریه پردازان در تقلیل گرایی به اهمیت پژوهش به شیوه ی تقسیم پدیده های پیچیده به اجزای کوچک و قابل بررسی باور دارند.
امروزه در علوم سیاسی، یک فرق اساسی و متدلوژیکی بین متد اولیسم با متد تقلیل گرایی وجود دارد.
منابع:
1- کتاب دانش نامه در علم سیاست، نوشته علی رحیق اعضان، با همکاری مارک گلی، انتشارات فرهنگی صبا، 1384. | 
