اينترانت[1]. اينترانت شبكهاي رايانهاي است كه از زبان مشترك ارتباطي شبكه جهاني اينترنت براي تبادل دادهها استفاده ميكند و تمام خدمات اينترنت، از جمله پست الكترونيكي، تار جهانگستر، انتقال فايل (FTP)، گروههاي خبري[2] و تله كنفرانس را در شبكهاي اختصاصي براي استفادهكنندگان مشخص آن شبكه ارائه ميدهد و لزومآ به اينترنت متصل نيست. تفاوت اساسي ميان شبكه اينترانت و ساير شبكهها در آن است كه اين شبكه براساس پروتكلهاي اينترنت نظير[3]TCP/IP و [4]HTTP شكل ميگيرد. هدف اصلي از نصب اينترانتها تسهيل ارتباطات و به اشتراك گذاشتن منابع - اعم از سختافزاري - است؛ كه به اشتراك گذاشتن منابع اطلاعاتي نقش عمدهاي در اين نظام دارد.
تاريخچه
اينترانت خود تاريخچهاي مستقل ندارد، زيرا يكي از دستاوردهاي اينترنت بهشمار ميرود و در واقع چند سالي پس از آنكه اينترنت پا به عرصه جهاني گذاشت، اينترانت و اكسترانت نيز پديد آمد. بنابراين، براي آشنايي با تاريخچه اينترانت، ناگزير بايد چگونگي شكلگيري اينترنت را مرور كرد؛ به همين سبب در دنيا سال 1995 را سال اينترنت، سال 1996 را سال اينترانت، و سال 1997 را سال اكسترانت نامگذاري كردهاند.
در ايران، از اواسط سال 1374 كه نرمافزار سيستم عامل شبكه (NT SERVER) شركت رايانهاي نت اسكيپ[5] وارد كشور شد، به سبب سهولت نصب اينترانتها بر روي اين سيستم عامل شبكه، نصب اينترانتها آغاز گرديد و از آن زمان تاكنون، اين جريان در دنيا و ايران رشد فزايندهاي داشته است. بهطور مثال، وزارت كشاورزي ايران در همان سال توانست از خدمات شبكه اينترنت استفاده كند؛ سپس اداره كل آمار و اطلاعات اين وزارتخانه، با ايجاد اينترانت، اطلاعرساني و ارائه خدمات به متقاضيان را با روشي آسان و سريع به انجام رساند. در اين شبكه، خدمات اطلاعاتي از جمله اخبار و رويدادها، آمار كتابهاي موجود در كتابخانه اداره كل آمار و اطلاعات و ارتباط با سايتهاي كشاورزي مربوط عرضه ميشود. همچنين اطلاعات سازماني و برنامههاي كاربردي مانند نظام زراعت يا هزينه توليد محصولات كشاورزي و هواشناسي نيز در دسترس متقاضيان قرار ميگيرد. علاوه بر آن، تصاويري از ديدنيهاي ايران همراه با موسيقي نيز قابل بازيابي است.
كاربردها
اطلاعرساني، ارتباطات، بازاريابي و فروش، آموزش از راه دور، كار از راه دور، تصميمگيري بهينه مديريت بانكداري و اقتصاد و كار و كاريابي، كاربردهاي اصلي اينترانتها هستند. در زمينه اطلاعرساني با توجه به قابليت چند رسانهايها و ارائه اطلاعات روزآمد، ميتوان به ارائه اطلاعات در زمينههاي مختلف از جمله نشريات، اطلاعيهها، بخشنامهها، پروندههاي كاري، اطلاعات تخصصي، اطلاعات مشتريان، رقبا و كاربران، اخبار، و جز آن اشاره كرد. ارائه الكترونيكي اين اطلاعات خود موجب كاهش استفاده از كاغذ ميشود و در نهايت كاهش هزينه و زمان را براي شركتها به دنبال خواهد داشت. از اين روش ميتوان براي توزيع اطلاعات بهدست آمده از اينترنت استفاده كرد.
در زمينه ارتباطات، اينترانتها باعث تسهيل ارتباطات ميان اعضاي يك سازمان با مشتريان و رقبا و سازمانهاي بيروني خواهند شد كه بهطور نمونه ميتوان به جمعآوري نظرات، شكايات، و آگاه كردن مديران از مسائل را نام برد؛ يا ارتباط افراد هم انديشه در موضوعات خاص كه خود باعث ايجاد نوآوريها، خلاقيتها، و ابتكارها در زمينههاي مختلف ميشود.
در زمينه بازاريابي و فروش ميتوان تبليغات جهت معرفي محصولات، در نهايت سفارش از مشتري، دريافت پيشنهادات و انتقادات از مشتري، انجام و پيگيري عمليات فروش، ارائه خدمات پس از فروش، انجام هماهنگيهاي لازم با مشتري و گزارش پيشرفت سفارش به مشتري و بهطور كلي فروش از راه دور را نام برد.
مآخذ:
1) "اينترانت ارتباط داخلي كم خرج، آسان، و سريع". تدبير، 92 (خرداد 1378): 66-71؛
2) "اينترانت: اينترنت خصوصي". ريزپردازنده، 45 (آذر 1376): 27-30؛
3) "اينترانت فرزند اينترنت". تدبير، 92 (خرداد 1378): 66-71؛
4) "اينترنت و اينترانت در ايران". بزرگراه ريانه، (اسفند 1376): 58-59؛
6) "Intranet". Microsopt (R) Encarta (R) aa Encyclopedia [CD].
پی نوشت
[1]. Intranet
[2]. News group
[3]. Transmission Control Protocol/Internet Protocol(TCP/ IP)
[4]. Hyper Text Transfer Protocol (HTTP)
[5]. Netscape
